Rosa Bertram Psyche vandaag, 07:58

Leestijd: 4 minuten

Waarom een zingende merel je brein direct kalmeert: studie toont effect dat uren kan aanhouden

Vogelgezang doet meer dan gezellig klinken. Uit onderzoek onder bijna 1.300 mensen blijkt dat vogels zien of horen samenhangt met minder stress en een beter humeur, zelfs uren nadat het contact met de natuur voorbij is.

Dat alles blijkt uit onderzoek van het Engelse King’s College London, waarvoor bijna 1.300 deelnemers via een app drie (!) jaar lang drie keer per dag vragen beantwoordden over hun mentale welzijn en de vogels die ze hoorden die dag.

Vogelzang heeft positief effect op je humeur

De onderzoekers van de studie ontdekten dat mensen zich gelukkiger voelden nadat ze vogels hadden gezien of gehoord. En niet zo’n beetje ook. Dat positieve effect op hun humeur voelden sommige deelnemers tot wel acht uur later nog. Dat gold overigens niet alleen voor gezonde mensen, maar ook voor depressieve mensen, aldus de studie.

Dat beaamt ook onderzoekspartner en landschapsarchitect Jo Gibbons: “Dit fascinerende onderzoek laat zien hoe een vogel en zijn prachtige geluid de menselijke geest op kan beuren. De studie bewijst dat een biodiverse omgeving een helende werking kan hebben op psychische aandoeningen, maar ook binnen enkele ogenblikken een slecht humeur kan verbeteren.”

Wat gebeurt er in je brein wanneer vogels fluiten?

Hoewel onderzoekers nog niet precies weten hoe deze mechanismen exact in het brein werken, is er wel een vermoeden. Vogels zingen doorgaans als er geen direct gevaar dreigt. Een omgeving waarin vogels rustig kunnen fluiten, is meestal veilig. Dat zorgt voor een diepere ontspanning voor ons oerbrein, dat die informatie dus onbewust op lijkt te pikken. Best logisch toch?

Pas als ons brein zich helemaal veilig voelt, kan het lichaam echt ontspannen overschakelen naar de ruststand. En dat geldt dus ook als je weer eens opstaat met een ochtendhumeur. Hoor je dan natuurgeluiden zoals die vogel verderop, dan daalt je hartslag, je bloeddruk en dalen stresshormonen zoals cortisol.

Dat is ook meteen één van de redenen dat een ochtendwandeling door het groen met enkel rustige natuurgeluiden op de achtergrond je kalmer maakt dan een wandeling langs een drukke weg. Daar kan je brein simpelweg niet tot rust komen.

Niet alleen vogels: welke natuurelementen verlagen stress nog meer?

Wie zich ontspannen voelt tijdens een boswandeling, heeft dat waarschijnlijk niet alleen aan de vogels te danken. Ook bomen, planten en andere natuurlijke elementen blijken een opvallend effect te hebben op je gemoedstoestand en welzijn.

Het is dan ook geen toeval dat natuurtherapie de laatste jaren vaker wordt ingezet, zoals forest bathing. Bij die therapie draait het om het herstellen van onze verbinding met de natuurlijke wereld. Een groene omgeving vraagt immers minder van onze aandacht dan een stad vol verkeer, reclameborden, schermen en meldingen. In plaats van continu alert te moeten zijn, krijgt ons brein even de ruimte om te herstellen.

Waarom groen aantoonbaar helpt bij herstel en ontspanning

Dat natuur ons goeddoet, is niet zo gek. Tienduizenden jaren leefden mensen in natuurlijke omgevingen. Pas relatief kort wonen we massaal in steden, brengen we het grootste deel van de dag binnen door en kijken we uren naar schermen. Het brein is daardoor nog steeds verrassend gevoelig voor natuurlijke prikkels. Het zien van bomen, gras en planten blijkt bijvoorbeeld samen te hangen met minder stress en een beter humeur.

Onderzoekers zien zelfs dat patiënten sneller herstellen als ze uitzicht hebben op groen. Ook mensen die regelmatig tijd doorbrengen in de natuur rapporteren vaker gevoelens van ontspanning, vitaliteit en geluk.

Werkt water beter dan een bos? Dit zagen onderzoekers

Niet alleen bossen hebben een kalmerende werking. Sterker nog: dit onderzoek heeft laten zien dat mensen hetzelfde gevoel van (of nog meer zelfs) rust ervaren bij de zee, een rivier of een meer. Bij een blauwe omgeving dus.

Water beweegt namelijk op een voorspelbare manier en produceert constante, zachte geluiden die weinig aandacht vragen en een rustig achtergrondgeluid vormen. Wie ooit lang naar de golven heeft gestaard zonder zich te vervelen, weet precies wat daarmee wordt bedoeld.

Hoe haal je ook in de stad meer rust uit de natuur?

Het mooie is dat je heus niet direct een weekend in een natuurhuisje hoeft te boeken om de voordelen van de natuur te ervaren. Natuurlijk is de kans veel groter om makkelijker rustiger te worden in een omgeving met minder prikkels, maar gelukkig zijn natuurgeluiden en water overal. Oók in de stad.

Wandel eens door je lokale park en richt je aandacht extra op de vogeltjes, de boom in je straat en schenk eens wat meer aandacht aan de rivier waar je langsfietst. Voor optimaal effect pak je je picknickkleed en ga je aan het water liggen, onder een boom. Wedden dat je je dan zo weer helemaal opgeladen voelt?

Tips voor mooie natuurgebieden?

• Tot rust komen in Zeeland – maar waarom hier?
• Dit is waarom je vaker op vakantie moet (volgens een wetenschapper)
• De Japanse Ikuu verhuisde naar het afgelegen Siorapaluk en is gelukkiger dan ooit

Waarom je aan forest bathing zou moeten doen (wij hebben 7 voordelen voor je)

Geschreven door Rosa Bertram

Rosa Bertram is oud-hoofdredacteur van BEDROCK, auteur van ‘De magie van reizen’ én journalist op het gebied van bewust leven. Voor BEDROCK schrijft ze over persoonlijke groei, duurzaamheid, gezondheid en (bewust) reizen. Vaak doet ze dat vanuit haar off grid tiny house waar ze zich laat inspireren voor mooie verhalen in de natuur.