Sophie Rietmulder Psyche vandaag, 08:15

Leestijd: 3 minuten

Experts: dit is wanneer binge-watchen een probleem wordt

Nog één aflevering dan. Voor veel mensen blijft het niet daarbij. Dankzij streamingdiensten zijn complete seizoenen binnen handbereik en vliegen uren voor de tv soms ongemerkt voorbij. Maar wanneer is dat binge-watchen gewoon ontspannen kijken, en wanneer wordt het problematisch?

Volgens nieuw onderzoek uit China speelt eenzaamheid daarbij mogelijk een grotere rol dan gedacht. De studie wijst erop dat gevoelens van sociale afzondering samenhangen met problematisch binge-watchen, vooral als mensen series gebruiken om aan negatieve gevoelens te ontsnappen of om zichzelf emotioneel beter te laten voelen.

Niet elke serie-marathon is een verslaving

Binge-watchen betekent simpel gezegd dat iemand meerdere afleveringen van een serie achter elkaar kijkt. Dat hoeft volgens onderzoekers helemaal geen probleem te zijn. Veel mensen genieten af en toe van een serieavond zonder dat dit gevolgen heeft voor hun dagelijks leven.

Van problematisch binge-watchen is pas sprake als iemand steeds langer kijkt dan gepland, moeite heeft om te stoppen en andere belangrijke zaken daardoor in de knel komen. Denk aan slaap, werk, studie, sociale contacten of andere verantwoordelijkheden.

Het onderzoek

Voor het onderzoek werden volwassenen uit verschillende delen van China ondervraagd. Alle deelnemers keken regelmatig meerdere afleveringen achter elkaar. Op basis van vragen over controleverlies, kijkgedrag en de invloed daarvan op het dagelijks leven werden zij verdeeld in twee groepen.

Een deel van de deelnemers werd aangemerkt als problematische binge-watchers, terwijl de rest wel veel keek, maar zonder duidelijke negatieve gevolgen. Vervolgens onderzochten de wetenschappers de rol van eenzaamheid, emotionele behoeften en de redenen waarom mensen series kijken.

Eenzaamheid bleek geen rol te spelen bij ‘gewoon’ binge-watchen

Opvallend genoeg bleek eenzaamheid geen belangrijke voorspeller voor mensen die regelmatig series kijken zonder dat dit problematisch wordt.

Bij de groep die wel kenmerken van een binge-watchverslaving vertoonde, zagen de onderzoekers iets anders. Daar gingen hogere niveaus van eenzaamheid samen met ernstigere problemen rondom kijkgedrag.

Met andere woorden: niet iedereen die zich eenzaam voelt, gaat automatisch meer series kijken. Maar binnen de groep die al moeite heeft om grip te houden op het kijkgedrag, lijkt eenzaamheid wel een belangrijke factor.

Vluchten in series

Volgens de onderzoekers draait het vooral om de functie die series krijgen. Mensen die zich eenzaam voelen, blijken vaker te kijken om hun aandacht af te leiden van problemen, stress of negatieve emoties. Ook gebruiken zij series vaker om zich prettiger, comfortabeler of meer opgewonden te voelen.

Die twee motieven – ontsnappen aan de werkelijkheid en het verbeteren van de stemming – bleken de relatie tussen eenzaamheid en binge-watchverslaving vrijwel volledig te verklaren.

De onderzoekers vermoeden daarom dat series voor sommige mensen een manier worden om emoties te reguleren. Het kijken biedt dan tijdelijk verlichting, maar kan tegelijkertijd leiden tot een patroon dat steeds moeilijker te doorbreken is.

Wanneer wordt kijken ongezond?

Dat iemand een heel seizoen in één weekend kijkt, betekent niet direct dat er sprake is van een probleem. Volgens de onderzoekers gaat het vooral om de gevolgen van het kijkgedrag.

Wie regelmatig slaap tekort komt, verantwoordelijkheden uitstelt of zich schuldig voelt over het kijkgedrag, kan zich afvragen welke rol series in hun dagelijks leven spelen. Ook het gevoel geen controle meer te hebben over wanneer je stopt met kijken, kan een waarschuwingssignaal zijn.

Streamingdiensten maken dat extra lastig. Automatisch afspelende afleveringen en complete seizoenen die direct beschikbaar zijn, verlagen de drempel om nog even door te kijken.

Een avondje series kijken is dus geen reden tot zorg. Maar als binge-watchen vooral een manier wordt om eenzaamheid of negatieve gevoelens te ontvluchten en het ten koste gaat van slaap, werk of sociale contacten, kan het volgens onderzoekers uitgroeien tot een ongezond patroon.

Lees ook: ‘Nora (33): ‘Waarom voelt veranderen zo moeilijk?’‘

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief. Het liefst doet ze dat vanuit een bruisende stad als New York, Parijs of Londen, met haar favoriete kop koffie binnen handbereik.