Rosa Bertram Psyche 30 mei 2026, 07:54

Leestijd: 4 minuten

Expert waarschuwt: 3 signalen dat jij aan ‘emotionele zelfbevrediging’ doet na een date

Na één leuke date al fantaseren over samenwonen of kinderen? Volgens therapeut Rachel Hoffman heet dat ‘emotionele zelfbevrediging’: een TikTok-achtige relatievalkuil waarbij je fantasie soms fijner voelt dan de werkelijkheid.

Oh, en emotionele zelfbevrediging gaat trouwens níét over seks. Maar waar gaat het dan wel om?

Wat is emotionele zelfbevrediging volgens Rachel Hoffman?

Emotionele zelfbevrediging is een vrij opvallende, prikkelende en bovendien nieuwe term. Volgens Rachel Hoffman, klinisch maatschappelijk werker en hoofd klinische zaken bij online therapie-app Zeera, doen verrassend veel mensen aan die soort zelfbevrediging.

Waar gaat emotionele zelfbevrediging over? Kort gezegd komt het erop neer dat je jezelf emotioneel voedt met allerlei fantasieën, overtuigingen of verwachtingen die goed voelen, maar je niet per se dichter bij de realiteit brengen.

Volgens Hoffman hangt de term emotionele zelfbevrediging nauw samen met delulu thinking, een andere term die al eventjes viral gaat op TikTok en verwijst naar ‘delusional thinking’, ofwel jezelf dingen voorhouden die waarschijnlijk nooit gaan gebeuren. Bijvoorbeeld denken dat je echt ooit een relatie zou kunnen krijgen met je idool. Onmogelijk is het niet, maar onwaarschijnlijk is het wél.

De gevaren van emotionele zelfbevrediging

‘Wat is er mis met een beetje dromen?’, denk je nu misschien. Maar waar een dromen inspirerend kan werken, schuilt er ook een valkuil in. Zo kun je jezelf verliezen in een positief toekomstscenario.

Daarom vergelijkt Hoffman je mentale gezondheid of zelfvertrouwen koppelen aan waanideeën met emotionele zelfbevrediging. Bijvoorbeeld door na een eerste date je bruiloft met die persoon al voor je te zien. Een beetje fantaseren is op zich niet erg, maar “als je zelfvertrouwen eronder lijdt als de relatie eindigt, kan dat een teken zijn dat emotionele zelfbevrediging gevolgen voor je heeft”.

Waarom ‘delulu thinking’ meer is dan onschuldig fantaseren

Met emotional masturbation wordt dus het herhaaldelijk opzoeken van emoties, fantasieën of overtuigingen bedoeld, die tijdelijk fijn voelen zonder dat ze je daadwerkelijk verder helpen. En dat komt inderdaad in de buurt van de delulu-trend, namelijk jezelf verliezen in een versie van de werkelijkheid die vooral geruststellend, spannend of hoopgevend voelt.

Zo kan dat er ongeveer uit zien:

• Urenlang fantaseren over een relatie die nog nauwelijks bestaat.
• Jezelf constant vertellen dat ‘alles vanzelf goedkomt’ zonder plan of actie. Dat kan ook gaan over een promotie of baan en slaat niet alleen op relaties. Je ziet niet duidelijk wat het echte scenario is, maar houdt je vast aan een fantasiebeeld.
• De rode vlaggen van een date wegredeneren omdat de uitkomst (de fijne relatie waar je op hoopt) nu eenmaal een stuk prettiger voelt dan het benadrukken van de pijnpunten van de realiteit.

Met andere woorden: je geeft jezelf die emotionele high door jezelf een lekker koekje voor te houden, maar gaat daardoor eigenlijk al het mogelijke ongemak, de twijfel en dus de feiten uit de weg.

3 signalen dat je fantasie belangrijker wordt dan de werkelijkheid

Nu kan een beetje positief of ambitieus denken natuurlijk ook de nodige voordelen hebben. Zo kan een gezonde dosis optimisme je motivatie verhogen en je helpen omgaan met onzekerheid. Maar de vraag is: wanneer ben je gezond over de toekomst aan het dromen of wanneer leef je in een waanwereld en lukt het je niet om de werkelijkheid onder ogen te komen? Zo herken je emotionele zelfbevrediging:

1. De fantasie geeft meer voldoening dan echte stappen zetten

Je denkt veel na over het leven dat je wilt, maar komt nauwelijks in beweging om daar ook daadwerkelijk iets aan te doen. Die droom-business, gezonde relatie of carrièreswitch voelt in je hoofd al bijna echt, waardoor actie ondernemen minder urgent wordt.

2. Je gebruikt wensdenken om ongemak te vermijden

Soms kan hoop veiliger voelen dan een teleurstelling. In plaats van toegeven dat iemand gewoon niet beschikbaar is, een baan niet werkt of je ongelukkig bent, verzin je in je hoofd een verhaal waarin het uiteindelijk tóch werkt. Belangrijk detail is dat het vaak niet bewust gebeurt.

3. Je filtert de werkelijkheid op wat je wilt horen

Eén positief signaal van je lover uitvergroten en daaraan vast blijven houden of kritiek en twijfel negeren. Psychologen noemen dat de confirmation bias, ofwel de neiging om vooral bewijs te zoeken voor wat je al graag gelooft.

Wanneer wordt emotionele zelfbevrediging ongezond?

Met dromen an sich is niets mis, sterker nog: het geeft het leven kleur. Maar als je zoveel droomt dat je erin blijft hangen en het je weerhoudt van actie ondernemen om die droombaan te krijgen of een partner los te laten die eigenlijk niet goed voor je is, kan het wel problematisch worden. Dan kan het eerder een verdoving worden dan een gezonde vorm van zelfmotivatie. Uiteindelijk wil je immers dat je leven niet alleen geweldig voelt in je hoofd, maar ook daarbuiten.

Dieuwertje (27) heeft een ethische non-monogame relatie: ‘Jaloers na eerste date, maar geen reden om te stoppen’.

Therapeut legt uit: zo krijg je jezelf terug als je je eigenheid kwijtraakt in een relatie

Geschreven door Rosa Bertram

Rosa Bertram is oud-hoofdredacteur van BEDROCK, auteur van ‘De magie van reizen’ én journalist op het gebied van bewust leven. Voor BEDROCK schrijft ze over persoonlijke groei, duurzaamheid, gezondheid en (bewust) reizen. Vaak doet ze dat vanuit haar off grid tiny house waar ze zich laat inspireren voor mooie verhalen in de natuur.