Redactie Maatschappij 16 mei 2026bijgewerkt: 2 jun 2026, 09:06

Leestijd: 4 minuten

Lezersvraag: waarom raakt kritiek me zo diep?

Je krijgt een opmerking. Misschien niet eens bedoeld als kritiek. Een toon in een zin, een wenkbrauw die omhoog gaat, een bericht dat net iets te laat komt. En toch… komt het veel harder binnen dan je wilt. Het blijft hangen. Het speelt zich uren later nog af in je hoofd, terwijl je de afwas doet of probeert te slapen. Je weet ergens wel dat het niet zo erg is. Maar het voelt anders.

In BEDROCK’s lezersrubriek durfde een anonieme lezer dit onderwerp aan te snijden.

Lezersvraag: ‘Waarom raakt kritiek me zo hard?’

Voor een antwoord kloppen we aan bij David de Kock en Arjan Vergeer van 365 Dagen Succesvol. Al jaren begeleiden zij mensen in persoonlijke groei, zingeving en mentale balans, en juist daardoor weten ze als geen ander hoe het kan komen dat kritiek iemand zo raakt.

Arjan: “Dit herkennen heel veel mensen. En eerlijk gezegd wij ook. Misschien wat minder dan vroeger, maar het zit er nog steeds. Niemand staat te juichen als ‘ie kritiek krijgt. Dus wat speelt er nou eigenlijk als kritiek zo hard aankomt?”

David: “Wat er gebeurt is eigenlijk heel eenvoudig en tegelijk heel diepgaand. Op het moment dat kritiek binnenkomt en je je erdoor aangesproken voelt, reageert je ego. Dat ego voelt zich aangevallen en gaat zich verdedigen. Of naar buiten toe, op de ander. Of naar binnen, op jezelf. En precies op dat moment geef je de kritiek gewicht. Je maakt het relevant.”

Arjan: “Eigenlijk maakt dat gevoel dat je je moet verdedigen het probleem juist groter. Want hoe groter het ego, hoe groter het oppervlak waarop kritiek kan landen. Je raakt dus steeds gevoeliger, niet minder. Het is een loopje waar je niet zomaar rustig uitstapt.”

Onzekerheid en kritiek

David: “Maar er is iets nog interessanters aan de hand. De meeste mensen denken dat kritiek hen onzeker maakt. Ik denk dat het andersom werkt. Je was al onzeker. Ergens diep van binnen geloofde je al iets over jezelf. En dan komt er iemand die een opmerking maakt die precies op die plek landt — niet omdat die opmerking zo raak is, maar omdat jij die al geloofde. Als ik tegen jou zeg dat je lelijk blauw haar hebt, en je weet zeker dat je geen blauw haar hebt, dan laat je het van je afglijden. Maar als je ergens al twijfelt, dan doet het pijn.”

Arjan: “Kritiek is dus eigenlijk een soort aanwijsstokje. Het wijst niet op wat er mis is met jou – het wijst op waar de pijn al zat. Dat is waardevolle informatie, als je bereid bent ernaar te kijken. De vraag verschuift dan van ‘hoe zorg ik dat die ander me niet meer aanvalt?’ naar ‘waar word ik eigenlijk door geraakt?’ Dat is een heel andere, veel interessantere zoektocht.”

David: “Daarmee kom je bij ‘verdedigingsloosheid’,  een van mijn favoriete begrippen. Dat betekent niet dat je over je heen laat lopen en maar hoopt dat het goed gaat. Het betekent dat je besluit de aanval niet ‘waar’ te maken. Niet omdat je stoer doet, maar omdat je begrijpt dat kritiek altijd iets zegt over de waarnemer. Jij hoeft dat niet mee te dragen. In het begin voelt het oefenen daarin gekunsteld: iemand zegt iets, en jij zegt alleen maar: dankjewel. En je laat het daar. Geen verdediging, geen aanval. Wat overblijft is de emotie, en dát is wat de moeite waard is om te onderzoeken.”

Groeien als persoon

Arjan: “De lezer vroeg ook hoe je voorkomt dat je overkomt als een betweter als je zelf feedback geeft. Mijn eerlijke antwoord: als je je er zo druk over maakt hoe je overkomt, geef je de feedback waarschijnlijk al vanuit het ego. Maar als je iets deelt vanuit echte verbinding – zonder bijbedoelingen – dan klinkt het anders. Dan voelt het anders. Dan is het ook geen kritiek meer.”

David: “Soms is het ook gewoon goed om de feedback niet te geven. De vraag is altijd: geef ik dit voor de ander, of voor mezelf? Als het antwoord eerlijk gezien het tweede is, dan is zwijgen misschien de wijste keuze.”

Arjan: “De lezer stuurde zijn of haar vraag anoniem in. En ik vond dat een mooie spiegel. Want anoniem blijven is ook een manier om jezelf niet te laten bestaan. Als niemand weet wie je bent, kan niemand je kritiek geven. Dat begrijp ik. Maar het is ook een oefening waard om gewoon je naam eronder te zetten. Niet omdat dat dapper is, maar omdat je daarmee één stapje zet richting: ik mag er zijn.”

David: “En dat is uiteindelijk de kern. Niet: hoe zorg ik dat kritiek niet meer binnenkomt? Maar: hoe word ik iemand voor wie het minder uitmaakt? Iemand die stevig genoeg in zichzelf staat dat een opmerking kan landen, bekeken worden, en dan mag gaan. Zonder drama. Met misschien zelfs een klein glimlachje van: oh ja, daar is ie weer.”

Dermatoloog onthult: deze ‘wonderingrediënten’ in je skincare doen (bijna) niets