Waarom rust nemen zo moeilijk voelt: Yvonne (29) ontdekte met haar psycholoog de overtuiging die haar uitputte
Psychologen zien het steeds vaker: mensen ervaren rust als iets wat ze eerst moeten verdienen. Ook Yvonne (29) leefde jarenlang met die overtuiging, totdat één simpele oefening haar kijk op ontspannen veranderde. “Ik voelde me jarenlang schuldig over een avondje nietsdoen.”
Yvonne herkent het gevoel van altijd productief moeten zijn en nooit kunnen rusten maar al te goed. Jarenlang stond ze altijd ‘aan’ en schoof ze haar eigen behoefte aan rust voor zich uit. Pas toen ze met een psycholoog in gesprek ging, ontdekte ze hoe diep de overtuiging zat dat ze pas mocht uitrusten als alles af was.
Yvonne werkte 60 uur per week: hierom voelde stoppen onmogelijk
Yvonne: “Ik was thuis altijd in de weer, ik werkte 60 uur per week en mijn weekenden zaten propvol. Mijn vriend zei vaak tegen me ‘kom gewoon eens bij me zitten’ als hij op de bank zat. Maar dat lukte me gewoon niet. Thuis wilde ik alles op orde hebben, maakte ik vaak schoon en zorgde ik dat alles er altijd spic en span uitzag. Zelfs als ik een serie keek, pakte ik tussendoor mijn telefoon om mijn mail te bekijken of alvast mijn agenda voor de volgende dag door te nemen. Ik had altijd het gevoel dat ik iets nuttigs moest doen.
Ook tegen opdrachtgevers zei ik bijna altijd ‘ja’. En als ik eindelijk een vrije doordeweekse avond had, en stiekem blij was dat er een etentje was afgezegd, voelde ik me toch schuldig als ik op de bank neerplofte. Er is namelijk altijd wel iets wat ik nog kon doen, zoals opruimen of m’n administratie bijwerken; ik werk namelijk voor mezelf. Ik dacht echt dat rust iets was wat je eerst moest verdienen door eindeloos veel te werken.”
Ze werkte al acht jaar voor zichzelf en vond het daarom moeilijk om klussen af te slaan en zei tegen elke opdracht ‘ja’. “Als zelfstandige weet je nooit wanneer de opdrachten stoppen met komen. Ik werkte geregeld door tot diep in de nacht, dat gaf me ergens ook voldoening.” Zo werd altijd bezig zijn Yvonnes nieuwe normaal. “Achteraf zie ik pas dat ik mezelf daardoor steeds verder wegcijferde.”
Yvonnes lichaam begon op de rem te trappen
Na verloop van tijd begon haar lichaam signalen af te geven. Ze kon niet goed meer in slaap vallen, had steeds vaker hoofdpijn en voelde zich constant opgejaagd. Rusten werd daardoor zowaar nóg moeilijker.
“Ik dacht dat het vanzelf wel rustiger zou worden als ik deze drukke periode eenmaal achter de rug had”, vertelt Yvonne. Alleen kwam er steeds weer een nieuwe drukke periode met meer opdrachten. Ze merkte ook dat haar humeur veranderde. “Ik reageerde sneller geïrriteerd, had minder geduld en had vaker ruzie met Daan, mijn vriend.”
Psycholoog stelde één vraag die haar overtuiging blootlegde
Pas toen ze zo uitgeput was van het slaaptekort en niet meer kon genieten van sociale evenementen, besloot ze in overleg met haar vriend om in gesprek te gaan met een psycholoog. “Het werd me gewoon te veel. Pas tijdens gesprekken met mijn psycholoog ontdekte ik waar die overtuiging vandaan kwam.”
“Hij vroeg: ‘Waarom moet jij rust eigenlijk verdienen?’ Ik bleef eventjes stil, want daar had ik eigenlijk nog nooit over nagedacht. Ik besefte dat ik mezelf alleen toestemming gaf om uit te rusten als alles af was. Alleen is een to do lijst nooit echt af. Er komt altijd wel weer iets bij.”
Langzaam begon ze anders naar rust te kijken. “Mijn psycholoog legde uit dat rust geen beloning is voor hard werken, maar een basisbehoefte. Dat klinkt heel logisch, maar voor mij voelde dat echt als een eyeopener.”
10 minuten zonder telefoon: de oefening die voor meer rust zorgde
Met behulp van haar psycholoog besloot ze om heel klein te beginnen. “Elke dag ging ik tien minuten buiten op mijn balkon zitten, zonder telefoon. Dat voelde in het begin heel ongemakkelijk en ik wist niet wat ik met mezelf aanmoest. Ik keek steeds op de klok en dacht alleen maar aan alles wat ik eigenlijk nog moest doen.”
Toch merkte ze na een paar weken verschil. “Ik voelde me rustiger, genoot van de bomen in de binnentuin, ging er even bij liggen en sloot m’n ogen. Na een paar weken had ik al wat meer energie en kon ik me daarna vaak zelfs beter concentreren.”
Meer energie en minder schuldgevoel: wat er na enkele weken veranderde
Yvonne luistert inmiddels steeds beter naar haar lichaam, maar ontspannen is nog steeds niet altijd vanzelfsprekend voor haar. “Er zijn nog steeds dagen waarop ik denk dat ik eigenlijk harder zou moeten werken of nog iets nuttigs moet doen. Gelukkig heb ik inmiddels geleerd om die gedachten vaker te herkennen en te laten gaan, terwijl ik daar vroeger automatisch naar luisterde.”
En het mooiste van alles? “Ik ben er zoveel lichter door geworden, ik voel me vrolijker en vat dingen minder zwaar op. Ik heb ineens veel meer geduld en energie en kan meer genieten van de dag. De tijd gaat door die rustmomenten wat langzamer. Ik geniet nu meer van mijn leven.”
Zit een burn-out tussen je oren? Een arts vertelt hoe het zit én hoe je ervan herstelt.
Manou Lourens herstelde van complex trauma: schrijven hielp haar zichzelf terug te vinden
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.bedrock.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2023%2F06%2FRosa-Bertram-e1687422696110.jpg)