Lieke Faber Relatie vandaag, 08:10

Leestijd: 6 minuten

Therapeut Lieke Faber ziet steeds meer mensen ChatGPT om liefdesadvies vragen: ‘Inzicht alleen verandert je niet’

‘Waarom trek ik steeds dezelfde partners aan?’, ‘hoe weet ik of dit mijn intuïtie is of mijn angst?’, ‘waarom voel ik me zo onrustig als iemand afstand neemt?’ Steeds meer mensen stellen dit soort vragen niet aan een therapeut, coach of goede vriend, maar aan ChatGPT. Binnen enkele seconden verschijnt er een uitgebreid antwoord dat vaak intelligent, genuanceerd en verrassend raak aanvoelt.

Dat is niet zo vreemd. ChatGPT is altijd beschikbaar. Je hoeft geen afspraak te maken, niet te wachten op een reactie en je voelt je niet veroordeeld. Voor veel mensen voelt het als een coach die dag en nacht klaarstaat.

Ik gebruik ChatGPT zelf ook regelmatig. Soms om ideeën te ordenen, een nieuwe invalshoek te verkennen of structuur aan te brengen in gedachten die nog alle kanten op gaan. Juist omdat ik ook de handigheid ervan ervaar, ben ik nieuwsgierig naar de rol die ChatGPT steeds vaker krijgt in persoonlijke ontwikkeling en liefdesvraagstukken. Wat gebeurt er als begrijpen een vervanging wordt voor voelen?

In een tijd waarin antwoorden altijd binnen handbereik zijn, lijkt de verleiding groot om voor iedere onzekerheid antwoorden buiten onszelf te zoeken. Misschien vraagt persoonlijke groei juist steeds vaker om het tegenovergestelde: de bereidheid om naar binnen te keren.

Het probleem is niet altijd een gebrek aan inzicht

Vooral onder mensen die actief bezig zijn met persoonlijke ontwikkeling zie ik dat er vaak al veel kennis en bewustzijn aanwezig is. Podcasts, boeken, therapie, online trainingen en social media hebben ervoor gezorgd dat veel mensen hun patronen inmiddels goed kunnen benoemen. Ze begrijpen waar hun angst voor afwijzing vandaan komt, herkennen hun triggers en weten vaak precies waarom ze reageren zoals ze reageren.

Dat geldt zeker voor veel twintigers, dertigers en veertigers die bewust bezig zijn met persoonlijke groei. De taal van hechtingstijlen, trauma, grenzen en zelfliefde is voor velen inmiddels bekend terrein. Toch blijkt in de praktijk dat inzicht alleen niet altijd voldoende is om oude patronen te veranderen.

Je kunt begrijpen waarom je jezelf wegcijfert in relaties en toch opnieuw over je eigen grenzen heen gaan. Je kunt weten dat je goed genoeg bent en je alsnog volledig afgewezen voelen wanneer iemand je afwijst. Je kunt herkennen dat je in een oud patroon schiet en er toch opnieuw door worden meegenomen.

De uitdaging ligt vaak niet in het verzamelen van nóg meer kennis, maar in het integreren van wat je al weet. Daar ontstaat het verschil tussen begrijpen en belichamen.

Liefde speelt zich niet alleen af in je hoofd

Veel liefdesvragen worden tegenwoordig benaderd alsof ze vooral een denkprobleem zijn. Alsof we onszelf kunnen bevrijden van oude patronen wanneer we ze maar voldoende analyseren.

De werkelijkheid is anders.

Liefde speelt zich niet alleen af in onze gedachten. Liefde speelt zich af in ons zenuwstelsel, in onze emoties en in ons lichaam.

Je kunt rationeel weten dat een partner betrouwbaar is en je toch onveilig voelen zodra diegene zich terugtrekt. Je kunt begrijpen dat je gezonde grenzen mag stellen en toch verstijven wanneer je je behoefte wilt uitspreken. Je kunt weten dat je waardevol bent en je toch niet goed genoeg voelen.

Veel van onze automatische reacties en relatiepatronen worden niet alleen aangestuurd door bewuste gedachten, maar ook door processen in het zenuwstelsel die grotendeels buiten ons bewustzijn plaatsvinden.

Juist daarom leidt meer informatie niet automatisch tot meer vrijheid.

Waarom embodiment essentieel is

Binnen lichaamsgerichte therapie draait het niet alleen om begrijpen wat er speelt. De aandacht gaat naar wat er op dit moment gebeurt:

• Wat voel je in je lichaam wanneer iemand kritiek op je heeft? 
• Wat gebeurt er met je ademhaling wanneer je je kwetsbaar opstelt? 
• Waar voel je spanning wanneer je een grens wilt aangeven? 
• Welke impuls ontstaat er wanneer iemand afstand neemt?
• Juist daar ligt vaak de ingang naar verandering.

Embodiment, ofwel belichaming, betekent dat inzichten niet alleen worden begrepen, maar ook daadwerkelijk worden geïntegreerd in hoe je voelt, reageert en handelt.

