Rosa Bertram Psyche vandaag, 08:29

Leestijd: 5 minuten

Kunstenares Marianne Snoek: ‘Iedereen kan tekenen’ – dit is wat de meeste mensen nooit leren

Kunstenares Marianne Snoek begon zelf pas op haar 42ste met tekenen. Nu leert ze anderen hetzelfde, met vanaf 15 september een nieuw programma. Want wie denkt ‘ik kan niet tekenen’, heeft volgens Snoek vaak vooral nooit écht leren kijken.

Het enige wat je nodig hebt om uit je hoofd te komen en je creativiteit te laten stromen, is een leeg velletje papier en een potlood. Tekenen is dan ook een geliefde hobby, maar kan tegelijkertijd behoorlijk frustrerend zijn, ziet Marianne: “Veel amateurschilders doen met veel passie en inzet hun uiterste best om iets moois op hun doek te krijgen, maar voelen zich keer op keer teleurgesteld omdat het resultaat tegenvalt. Terwijl dat helemaal niet nodig is.” We vragen haar hoe en waar je als hobby-schilderaar kunt beginnen.

Waarom volgens Marianne Snoek steeds meer volwassenen gaan tekenen

Snoek ziet dat steeds meer mensen hun creativiteit graag willen uiten door te tekenen en te schilderen. “Een van de verheugende dingen uit deze tijd is dat zoveel mensen kunst willen maken. In mijn ervaring is die opmars al een paar decennia gaande.” Dat komt volgens haar onder meer doordat we meer vrije tijd hebben. “Dat geldt voor mannen en vrouwen, maar vooral voor vrouwen. Mijn moeder had veel minder vrije tijd dan ik. Het huishouden en de zorg voor de kinderen namen toen veel meer tijd in beslag.”

Ook voor mannen veranderde er iets, ziet Snoek. “Mannen mógen nu kunst maken. In vorige generaties werd dat niet direct gezien als iets mannelijks. We zijn de waarde van kunst én van het zelf maken van kunst veel meer gaan erkennen.”

Toch lopen veel amateurschilders vast. “Ze doen met veel passie en inzet hun uiterste best om iets moois op het doek te krijgen. Keer op keer zijn ze teleurgesteld, omdat het resultaat tegenvalt. Terwijl dat helemaal niet nodig is”, meent de kunstenares. Maar waar begin je dan in hemelsnaam?

Waarom je als beginner vaak tekent wat je dénkt te zien

Volgens Snoek ontbreekt het veel mensen niet aan talent, maar aan tekenvaardigheid. “Ze weten niet dat goed kunnen waarnemen de basis is van goed tekenen en schilderen. Niemand heeft hen dat geleerd.” Als kind leren we voorwerpen immers in simpele symbolen te tekenen, en blijft het zo altijd een statisch tekeningetje. “De zon kreeg strepen als stralen en vogels werden V-tjes. Je tekende niet wat je zag, maar maakte er een shortcut van.”

Die symbolen gebruiken veel volwassenen nog steeds. Guilty! “Een oog wordt een symbool-oog en een roos een symbool-roos. Daardoor krijgt een tekening al snel iets kinderlijks. Vervolgens zeggen mensen: ‘Ik kan niet tekenen’, zonder te begrijpen dat het niet aan hen ligt. Ze hebben alleen nooit geleerd om werkelijk te kijken.”

Wat Betty Edwards’ rechterbrein-methode je leert over tekenen

Snoek geeft les volgens de methode tekenen met het rechterbrein, ontwikkeld door de Amerikaanse kunstpedagoog Betty Edwards. “Waar het linkerbrein het moet hebben van logica, taal, tijd, rekenen, planning en oordelen, kent het rechterbrein geen taal, tijd of cijfers. Het is juist sterk in intuïtie, verbeelding, verbinding en ruimtelijk denken.”

