Sophie Rietmulder Maatschappij vandaag, 08:32

Leestijd: 6 minuten

Socioloog Beate Völker over vriendschap: ‘Je bent nooit te oud om nieuwe mensen te leren kennen’

Waarom wordt vrienden maken zoveel moeilijker na je studententijd? Socioloog Beate Völker onderzocht jarenlang vriendschappen en sociale netwerken. In haar nieuwe boek laat ze zien waarom vrienden essentieel zijn én hoe je als volwassene nieuwe maakt.

We besteden eindeloos veel aandacht aan de liefde. Er zijn datingapps, relatietherapeuten en complete boekenkasten volgeschreven over het vinden en houden van een partner. Maar ondertussen is er een andere relatie die volgens Völker minstens zoveel aandacht verdient: vriendschap.

Völker is hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en doet al jarenlang onderzoek naar sociale netwerken, sociale cohesie en vriendschap. Tijdens haar onderzoek merkte ze hoeveel belangstelling er voor het onderwerp bestaat. Tegelijkertijd was de wetenschappelijke aandacht lange tijd beperkt.

“De wetenschap kijkt veel naar liefde”, vertelt ze. Dat is ergens logisch. Rond romantische relaties zijn allerlei instituties ontstaan, zoals het huwelijk. Maar volgens Völker reikt het belang van vriendschap verder dan ons persoonlijke geluk. Vrienden verbinden ons namelijk ook met de samenleving.

Waarom vrienden volgens socioloog Beate Völker steeds belangrijker worden

Dat vriendschap steeds meer aandacht krijgt, heeft volgens Völker meerdere oorzaken. Gezinnen worden kleiner, mensen wonen lang niet altijd meer bij familie om de hoek en relaties kunnen eindigen. Bovendien leven we langer.

Daardoor ontstaat er meer ruimte voor vrienden. “Vriendschap is de ultieme zelfgekozen relatie”, zegt Völker. “Familie krijg je, net als collega’s en veel andere mensen die in je leven terechtkomen. Maar vrienden kies je echt zelf.”

Ook de coronaperiode maakte volgens haar duidelijk hoe belangrijk die relaties zijn. Toen fysiek contact tijdelijk veel moeilijker werd, merkten veel mensen pas hoeveel ze hun vrienden misten.

Völker begon zelf met onderzoek naar vriendschappen, omdat ze het onderwerp fascinerend vond en er relatief weinig onderzoek naar was. De belangstelling die daarop volgde, verbaasde haar. Uiteindelijk besloot ze de beschikbare kennis bij elkaar te brengen in een boek.

Waarom vrienden maken na je studententijd ineens moeilijker wordt

Nieuwe vrienden maken is alleen een stuk makkelijker wanneer je 18 bent dan wanneer je 38 bent. Volgens Völker is daar een logische verklaring voor. “Het moment na de middelbare school is het beste moment om vrienden te maken.” Je laat je oude omgeving deels achter, begint bijvoorbeeld aan een studie en ontmoet voortdurend nieuwe mensen die precies hetzelfde meemaken.

Daarbij zie je elkaar vaak en heb je gezamenlijke activiteiten. Een vriendschap kan daardoor ontstaan zonder dat iemand bewust besluit: vanaf vandaag ga ik eens even een nieuwe vriend zoeken.

Later verdwijnt die ideale situatie. Je hebt misschien een baan, gezin en vaste sociale kring en komt minder vanzelfsprekend voortdurend nieuwe mensen tegen. “Je hebt alleen gezien hoe het ‘vanzelf’ gaat. Bijzonder hoe onbeholpen we ons dan voelen.”

Nieuwe vrienden maken als volwassene? Dit adviseert socioloog Beate Völker

Gelukkig betekent dat niet dat je sociale leven na je studententijd definitief vastligt. Alleen moet je er volgens Völker iets bewuster werk van maken. “De bottom line: het gaat niet vanzelf, je moet uit je stoel komen.”

