Etiketten op voeding lezen: 5 feiten om in je achterhoofd te houden

En toch trap je er altijd weer in

Op het ene moment ben je bewust bezig met voeding, even later loop je als een kip zonder door een supermarkt vol misleidende etiketten. 5 feiten over voedingsetiketten om in je achterhoofd te houden tijdens het lezen.

Ingrediënten

Om te beginnen: het lezen van de ingrediënten in je voeding. Niet iedereen weet dat de ingrediëntenlijstjes op etiketten je meteen laten zien hoeveel ervan iets in zit. Wat vooraan in de ingrediëntenlijst staat, komt het meest voor. Zo kan het zijn dat een spelt-fruitbiscuit voornamelijk tarwe en nauwelijks spelt bevat.

Maar ook bij artikelen die in de markt worden gezet als superfoods, word je in de maling genomen. Zo staat er op deze Super Juice Raspberry & Cherry ‘boosted met gojibes’, terwijl er maar 1,7 procent gojibes in zit, zo merkte Teun van de Keuken ook op bij Jinek. Maar dat is tot daaraan toe.

De naam van het drankje – ‘Raspberry Cherry’ – is in dit geval vooral misleidend. ‘Apple Grape’, we noemen maar iets, was misschien iets logischer geweest.

Voedingsclaims op etiketten

Op veel etiketten op de voorkant van producten proberen fabrikanten je te lokken met voedingsclaims, waar zelfs de meest fanatieke foodie zomaar intrapt. Op dit gebied geldt één stelregel: negeer en wantrouw ze gerust.

Met claims als ‘rijk aan vitaminen’, ‘een bron van calcium’ en ’70 % minder vet’ zetten fabrikanten voeding meestal gezonder in de kijker dan het in werkelijkheid is. Dat je de ‘aanbevolen dagelijkse vitaminen’ niet serieus hoeft te nemen, is vorige maand nog eens onderstreept na de uitspraak van de Reclame Code Commissie over vitaminemerk Swisse: “Onjuist, misleidend en oneerlijk”.

E-nummers

Over E-nummers kun je boeken volschrijven, wat we deels al hebben gedaan. Onderschat ze niet, overschat ze ook niet. Verdiep je erin, check de etiketten en maak op basis daarvan keuze. Dat is inmiddels wel duidelijk.

Wat minder mensen weten is dat E-nummers niet per se als een E-nummer vermeld hoeven te staan. Fabrikanten mogen door de Europese Commissie goedkeurde hulpstoffen op het etiket ook uitschrijven. Zo wordt de kleurstof E170 bijvoorbeeld vermeld als calciumcarbonaat. Of E330 als citroenzuur. Mocht je echt nul E-nummers willen, dan is dit handig om in het achterhoofd te houden.

Suiker en verkapte suiker in voeding

Over suiker in voeding weet je waarschijnlijk alles al. Het wordt bijna overal in verwerkt, meestal met vrij extreme porties en het kan verslavend zijn.

Toch wel even goed om alles in perspectief te zetten als je door de supermarkt loopt. Denk je ‘s ochtends bijvoorbeeld gezond te doen door even een met een 0 procent vet drinkyoghurt, weet dan dat dit soort drankjes per 100 gram slechts 1 gram minder suiker bevatten dan cola.

Verraderlijker: of er suiker in een product zit, zie je niet alleen aan het suikergehalte in de voedingswaardetabel, maar ook in de ingrediëntenlijst. Zit een van de benamingen zoals op de suikerpas (pdf) in het product, dan is dat ook een vorm van suiker.

Per portie

Dan nog de voedingswaarden en vitaminen ‘per portie’, die je steeds vaker ziet vermeld op etiketten. Maar wat is in hemelsnaam een portie? Fabrikanten zelf lijken het ook niet te weten. Het kan voorkomen. Vergelijk een paar etiketten en je ziet het verschil in opvatting. Verwacht in ieder geval niet dat ze een marge rekenen ten behoeve van jouw gezondheid.

Aan de voorkant van de verpakking staat tegenwoordig een icoon met percentages. Dit icoon moeten fabrikanten vrijwillig op het etiket zetten. Het geeft aan hoeveel één portie bijdraagt aan je dagelijkse hoeveelheid energie (kcal) of voedingsstoffen.

Ze gaan hierbij uit van een zogenaamde referentie-inname, maar houden geen rekening met leeftijd, geslacht of hoe actief iemand in het dagelijks leven is. Het is beter om de voedingswaarden standaard te berekenen per 100 gram.

Tussen de nieuwe regels door lezen

Er is de laatste jaren aardig wat vooruitgang geboekt wat betreft de etiketten, zoals de invoering van deze nieuwe regels.

Maar vergeet vooral niet dat de lobby van de levensmiddelenindustrie eigenlijk te groot is om échte veranderingen door te voeren. Zo mogen er bijvoorbeeld nog steeds op ongezonde producten met veel suiker gezonde claims staan. Maak geen obsessie van het lezen van etiketten, maar laat je ook vooral niet misleiden.