Sophie (32) ontdekte op late leeftijd dat ze ADHD heeft: ‘Had ik dit maar eerder geweten’
Steeds meer Nederlanders krijgen ADHD-medicatie voorgeschreven. In 2023 ging het om bijna 300.000 mensen, bijna vier keer zoveel als in 2006. Opvallend is dat steeds meer mensen pas op latere leeftijd ontdekken dat ze ADHD hebben, met name vrouwen.
Volgens psychologenpraktijk PsyQ kan dat komen doordat ADHD op jonge leeftijd vaak opvalt doordat je druk en beweegelijk bent, maar dat het zich bij meisjes en vrouwen vaker uit als ADD: gekenmerkt door ernstige concentratieproblemen, snelle afleiding en dromerig gedrag, zonder de hyperactiviteit die bij ADHD hoort. Om die reden wordt AD(H)D vaak gemist bij meisjes en vrouwen.
Zo ook bij BEDROCK-redacteur Sophie (32), die op haar 31ste eindelijk een verklaring kreeg voor het gevoel dat ze al haar hele leven ‘een beetje anders’ was. Haar diagnose bleek het begin van een zoektocht naar herkenning, rust en begrip.
Een rustig kind
Sophie: “Ik was een rustig kind dat deed wat er van haar werd gevraagd. Nooit overdreven aanwezig, altijd netjes op mijn stoel, ik onderbrak de juf of mijn klasgenoten niet. Andere kinderen waren drukker; ik was er gewoon. Al zat ik vaak in mijn eigen wereld. Uitleg kreeg ik maar half mee en knutselwerkjes raffelde ik snel af. Ik schreef graag verhalen, maar ontdekte pas achteraf de slordigheidsfouten die ik telkens over het hoofd zag.
Ondertussen zat er altijd een soort spanning in mijn lijf. Een onrust die je aan de buitenkant niet zag. Als dingen anders liepen dan gepland, raakte ik van slag. Ik was vaak moe en durfde lang niet alles. Het voelde alsof andere kinderen daar geen last van hadden. Soms probeerde ik uit te leggen wat er in me omging, maar ik had er de woorden niet voor. Ik werd al snel bestempeld als ‘gevoelig kind’. Ik werd er ontzettend onzeker en verdrietig van, een grote last voor zo’n klein meisje.
Achteraf zie ik hoeveel energie het me kostte om zo normaal mogelijk mee te draaien. ADHD bestond toen natuurlijk ook al, en kinderen die druk waren, kregen hulp. Maar ik was geen druk kind. Ik was die stille dromer die gewoon wat beter haar best moest doen om op te letten.
Onzekerheid op de middelbare school
Die stempel nam ik mee naar de middelbare school. Hij woog elke dag loodzwaar op de bagagedrager van mijn fiets. Ik voelde me nog steeds anders dan de rest, maar kon mijn vinger er niet op leggen. De havo ging me prima af, maar ik was ook geen uitblinker. Ik raakte snel afgeleid tijdens het leren, kon lang niet altijd navertellen wat ik nu eigenlijk had gelezen en vergat weleens een complete achterkant van een toets in te vullen.
‘Tja’, hoorde ik dan later terug. ‘Je moet eens wat minder dromen, Sophie, je kúnt het namelijk wel!’
En dat was ook zo. Ik kon compleet verdwijnen in dingen die mijn interesse trokken. Als groot fan van Amerikaanse televisie en cultuur vloog ik door de Engelse lessen heen, en ook kunstgeschiedenis en tekenen vond ik heerlijk om te doen. De rest was zesjeswerk. Toch bleef ik bijna zitten in mijn derde jaar, en moest ik uiteindelijk mijn vierde jaar overdoen. De conclusie van de docenten: ik had beter mijn best moeten doen.
Heb ik ADHD?
In mijn volwassen leven losten sommige problemen zichzelf op. Ik zat niet meer in een schoolritme waarbij ik 80 procent van de stof saai vond, waardoor ik meer tijd en energie had voor mijn eigen interesses. Toch voelde iets nog steeds niet lekker. Een link met ADHD had ik nog steeds niet gelegd, ik was toch geen onuitputbare stuiterbal?
Tot ik een vrouw hoorde praten over haar diagnose: “Het voelt alsof er 23 tabbladen openstaan in mijn hoofd, en er ook nog eens ergens muziek vandaan komt dat ik niet uit kan zetten.” Ineens klikte het, dit heb ik ook.
Door al die openstaande tabbladen kreeg ik maar weinig gedaan. Mijn huishouden was nooit helemaal op orde, ik maakte (te voorkomen) slordigheidsfoutjes in mijn werk, ik was constant dingen kwijt, sloot mezelf regelmatig buiten omdat ik dromerig zonder sleutel naar buiten liep, had talloze hobby’s waar ik ook weer snel interesse in verloor en ik leefde continu in een soort ‘overload’ stand. Ik dacht: heb ik ADHD?
ADHD-diagnose
Na een bezoek aan de huisarts en een onderzoek bij de psycholoog lag de uitslag snel op tafel: classificatie ADD. Een vorm van ADHD die je veel bij vrouwen ziet, gekenmerkt door concentratieproblemen, snelle afleiding en dromerig gedrag, zonder de hyperactiviteit van ADHD. Toch vallen beide classificaties tegenwoordig onder de noemer ADHD.
De uitslag was een onwijze bevestiging voor mij: ik ben niet gek. Er viel een enorme last van mijn schouders en ik begon dan ook meteen te huilen. Ik was al gespannen en emotioneel, omdat zo’n onderzoek voor een groot deel bestaat uit alle dingen die je niét kunt: heel confronterend. Ik dacht aan dat kleine meisje dat zich altijd anders voelde, snel uitgeblust was en met man en macht mee probeerde te komen met de rest. Hoe anders was haar leven geweest als ik dit eerder had geweten?
Psycho-educatie
Na mijn diagnose kwam ik terecht in een psycho-educatiegroep: zes vrouwen die dertien keer samenkwamen, begeleid door twee psychologen. Al snel ontdekte ik dat we allemaal hetzelfde verhaal hadden – alleen met een ander sausje. We voelden ons jarenlang anders, wisten niet waarom en hadden allemaal gewild dat we het eerder hadden geweten.
In de groep leerden we wat ADD en ADHD precies zijn, wat er in ons brein gebeurt en waarom we reageren zoals we doen. Maar het ging niet alleen over de uitdagingen, juist ook over onze kwaliteiten. We kregen praktische tools om beter met onze ADHD om te gaan en leerden tips en trucs van elkaar.
Hoewel we er in het begin best tegenop zagen – het kost tenslotte tijd en energie – heeft het ons enorm veel gebracht. Ik zie mijn ADHD nu steeds meer als een kracht. Ik ben milder geworden voor mezelf. Als iets niet meteen lukt zoals ik wil, betekent dat niet dat ik faal. ADHD’ers zijn juist volhardend. Dingen lukken misschien anders, maar uiteindelijk kom ik er wel – op mijn manier.
Lees ook: Doe geen zelfdiagnose voor ADHD, zegt psycholoog Josje Smeets
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.bedrock.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F10%2FSophie-Rietmulder.jpeg)