Rosa Bertram Liefde & Seks vandaag, 08:05

Leestijd: 5 minuten

Eén op de drie huwelijken strandt: volgens deze filosoof begint liefde met een hardnekkige misvatting

Volgens filosoof Alain de Botton bestaat ‘de ware’ helemaal niet. Juist het geloof dat er één perfecte partner voor je rondloopt, zorgt volgens hem voor onrealistische verwachtingen én teleurstelling in de liefde.

Dankzij sprookjes, boeken en romantische films groeien we massaal op met het idee dat er één persoon rondloopt die perfect bij ons past. Iemand die ons begrijpt zonder iets te hoeven uitleggen en bij wie de liefde voor altijd vanzelf blijft stromen. De zoektocht naar de ware kan daardoor bijna aanvoelen als een levensdoel.

Waarom Alain de Botton niet gelooft in ‘de ware’

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eindigt in Nederland ongeveer één op de drie huwelijken in een echtscheiding. Jaarlijks zetten zo’n 25.000 stellen een punt achter hun huwelijk. Natuurlijk vertellen deze cijfers nooit het hele verhaal, maar ze laten wel zien dat een gelukkige, duurzame relatie minder vanzelfsprekend is dan we vaak denken.

Is de Britse filosoof Alain de Botton dan écht zo pessimistisch over het vinden van de liefde? Niet per se, maar hij meent dat het grootste misverstand over relaties is dat we überhaupt geloven in het bestaan van ‘de perfecte partner’. “We denken dat er ergens iemand rondloopt die precies aansluit bij al onze wensen, verlangens en behoeften”, meent de filosoof.

Volgens hem werkt verliefdheid in de werkelijkheid een stuk minder rationeel. We vallen zelden voor iemand, omdat die persoon objectief gezien het beste bij ons past. Veel vaker voelen we ons aangetrokken tot iemand die vertrouwd aanvoelt, ook als die vertrouwdheid voortkomt uit oude patronen waar we ons nauwelijks bewust van zijn. Hoe zit dat precies?

Waarom we steeds opnieuw op hetzelfde type vallen

“Dat heeft er alles mee te maken dat we onbewust zoeken naar herkenbaarheid uit onze jeugd, inclusief oude pijnen en frustraties, omdat dit vertrouwd voelt”, meent de filosoof. Heb je bijvoorbeeld weleens teruggekeken op eerdere relaties en gedacht: ‘Hoe ben ik ooit gevallen voor iemand die uiteindelijk zo slecht bij me bleek te passen?’

Misschien leek je ex in het begin ontzettend attent, maar trok hij zich steeds verder terug zodra de relatie serieuzer werd. Of voelde je je juist aangetrokken tot iemand die spontaan, vrij en onafhankelijk was, om er jaren later achter te komen dat diezelfde eigenschappen óók onzekerheid, afstand of jaloezie met zich meebrachten?

Volgens de Amerikaanse relatietherapeut Hedy Schleifer is dat helemaal niet zo vreemd. Zij zegt zelfs dat we verliefd kunnen worden op ’the most incompatible human being in the entire universe’. Dat klinkt misschien pessimistisch, maar haar boodschap is eerder verrassend hoopvol. Verliefdheid is volgens haar namelijk een krachtige biologische én emotionele aantrekkingskracht die ervoor zorgt dat twee mensen zich diep met elkaar verbinden. “Falling in love is a drug”, zegt ze niet voor niets. In die eerste fase zien we vooral elkaars mooiste kanten en voelen we een enorme aantrekkingskracht, terwijl we ons nauwelijks realiseren dat de verschillen uiteindelijk de grootste uitdagingen zullen worden.

Schleifer gelooft dat die verschillen geen toeval zijn, omdat we vaak onbewust aangetrokken worden tot iemand die iets raakt uit onze jeugd of eerdere ervaringen. Aha… Dat gebeurt uiteraard niet bewust, omdat je opnieuw pijn wilt lijden, maar eerder omdat daar volgens haar nog een kans ligt om oude pijn alsnog te begrijpen en uiteindelijk te helen.

Deepak Chopra: je partner laat vooral jezelf zien

Die gedachte sluit bovendien goed aan bij de visie van Deepak Chopra. In zijn boek Leven in Liefde schrijft de Indiaas-Amerikaanse arts en spiritueel leraar: “Als u moeite hebt met uw partner, hebt u moeite met uzelf. Elke tekortkoming die u in hem of haar ziet, raakt een verdrongen zwakheid in uzelf. Elke ruzie is een excuus om een innerlijk conflict uit de weg te gaan. De weg naar liefde rekent dus af met een kolossaal misverstand dat bij veel mensen leeft: dat er ‘ergens’ iemand te vinden moet zijn die ons iets geeft dat we nog niet hebben. Als u werkelijk liefde vindt, vindt u uzelf.”

Ook leven veel mensen volgens Chopra met het idee dat er ergens iemand bestaat die ons eindelijk compleet zal maken. Iemand die al je onzekerheden wegneemt, je altijd begrijpt en je precies geeft wat je zelf nog mist. Misschien is dat wel de grootste romantische mythe die we met ons meedragen.

Een goede relatie draait niet om perfectie

Alain de Botton plaatst dus vraagtekens bij het romantische ideaalbeeld waarmee we zijn opgegroeid. Volgens hem vergeten we vaak dat mensen voortdurend veranderen. De persoon met wie je vandaag een leven wilt opbouwen, zal over tien of twintig jaar niet meer precies dezelfde persoon zijn. Jij trouwens ook niet. Volgens de filosoof komt het erop neer dat je niet zulke hoge verwachtingen van je partner moet hebben.

Daarom is de vraag misschien veel minder of je de juiste partner hebt gevonden, maar of jullie samen kunnen omgaan met alles wat het leven onderweg verandert. Kun je elkaar blijven opzoeken als je uit elkaar dreigt te groeien? Kun je verschillen bespreekbaar maken zonder elkaar te willen veranderen? En lukt het om nieuwsgierig te blijven naar de ander, ook als de eerste verliefdheid allang plaats heeft gemaakt voor het gewone leven?

Misschien is het juist goed nieuws dat ‘de ware’ niet bestaat

Misschien bestaat de ware dus helemaal niet zoals we ons die altijd hebben voorgesteld en draait de liefde veel minder om het vinden van die ene perfecte persoon en veel meer om de bereidheid om jezelf te blijven ontwikkelen, terwijl iemand anders daarin een spiegel voor je is.

En nee, dat maakt relaties niet altijd gemakkelijk en soms confronteren ze je met kanten van jezelf die je liever uit de weg gaat. Maar wellicht is juist dát de reden waarom sommige liefdes zoveel betekenis hebben, omdat ze je helpen groeien.

En misschien is dat uiteindelijk wel veel romantischer dan het idee dat ergens één perfecte persoon op je staat te wachten.

De ware liefde vinden? Dit is het nr. 1 vereiste om ware liefde te vinden

De ‘3 maanden dating theorie’ zou helpen om ware liefde te vinden: werkt het echt?

Geschreven door Rosa Bertram

Rosa Bertram is oud-hoofdredacteur van BEDROCK, auteur van ‘De magie van reizen’ én journalist op het gebied van bewust leven. Voor BEDROCK schrijft ze over persoonlijke groei, duurzaamheid, gezondheid en (bewust) reizen. Vaak doet ze dat vanuit haar off grid tiny house waar ze zich laat inspireren voor mooie verhalen in de natuur.