FOMO, wat is dat nou eigenlijk echt? (en wat doe je ertegen)

Dit is de echte reden achter bang zijn om iets te missen

FOMO, Fear Of Missing Out. is inmiddels een ingeburgerd woord; de angst om iets te missen is bijna normaal geworden in onze maatschappij waarin alles draait om beleving. Een avondje Netflixen in plaats van uitgaan? Dan moet je haast wel balen. Maar wat is FOMO eigenlijk, en hoe werkt het?

Het gevoel van iets missen bestaat al heel lang, maar sinds de opkomst van social media is Fear Of Missing Out echt ‘een ding’. Misschien omdat we constant elkaar in de gaten houden? We kunnen simpelweg onszelf nauwelijks meer distantiëren van het sociale leven.

De psychologie achter FOMO is echter best ingewikkeld. Vanzelfsprekend is er niet één reden die we kunnen aanwijzen als de boosdoener van dit fenomeen. Het gaat ook veel verder een feestje op vrijdagavond niet willen missen; je zou het zelfs bijna een gedragseigenschap kunnen noemen.

Alles uit het leven halen

Mensen die vaak FOMO ervaren, zijn waarschijnlijk zogeheten maximizers: mensen die álles uit het leven willen halen. Zij zullen dus logischerwijs ook sneller ontevreden zijn met de keuze die ze maken. Straks hebben ze de keuze gemaakt die hen niet het gelukkigst maakt? Zo is FOMO eigenlijk de angst voor de verkeerde keuze maken.

Juist de obsessie met het maakbare geluk voedt de angst om iets te missen heel erg.

Iets wat hier aan ten grondslag ligt, is de paradox van het kiezen, waar Barry Schwartz een gelijknamig boek over heeft geschreven. Hierin schrijft hij dat hoe meer opties we hebben, hoe ongelukkiger we zijn met onze gemaakte keuze. Te veel keuzemogelijkheden kunnen leiden tot angstige en neerslachtige FOMO-gevoelens.

Ook mensen voor wie bepaalde dingen – zoals studeren of werken – als verplichting aanvoelen, hebben meer kans op FOMO, blijkt uit onderzoek. Het zou namelijk kunnen dat je sociale leven op een gegeven moment ook als een verplichting gaat voelen, waarbij je dus een schuldgevoel krijgt als je hier niet komt opdagen. Die angst om iets te missen, of dat nou is omdat je  geen kans op plezier wilt mislopen of je verplicht voelt, wordt ook wel gelinkt aan moeheid, stress, slaapproblemen en psychosomatische problemen, schrijft Psychology Today.

Belevenismaatschappij

Hoewel FOMO een individueel proces lijkt, hangt het ook sterk samen met de huidige tijdsgeest. We leven namelijk in een tijd dat alles een geweldig fantastisch leuke beleving moet zijn. Dat noemt psychiater Dirk de Wachter ‘de ziekte van deze tijd’. Hij stelt: ‘We zijn te geobsedeerd met geluk. We willen dat alles leuk, leuk, leuk is. En dat lijkt me een vergissing.’

Juist de obsessie met het maakbare geluk, voedt de angst om iets te missen heel erg. Die avond op de bank weegt niet op tegen het geluksniveau van een avondje uit – volgens de algemene opinie. Zelfs als je vanuit jezelf geen angst hebt om iets te missen, wordt het je waarschijnlijk vroeg of laat aangepraat. Vanuit deze ontwikkeling ontstaan dus termen als FOMO, als een soort verantwoording om niet deel te nemen aan het sociale circus.

JOMO in plaats van FOMO

Maar gelukkiger worden we er dus niet van. Daarom pleiten we voor meer JOMO, waar we al eerder over schreven. Deze term is bedacht door blogger Anil Dash en staat voor de Joy Of Missing Out. Hierbij omarm je juist het missen van sociale gelegenheden, wat heel goed voor je kan zijn.

Hoe geniet je van bewust dingen missen? Door minder te focussen op de kans dat je iets mist, en meer te focussen op de mogelijk positieve effecten van wat je nu aan het doen bent – bijvoorbeeld een avondje op de bank in plaats van uitgaan met vrienden. Wie weet had jij die me-time gewoon keihard nodig?