Haar advies is praktisch. Ga Chinees leren als je dat altijd al wilde, sluit je aan bij een koor of zoek een andere activiteit waarbij je regelmatig dezelfde mensen ontmoet. Wat je precies kiest, maakt volgens haar minder uit. Als er maar andere mensen zijn en je het contact rustig kunt opbouwen.

En kijk ook eens naar de mensen die al in je telefoon staan. “We kennen meer mensen dan we denken. Misschien is er iemand met wie je vroeger goed contact had en die langzaam uit beeld is verdwenen.”

Völker heeft nog een tip: organiseer een second–degree dinner. Nodig bijvoorbeeld drie mensen uit en vraag iedereen om iemand mee te nemen die jij nog niet kent. Zo zit je ineens met een tafel vol nieuwe contacten zonder dat je volledig tussen vreemden belandt.

Dat betekent natuurlijk niet dat je aan het dessert drie nieuwe beste vrienden hebt. Maar volgens Völker vergroot je zo wel je netwerk en daarmee de kans dat ergens een vriendschap ontstaat.

Veel contacten op WhatsApp en Instagram, maar toch geen echte verbinding

Tegelijkertijd lijkt nieuwe mensen ontmoeten makkelijker dan ooit. We hebben WhatsApp, Instagram en andere sociale media en kunnen binnen enkele seconden iemand een bericht sturen. Toch staat veel digitaal contact volgens Völker niet automatisch gelijk aan verbondenheid.

“We hebben veel contact, maar het is vaak niet meer dan een digitaal linkje. Echt contact sneuvelt een beetje.” Een goede vriendschap doet meer. “Vriendschap geeft je het gevoel dat je erbij hoort, dat je samen in deze wereld bent.” Daarvoor blijft daadwerkelijk contact met elkaar belangrijk.

Ergens zit daar ook de paradox van deze tijd: je kunt voortdurend weten wat iemand aan het doen is zonder diegene daadwerkelijk te spreken.

Waarom vrienden die anders denken volgens Völker juist belangrijk zijn

Vriendschap heeft volgens Völker bovendien een functie die we gemakkelijk over het hoofd zien. Daarbij gaat het niet alleen om die ene beste vriend die je midden in de nacht kunt bellen, maar juist ook om de grotere kring daaromheen.

“Vriendschap heeft van alle relaties het grootste potentieel om je met je wereld te verbinden, omdat ze je andere manieren van leven kunnen laten zien.” Een vriend hoeft politiek, cultureel of qua levensstijl niet precies hetzelfde in het leven te staan als jij. Juist doordat vrienden soms anders naar de wereld kijken, kom je in aanraking met andere ervaringen en perspectieven.

“Je weet dat levens verschillen, en dat dat oké is.” Volgens Völker kan vriendschap zo bijdragen aan solidariteit en gemeenschapsgevoel. “Het idee dat we het alleen samen kunnen doen: daar is vriendschap de bouwsteen voor.”

Je bent nooit te oud voor een nieuwe vriend

Met haar boek hoopt Völker vooral dat mensen hun vriendschappen bewuster gaan koesteren. Daar heb je niet alleen zelf iets aan, maar sterke sociale banden kunnen ook iets betekenen voor de wereld om je heen.

Daarvoor hoef je overigens geen gigantische vriendengroep te verzamelen en ook niet iedereen tot beste vriend te promoveren. “Niet iedereen hoeft je beste vriend te zijn; het gaat om dat netwerk van vriendschappen en het onderhouden ervan.”

En wie denkt dat de deuren van de vriendenclub op een gegeven moment sluiten, kan gerust zijn. “Je bent nooit te oud om nieuwe mensen te leren kennen.”

Dat lijkt dan ook het prettigste verschil tussen vriendschap en een romantische relatie. Er hoeft geen keuze gemaakt te worden tussen de één of de ander. “Vriendschap is geen exclusieve relatie; daar mag altijd nog iemand bij.”

Vriendschap – Alles over de belangrijkste relatie in ons leven van Beate Völker verschijnt op 1 oktober.

Vriendschap € 23,99 bij bol.com Bekijk product →

Lees ook: Moniek (34) over de kracht van vriendinnen: ‘Liefde is zoveel meer dan één romantische relatie’

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.