Je weet niet alleen dat je een grens mag stellen, je doet het ook. Je begrijpt niet alleen dat je veilig bent, je ervaart die veiligheid ook. Dat proces vraagt om ervaring. Niet om nog meer informatie.

ChatGPT kan uitleggen hoe een gezond patroon eruitziet. Het kan beschrijven wat verlatingsangst is, waarom iemand moeite heeft met grenzen stellen of hoe een veilige relatie eruitziet. Die kennis kan waardevol zijn.

De werkelijke uitdaging zit echter meestal niet in het begrijpen van een patroon, maar in het veranderen ervan. Een therapeut begeleidt je op het moment dat het patroon zich aandient. Niet achteraf, wanneer je erover vertelt, maar terwijl het gebeurt. Juist daar ontstaat ruimte voor een nieuwe ervaring.

Een chatbot kan uitleggen hoe je een grens stelt. Een lichaamsgericht therapeut kan je helpen voelen wat er in je lichaam gebeurt waardoor je die grens niet stelt. Een chatbot heeft geen toegang tot de spanning in je buik, de trilling in je stem of de tranen die achter je woorden schuilgaan.

De subtiele afhankelijkheid van eindeloze antwoorden

Een goede therapeut of coach werkt er idealiter naartoe om overbodig te worden. Het doel van begeleiding is dat iemand steeds meer leert vertrouwen op zijn eigen gevoelens, intuïtie en innerlijke kompas.

Op een bepaald moment is het traject met een therapeut afgerond, maar ChatGPT kent geen natuurlijk einde. Die voortdurende beschikbaarheid maakt AI aantrekkelijk, maar vraagt ook bewustzijn. Hoe vaker we voor iedere twijfel naar een extern antwoord grijpen, hoe minder we oefenen met iets wat essentieel is voor emotionele volwassenheid: het verdragen van onzekerheid.

Van weten naar belichamen

Misschien leven we in een tijd waarin het probleem niet langer een gebrek aan informatie is. De meeste mensen weten inmiddels ontzettend veel over zichzelf. De uitdaging ligt ergens anders. De uitdaging ligt in het belichamen van alles wat we al weten. Dat vraagt om echte gesprekken.

Dat vraagt erom dat je voelt wat er in je leeft zonder direct op zoek te gaan naar een analyse. ChatGPT kan een waardevol hulpmiddel zijn op die weg. Wat het niet kan, is die weg voor je lopen.

ChatGPT kan je helpen jezelf te analyseren. Een therapeut helpt je jezelf te ontmoeten. Het hoofd verzamelt inzichten. Het lichaam leert door ervaring.

Een oefening voor de volgende keer dat je ChatGPT wilt openen

De volgende keer dat je de neiging voelt om ChatGPT een vraag te stellen over liefde, onzekerheid of een relatie, stel jezelf dan eerst drie andere vragen.

Leg je telefoon vijf minuten weg. Sluit je ogen. Breng je aandacht naar je ademhaling.

Vraag jezelf vervolgens af:

• Wat ervaar ik op dit moment in mijn lichaam?
• Waar ben ik werkelijk bang voor?
• Wat vertelt mijn hart mij?

Probeer niet direct een antwoord te bedenken. Blijf simpelweg aanwezig bij wat je opmerkt.

Misschien ontdek je dat de wijsheid waar je naar op zoek bent niet altijd buiten jezelf ligt. Misschien wacht een deel van het antwoord al die tijd al in jou.

Misschien begrijp je inmiddels veel over jezelf. De vraag is: hoe vertaal je dat inzicht naar blijvende verandering?

Over Lieke

Lieke Faber is therapeut en Embodied coach. Wil je dieper werken op het niveau van je onderbewustzijn, familiesysteem en lichaam? Plan dan vrijblijvend een kennismakingsgesprek in om te ontdekken wat bij jou past.

Wetenschappers analyseerden duizenden langeafstandsrelaties: dit bepaalt of masturbatie je relatie helpt of schaadt

Geschreven door Lieke Faber

Als regressietherapeut en leiderschapscoach begeleidt Lieke Faber cliënten in haar praktijk in Amsterdam. Ze heeft al meer dan 300 cliënten begeleid in het ontdekken van hun eigen kern. In plaats van er eindeloos over te praten, begeleidt ze je de diepte in vanuit je onderbewustzijn. Tijdens de reis, door je geboorte, innerlijke kindstukken, voorouderlijn of onbewuste energetische verbindingen komt er aan het licht wat je niet meer dient en wat je mag loslaten. Zo kun je eindelijk weer in vertrouwen en veiligheid met jezelf en de ander zijn. Haar 5-stappen-naar-Embodiment-methode zorgt er daarnaast voor dat je niet alleen meer bewustzijn krijgt, maar dat je de transformatie ook direct doorleeft en integreert. 1 juni start haar groepsprogramma voor meer vertrouwen in jezelf en de liefde groepsprogramma’s over vertrouwen in de liefde (https://www.liekefaber.com/embodied-love) Ook kun je bij Lieke terecht voor individuele trajecten (https://www.liekefaber.com/embodied-love-individueel) of trainingen binnen bedrijven over Embodied leadership (https://www.liekefaber.com/leiderschapstrajecten).