Gluten: wat zijn het precies, ben je er gevoelig voor en wat is het alternatief?

We gingen op zoek naar antwoorden in samenwerking met Schär

Een vriendin van mij eet graag glutenvrij. Ze heeft het idee dat ze een opgezette buik krijgt als ze te veel gluten eet. Allergisch is ze niet, maar ze voelt zich er wel beter bij. En zo kent iedereen wel iemand die liever glutenvrij eet. Maar wat is gluten nou eigenlijk écht, hoe herken je of je er gevoelig voor bent, en wat kun je eten als alternatief?

Gluten zitten in honderden voedingsmiddelen. Van brood, tot pasta en sauzen. De laatste tijd vermijden steeds meer mensen gluten. Waarom eigenlijk?

Wat zijn gluten?

Gluten zijn een groep eiwitten met als woonplaats bepaalde granen, zoals tarwe, spelt, rogge en gerst. Deze eiwitten zitten dus ook in allerlei producten waarvoor graan nodig is: macaroni, brood, crackers, pizza. Maar dan zijn we er nog niet. Bepaalde bindmiddelen bevatten ook gluten, waardoor ze zich ook huisvesten in soep, saus en worst. En soms hebben ze een plek bemachtigd in voedsel als augurken, kauwgom en sojasaus.

Sommige mensen zijn écht allergisch voor gluten en worden er behoorlijk ziek van. Zo’n 170.000 mensen in Nederland moeten deze groep eiwitten links laten liggen: zij hebben coeliakie (spreek uit: seuliakie), beter bekend als glutenintolerantie. Blijft iemand met coeliakie gluten eten, dan kan de dunne darm beschadigd raken met als gevolg dat voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen. De aandoening coeliakie moet worden gediagnosticeerd door een dokter voordat er gestart wordt met een glutenvrij dieet. Ook verschillen de eerste klachten sterk per persoon, maar deze kwaaltjes komen vaak voor:

  • Buikpijn
  • Diarree
  • Plakkerige ontlasting
  • Opgeblazen gevoel
  • Gewichtsverlies
  • Vermoeidheid

Glutensensitiviteit

Hoewel er 170.000 mensen in Nederland coeliakie hebben, ligt het aantal mensen met glutensensitiviteit veel hoger. Bij glutensensitiviteit kun je wel granen eten zonder dat er grote darmproblemen ontstaan, maar je moet het ook niet overdrijven. Schrijver Giulia Enders van het boek De mooie voedselmachine legt uit: “Mensen met glutensensitiviteit voelen zich beter bij glutenvrije voeding, hoewel het onderzoek naar coeliakie negatief uitviel. De darmvlokken zijn dus niet ontstoken of kapot, maar het immuunsysteem is misschien toch niet in orde door het eten van te veel gluten.”

Good to know

  • Gluten maken het deeg elastisch, stevig en ze laten brood rijzen
  • Als je niet tegen gluten kunt, noemen we dat coeliakie of glutenintolerantie
  • Coeliakie komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen dan bij mannen
  • Bepaalde genvarianten verhogen de kans op coeliakie
  • Je kunt niet over coeliakie ‘heen groeien’
  • Glutenvrij eten is niet voor iedereen gezonder

Zelf ontdekken of je gevoelig bent*

Drie tips:

  1. Houd een voedingsdagboekje bij waarin je noteert wat je eet en hoe je je daarna voelt. Welk voedingsmiddel zorgt vooral voor klachten? Kun je een patroon ontdekken?
  2. Een volgende stap kan zijn: ga op ontdekkingstocht en eet twee weken glutenvrij. Houd weer een voedingsdagboekje bij waarin je noteert wat je eet en hoe je je daarna voelt. Vergelijk het met het eerdere boekje. Heb je nu minder klachten of is er geen verschil?
  3. Neem je eetpatroon onder de loep. Kun je niet goed tegen gluten of eet je stiekem gewoon heel veel tarwe? Dan is het toverwoord… variëren! Kies eens voor speltbrood, havermoutkoekjes of boekweitpannenkoeken.

Glutenvrije inspiratie

Ok, je denkt dat je gevoelig voor gluten bent, of wil graag iets meer variatie aanbrengen in je voedingspatroon. En nu? Nu komt het leukste gedeelte: tijd om te variëren, te proeven en om glutenvrij te genieten.

Veel mensen zijn bang dat ze hun favoriete bammetje moeten laten liggen als ze voor een glutenvrije optie gaan, maar bij Schär vind je een breed assortiment van fijne producten, variërend van glutenvrij-brood tot glutenvrije crackers. En het fijne is, het smaakt gewoon goed, net als brood mét gluten. Wel zo lekker, toch?

De Meesterbakkers van Schär zijn deskundige vakmensen. Zij maken het brood helemaal zonder conserveermiddelen en kunstmatige additieven. Ondertussen bereiden ze bij Schär al decennia lang dagelijks vers brood, of het nu broodjes, gesneden brood, knapperig of platbrood is.

Naast de verschillende soorten brood en crackers, hebben ze ook pizzabodems en wraps. Uiteraard kun je er ook glutenvrije meel en bladerdeeg vinden om lekkere baksels mee te maken. Zin in een makkelijke snack? Ze maken ook lekkere chocoladecake, magdalenas, muffins en chocoladerepen. Uiteraard allemaal glutenvrij. Of lekkere croissants om je (zon)dag mee te beginnen. Oh ja, en tiramisu en ijsjes in glutenvrije hoorntjes. Goed, genoeg om uit te kiezen in ieder geval.

Nieuwsgierig (en hongerig) geworden? Je vindt op de website van Schär all you need to know over glutenvrij genieten. Bon appetit!

*Er moet uiteraard altijd een specialist geraadpleegd worden om de diagnose te stellen.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

In samenwerking met Schär