Het linkerbrein helpt ons om snel informatie te verwerken. “Als je een straat oversteekt, zou je overweldigd raken als je ieder detail moest opmerken. Daarom filtert het linkerbrein de binnenkomende informatie. Het levert alleen de highlights die nodig zijn om een beslissing te nemen.”

Tijdens het tekenen kunnen die snelle conclusies juist in de weg zitten. Zodra we een oog, gezicht of bloem herkennen, vallen we terug op bekende symbolen. “Door het linkerbrein als het ware in ruststand te zetten, ontstaat ruimte om werkelijk te zien. Je kijkt naar lijnen, hoeken, vormen en verhoudingen. En wat je niet ziet, kun je ook niet tekenen.”

De twee hersenhelften werken in werkelijkheid voortdurend samen. Snoek gebruikt de termen daarom vooral als praktisch model om het verschil uit te leggen tussen tekenen vanuit aangeleerde ideeën en tekenen vanuit nauwkeurige waarneming.

Waarom beter leren tekenen volgens Snoek juist meer creatieve vrijheid geeft

Snoek vergelijkt leren tekenen een beetje met autorijden, vertelt ze aan BEDROCK. “Zolang je niet goed kunt rijden, ben je vooral bezig met hoe het moet. Als je eenmaal je rijbewijs hebt, kun je gaan en staan waar je wilt. Zo werkt het ook met tekenen.”

En als je eenmaal de basis beheerst, krijg je volgens haar juist meer creatieve vrijheid. “Je hoeft niet langer bezig te zijn met hoe je iets op papier krijgt. Je kunt je passie gaan volgen, jezelf ontwikkelen en een eigen, authentiek handschrift ontdekken.”

Zo maak je uiteindelijk niet alleen betere tekeningen, maar ervaar je ook meer zelfvertrouwen. “Mensen ontdekken dat ze alles kunnen tekenen wat ze zien, zelfs een goed gelijkend portret.”

Marianne Snoek begon zelf pas op haar 42ste met tekenen

Zelf begon Snoek pas op haar 42ste met tekenen. Ze was net gescheiden, had twee jonge kinderen en wilde aan een modeopleiding beginnen. Ter voorbereiding haalde ze een tekenboek bij de bibliotheek. “Ik begon de oefeningen te doen en ik kwam thuis. Zo sterk voelde ik: hier hoor ik.” Uiteindelijk liet ze de modeopleiding varen en focuste ze zich in plaats daarvan volledig op tekenen. “Ik ervoer er zoveel geluk door, dat ik voelde: ‘Dit moeten andere mensen ook weten’.”

In 2021 schreef ze daarom het boek Tekenen (met het rechterbrein) kun je leren. Omdat niet iedereen zelfstandig een heel boek doorwerkt, ontwikkelde ze vervolgens het twaalf weken durende online programma De Fcking Finish*. En goed nieuws voor de liefhebbers, want de nieuwe editie begint op 15 september 2026.

“De titel laat zien waar het om gaat: een finish halen vraagt commitment en mentale kracht. Deelnemers verbeteren niet alleen hun tekenvaardigheid, maar ontwikkelen ook zelfvertrouwen. Ze hebben een traject helemaal afgemaakt en voelen vreugde over hun eigen kunst.”

Snoek gelooft dat iedereen creatief is. “In mijn ogen is iedereen een kunstenaar. Iedereen heeft dat in zich. Het gaat er alleen om hoeveel ruimte je eraan geeft om tot bloei te komen.”

BEDROCK tipt: 8x zelfhulpboeken waar je écht iets aan hebt

Geschreven door Rosa Bertram

Rosa Bertram is oud-hoofdredacteur van BEDROCK, auteur van ‘De magie van reizen’ én journalist op het gebied van bewust leven. Voor BEDROCK schrijft ze over persoonlijke groei, duurzaamheid, gezondheid en (bewust) reizen. Vaak doet ze dat vanuit haar off grid tiny house waar ze zich laat inspireren voor mooie verhalen in de natuur.