Elke week een nieuwe outfit? Dit is de (verborgen) impact van kleding op het milieu

Wardrobe Malfunction

We weten dat we duurzamer kunnen leven, dat de aarde maar beperkte voorraden heeft en dat we grote invloed hebben op het klimaat. En op natuur en milieu niet te vergeten. We willen wel, maar wat kunnen we nu eigenlijk echt doen? Wat zet nu eigenlijk de meeste zoden aan de dijk? Babette zocht het uit, schreef er een boek over en maakte er superhandige visuals bij. In een reeks columns legt ze uit waar jij het verschil kan maken. Deze week schrijft ze samen met Nina van Ewijk, een fashionista, over kleding.

Kleding en textiel staat op nummer zeven in de verborgen impact top 10. En door de opkomst van kleding als wegwerpproduct – fast fashion – neemt de impact van kleding alleen maar toe. Productie van kleding is zelfs verdubbeld tussen 2000 en 2014. Waar zit die impact eigenlijk bij fashion, zit het in wassen en drogen? Misschien, als je vaak wast en droogt in de droger. Maar er is meer aan de hand. Een deel van de impact zit verborgen in productie van de kledingstoffen. Wat maakt de kledingindustrie nou zo vervuilend, waar zit ‘m dat in? En vooral, hoe koop je verantwoorde kleding?

De impact van kleding

Neem nou een spijkerbroek. De infographic hieronder laat de verschillende stappen in het maakproces zien, met daaronder de verschillende impacts per stap.

Je ziet dat het verbouwen van katoen een groot deel van de impact veroorzaakt. Vooral water, mest en landgebruik zijn hier de bottlenecks. Wist je bijvoorbeeld dat er tot wel 10.000 liter water nodig is om katoen te verbouwen voor één spijkerbroek? Daar kun je 200 dagen van douchen of 18 jaar van drinken… Wow. En dan te bedenken dat katoen meestal verbouwd wordt in gebieden waar zoetwater schaars is.

Pesticiden zijn in bovenstaande studie niet meegenomen, maar je kunt ervan uitgaan dat er extra veel van wordt gebruikt in de katoenindustrie, omdat de wetgeving rond een niet-eetbaar gewas minder streng is dan wetgeving rond eetbare gewassen zoals maïs of sla. Pesticiden en teveel aan mest zijn slecht voor de vruchtbare grond.

Ook plastic soep is nog niet meegenomen in bovenstaande studie. Plastic soep? Ja, want bij iedere wasbeurt van synthetische kleding komen er kleine vezels in het spoelwater terecht, die onze waterzuivering er maar deels uit kan halen.

Op de site van Milieucentraal staat een onderzoek die de impact van verschillende soorten textiel vergelijkt, en de resultaten zijn verrassend. Katoen, wol, zijde en biokatoen scoren slecht, en synthetische materialen scoren juist beter. Het beste scoort gerecyclede katoen. Goed om te weten!

Gelukkig vindt er ook innovatie plaats in de kledingindustrie. Bijvoorbeeld de ontwikkeling van plantaardig leer, gifvrije bewerking van textiel, of statiegeld op kleding, om er maar een paar te noemen. Maar al die ontwikkelingen zijn nog zo klein. En maken ze er wel mooie kleding mee, want ik wil er wel goed uitzien (en Nina al helemaal…) Er zijn verschillende dingen die helpen:

Wat kan ik doen?

Kopen:

  • Wil je een nieuwe spijkerbroek? Denk dan eerst aan tweedehands. Dit scheelt een hoop milieu-impact (en geld). Op deze sites vindt Nina haar tweedehands merkkleding: vestiairecollective, rebelle, thenextcloset.
  • Bij nieuwe kleding is gerecyclede katoen de beste keuze.
  • Kies voor ‘slow fashion’; Koop niet te veel modegevoelige kleren die na een seizoen niet meer kunnen. Slim combineren met mooie basics die wel lang meegaan.
  • Beloon bedrijven die hun best doen met je aankoop en beveel ze aan op social media. Het zijn vaak kleine start-ups die wel wat support kunnen gebruiken.

Wassen:

  • Als je veel synthetische kleding hebt kun je een filter in je wasmachine installeren of een waszak kopen, bijvoorbeeld een Guppyfriend. Het is een zak waar je kleding in kunt wassen, zodat de microvezels opgevangen worden en ze niet in de oceaan terecht komen. En het beschermt je kleding ook nog tegen slijtage.
  • Doe je droger weg en laat je kleding drogen aan de lijn, dat scheelt veel stroom. De droger is een grootverbruiker. Was minder vaak, was op lage temperaturen en wees zuinig met wasmiddel.

Wegdoen:

  • Is de broek nog niet versleten en draag je hem niet meer? Geef hem een tweede leven en lever hem in bij de kledingbak, een tweedehands kledingwinkel of een kledingruil – die kun je ook zelf organiseren met school of op het werk bijvoorbeeld.
  • Is je broek kapot? Repareer of vermaak hem als dat nog gaat.
  • Als dat geen optie meer is kun je je broek laten recyclen. Van textiel kan weer textiel worden gemaakt. Hiermee bespaar je veel water, CO2-uitstoot en vervuiling. H&M and Zara zamelen bijvoorbeeld oude kleding in om te recyclen.

Wat Nina doet

“Ik houd van fashion, dus ik ben altijd op zoek naar nieuwe duurzame merken of fijne tweedehands winkeltjes. Verder kies ik liever een paar mooie stukken van hoge kwaliteit dan een winkelmandje vol goedkope liflafjes die snel stuk gaan. Tweedehands designer kleding is meestal van hoge kwaliteit en vaak zijn het tijdloze stukken die ik ook nog na tien jaar graag draag. Ik draag zelfs kleding van mijn moeder en mijn oma! Als ik iets niet tweedehands kan vinden zoek ik net zo lang tot ik een duurzaam geproduceerd alternatief gevonden heb. Ik vind het fijn om op deze manier te shoppen, want elk stuk heeft een eigen verhaal en ik weet dat ik mijn geld tenminste goed besteed.”

Babette Porcelijn is ontwerper, schrijver en spreker. In 2016 verscheen haar boek ‘De verborgen impact’, dat zij maakte vanuit persoonlijke passie. Met dit boek werd ze nieuwkomer in de Duurzame top 100 van Trouw en finalist in de Dutch Design Awards. Babette geeft onder andere advies aan bedrijven en zij treedt regelmatig op als spreker tijdens events als What Design Can Do en de Nationale Milieudag. Babette heeft Industrieel Ontwerpen gestudeerd aan de TU Delft (2001), zij is initiatiefnemer van de beweging Think Big Act Now (hier op Facebook te volgen) en ze heeft een ontwerpstudio in Amsterdam. Ze is getrouwd en heeft twee kinderen.

Nina van Ewijk werkt samen met Babette aan een nieuwe online ‘verborgen impact top 10 tool’ (waar ze duidelijk nog een betere naam voor moeten bedenken). Ze heeft voorheen gewerkt bij the internationale duurzaam advies bureau, Sustainalytics. Nina is van oorsprong Australische en woont al zeven jaar in Nederland.

Lees hier haar column over de verborgen impact van ‘spullen.’