Redactie
Redactie Mind 25 mei 2020

Van je beste vriend(in) moet je het hebben (ze verzachten nare gebeurtenissen)

Je beste vriend(in) is niet alleen goed voor urenlange gesprekken, hilarische stapavonden en avontuurlijke vakanties. Wetenschappers suggereren namelijk dat ze je beschermt tegen nare gebeurtenissen. Met je allerbeste maatje aan je zijde zou je eigenwaarde bij tegenslag op peil blijven.

Verschillende studies laten volgens Canadese en Amerikaanse onderzoekers zien dat vrienden de effecten van negatieve ervaringen verzachten. Dat idee is niet nieuw: de psychiater Harry Stack Sullivan schreef in de jaren vijftig al dat je maatjes nare situaties positief beïnvloeden, bijvoorbeeld wanneer je slecht wordt behandeld door je ouders.

Interpreatie van vervelende gebeurtenissen

Sullivans theorie was dat beste vrienden helpen vervelende gebeurtenissen te interpreteren en in het bijzonder laten zien hoe die situaties zich verhouden tot de persoon die er middenin zit.

De psychiater noemde de leeftijd tussen de 10 en de 13 jaar belangrijk voor dit fenomeen, omdat zich in deze periode veel gebeurtenissen aandienen die kinderen moeten begrijpen zonder hun ouders.

Onderzoek

In het tijdschrift van de American Psychological Association gaat psycholoog William Bukowski samen met de onderzoekers Ryan Adams en Jonathan Santo dieper in op dit onderwerp. Ze beschrijven dat nare situaties verschillende gevolgen kunnen hebben en dat de aard van die gevolgen afhankelijk is van de relaties waarbinnen de negatieve gebeurtenissen zich voordoen.

Lees ook: Waarom het een goed idee is om vrienden te worden met je collega’s

De wetenschappers vroegen zich daarom af of goede vriendschap een vervelende situatie zou kunnen verzachten. Om antwoord te vinden op deze vraag onderzochten ze in totaal 103 kinderen tussen de 10 en 11 jaar oud gedurende 4 schooldagen. Ze maten het effect van nare situaties door hen een vragenlijst voor te leggen over eigenwaarde én hun cortisolgehalte bij te houden.

Cortisol is een stresshormoon dat onder meer wordt aangemaakt wanneer een vervelende situatie zich voordoet. De onderzoekers waren benieuwd of vriendschap het cortisolgehalte stabiliseert op een moment dat het juist zou moeten stijgen, net als het effect op het gevoel van eigenwaarde, dat volgens de wetenschappers juist daalt door negatieve ervaringen.

Dagboek

Tijdens de 4 schooldagen van het onderzoek moesten de kinderen 5 keer per dag noteren wat ze in de twintig minuten ervoor hadden meegemaakt en hoe ze zich daarbij voelden. Dat deden ze een halfuur na het opstaan, kort na het begin van de schooldag, na de eerste pauze, na de lunch en vlak na het einde van de laatste les. Tijdens die momenten moesten ze ook speeksel afstaan om hun cortisolgehalte te meten.

Wanneer het beste maatje aanwezig was tijdens een vervelend moment dan ging het cortisolgehalte niet zo hard omhoog

In het verslag duidden ze de gebeurtenissen in de voorgaande twintig minuten aan met een cijfer, van 1 (zeer negatief) tot 7 (zeer positief). Ook moesten ze aangeven met wie ze gedurende die periode waren: alleen of met vader, moeder, broer, zus, vriend, beste vriend, vriendje/vriendinnetje, klasgenoot, vreemde of docent. Tot slot moesten ze stellingen als ‘ik ben blij met wie ik ben’ becijferen met 1 (helemaal mee oneens) tot 5 (helemaal mee eens).

Must read: Een spoedcursus in stress: zo verlaag je het stresshormoon cortisol

De onderzoekers kregen 1155 verslagen binnen die ze opdeelden in een groep waarbij de beste vriend aanwezig was en een groep waarbij diegene niet aanwezig was. Ook onderscheidden ze verslagen waarbij de beste vriend óf een vriend aanwezig was en momenten waarin geen enkele vriend aanwezig was, om te bekijken of de mogelijke effecten van vriendschap alleen van toepassing waren op beste vrienden of ook op ‘gewone’ vrienden.

Beste vriendin

Uit de resultaten blijkt volgens de onderzoekers dat alleen de aanwezigheid van de beste vriend of vriendin tijdens een negatieve ervaring de effecten van zo’n situatie op de korte termijn verzacht. Wanneer het beste maatje aanwezig was tijdens een vervelend moment dan ging het cortisolgehalte niet zo hard omhoog in vergelijking tot een nare situatie waarbij diegene niet present was.

Datzelfde gaat op voor het gevoel van eigenwaarde, schrijven de wetenschappers, dat daalde tijdens een negatieve ervaring waar de beste vriend niet bij was en redelijk gelijk bleef als diegene wel aanwezig was. Ook als er niets vervelends gebeurde en het beste maatje uit beeld was gaven de kinderen een lager cijfer voor hun gevoel van eigenwaarde.

Verklaring?

Wat niet duidelijk wordt in dit onderzoek is wat de vrienden doen om het slachtoffer beter te laten voelen. Zijn ze gewoon aanwezig, slaan ze een arm om hun schouder of komen ze voor hun vriend op? De wetenschappers hopen dat naar die vragen in de toekomst meer onderzoek wordt gedaan, net als naar hun eigen bevindingen, waar ze zelf ook nog twijfels bij hebben.

Ook interessant: Zo bouw je aan je vriendschap (en waarom je dat nodig hebt)

Zo zou het kunnen dat personen met een hoger cortisolgehalte en een laag gevoel van eigenwaarde sowieso geen beste vrienden hebben, suggereren ze. Ook denken ze dat een hoger cortisolgehalte mogelijk leidt tot een slechter zelfbeeld en vice versa. Desondanks speelt de beste vriend of vriendin volgens de wetenschappers een belangrijke rol.

Daarin staan de Canadezen en Amerikanen niet alleen. Uit een andere studie (2005) naar vriendschap zou blijken dat kinderen met een beste vriend minder zijn geneigd tot pesten en negatief gedrag. De onderzoekers suggereren dat mensen die in een warme en veilige vriendschap zijn verwikkeld mogelijk meer empathie hebben voor anderen en daarom minder pesten. Wordt vervolgd.

Meer over vriendschap?

Geen idee wat je vandaag moet eten? Download Bedrock's Vegan Kookboek

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang 'm gratis

Reageer op artikel:
Van je beste vriend(in) moet je het hebben (ze verzachten nare gebeurtenissen)
Sluiten