Karin Issa Column vandaag, 07:58

Leestijd: 5 minuten

Karin Issa: ‘Niemand ziet jou echt – en dat is juist bevrijdend’

Karin Issa is 26, Nederlands met Koerdische roots, en ze woont nu meer dan twee jaar op Bali. Niet omdat ze rijk is, of een strak plan had, maar omdat ze op haar 23ste voelde: het leven mag anders. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Deze week deelt ze haar column over de eenzaamheid van het tussenin.

Karin: “Ik liep laatst buiten toen er een vrouw op de fiets recht op me af kwam. Ik stapte opzij, ruim op tijd, en toch mompelde ze iets binnensmonds terwijl ze langsreed. Iets over dat ik in de weg stond. Ik bleef even staan, midden op straat, en dacht: dit gaat niet over mij.

Het duurde te lang voor ik dat begreep. Vroeger nam ik alles persoonlijk. Elke afwijzende blik, elke korte reactie op een appje, elke stilte die iets langer duurde dan comfortabel is. Ik bouwde er hele scenario’s omheen. Wat heb ik fout gedaan? Wat vinden ze van mij? Alsof ik de hoofdrolspeler was in ieders verhaal, terwijl ik eigenlijk vooral figurant was in een film die over henzelf ging.

Want dat is het rare aan ons mensen. We denken dat we elkaar zien. Maar meestal zien we onszelf, geprojecteerd op het gezicht van een ander. Die vrouw op de fiets zag niet mij. Ze zag waarschijnlijk haar eigen haast, haar eigen irritatie over een dag die al misliep voor ze bij mij was, en het was makkelijker om dat op mij af te vuren dan het bij zichzelf te laten landen.

We zijn allemaal spiegels voor elkaar

Klinkt zweverig zodra ik het zo opschrijf. Is het niet. Het is gewoon menselijk gedrag. Iemand die jaloers reageert op je succes, worstelt zelf met een gevoel van tekortschieten. Iemand die je vertrouwen schenkt zonder aarzelen, heeft waarschijnlijk zelf geleerd wat het kost om dat niet te krijgen. We reageren op elkaar vanuit onze eigen geschiedenis, onze eigen angsten, onze eigen onopgeloste rekeningen. Niemand ontmoet je ooit helemaal fris. Iedereen komt met bagage die niets met jou te maken heeft, en toch aan jou wordt uitgedeeld.

Dat besef kan verlammend voelen. Alsof niets meer echt is, alsof elk contact een soort projectiescherm is geworden. Maar het tegenovergestelde is waar. Het maakt de dingen juist lichter. Want als hoe iemand jou behandelt vooral iets zegt over hen, dan hoef jij niet elke reactie te dragen als een oordeel over jouw waarde.

De waarde van één

Ik geloof niet meer zo in grote getallen. In hoeveel mensen je moet bereiken, hoeveel goedkeuring je nodig hebt, hoeveel ogen op je gericht moeten zijn voordat iets telt. Ik geloof steeds meer in de waarde van één. Eén gesprek dat je eerlijk voert. Eén moment waarop je jezelf niet inslikt. Eén persoon die zich gezien voelt omdat jij besloot aandacht te geven in plaats van te wachten tot je iets terugkreeg.

Compassie werkt zo, heb ik geleerd. Het begint bijna altijd bij die ene persoon voor je, klein en dichtbij, lang voor het ooit de massa bereikt. En eerlijk gezegd, meestal begint het nog eerder. Bij die ene persoon die jij zelf bent.

Ik was daar lang slecht in. Ik kon oneindig geduldig zijn met vreemden, met vriendinnen die het moeilijk hadden, met mensen die me nauwelijks kenden. Maar tegen mezelf sprak ik als tegen iemand die het nooit goed genoeg deed. Streng. Ongeduldig. Alsof ik pas rust verdiende als alles op orde was. Niemand vertelt je dat je eigen achterdocht en ongenoegen, gericht naar binnen, precies hetzelfde effect heeft als wanneer iemand anders het naar jou zou richten. Het went alleen sneller, omdat je het zelf doet.

Jezelf terugzien in een vreemde

Er is iets bevrijdends aan het besef dat je in iedereen die je tegenkomt, een stukje van jezelf terugziet. De vrouw die te hard haar mening geeft, draagt misschien een angst met zich mee dat ze anders niet gehoord wordt. Herkenbaar. De date die zich terugtrekt zodra het serieus wordt, heeft misschien ooit geleerd dat blijven gevaarlijk is. Ook herkenbaar. We raken elkaar continu, meer dan we willen toegeven. We zijn variaties op hetzelfde verhaal, verteld in verschillende talen.

Vergeven hoeft daarbij niet, en grenzen blijven net zo belangrijk als altijd. Wat wel verandert, is dat je met iets meer zachtheid naar de wereld kunt kijken, inclusief naar jezelf. Want als jij vandaag kortaf bent tegen iemand, zegt dat waarschijnlijk meer over je slechte nachtrust die avond ervoor, dan over die ander. En als iemand vandaag kortaf is tegen jou, geldt precies hetzelfde.

Eén blik die het verschil maakt

Ik denk vaak terug aan die vrouw op de fiets, inmiddels met een soort stille dankbaarheid. Ze liet me iets zien dat ik nodig had. Dat ik niet verantwoordelijk ben voor wat iemand anders op mij projecteert. Dat mijn waarde niet daalt omdat iemand een slechte dag, een oud trauma, of een oncomfortabele spiegel op mij afvuurt.

Dus misschien is dat de oefening deze zomer. Die ene blik geven die je zelf nodig hebt, zonder te wachten tot honderd mensen je eerst zien of begrijpen. Aan de vreemde in de supermarkt. Aan je moeder aan de telefoon. Aan de vrouw in de spiegel, elke ochtend opnieuw.

Want uiteindelijk is dat de enige wiskunde die telt. Eén blik van compassie, oprecht gegeven, is nooit te klein om iets te veranderen. Ook niet als niemand het ziet.”

Lees hier de vorige column van Karin Issa, over de eenzaamheid van het tussenin.

Geschreven door Karin Issa

Karin is Nederlands met Koerdische roots en ze woont nu meer dan twee jaar op Bali. Niet omdat ze rijk is, of een strak plan had, maar omdat ze op haar 23ste voelde: het leven mag anders. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. In haar columns deelt ze haar ervaringen.