Sophie Rietmulder Maatschappij vandaag, 08:41

Leestijd: 5 minuten

Chantal (57) had door chronische pijn een bed in de woonkamer: ‘Nu dans ik weer op hakken’

Een bed in de woonkamer, zittend koken en haar kind niet kunnen optillen: chronische pijn beheerste jarenlang het leven van Chantal Theunissen (57). Nu verschijnt haar boek Chronische pijn is níet normaal, waarin ze vrouwen hoop op verbetering wil bieden.

De eerste klachten begonnen al toen Theunissen rond de twintig was. Ze was jong en sportief, maar kampte regelmatig met hevige rugpijn en spit. Toen ze op haar 31ste zwanger werd, kreeg ze bekkenklachten. Tijdens een volgende zwangerschap werden die zo ernstig dat haar dagelijks leven volledig veranderde.

„Ik had een bed in de woonkamer en moest mezelf met een bureaustoel door de kamer bewegen. Ik dacht: dit gebeurt bij veel vrouwen achter gesloten deuren, maar dat weet niemand”, vertelt ze.

Chantal kon door chronische pijn haar kind niet optillen

Theunissen kon op een gegeven moment allerlei dingen niet meer die voorheen vanzelfsprekend waren, en ze was niet de enige, bleek uit verhalen van lotgenoten. „Het is niet normaal dat je zittend moet koken, dat je niet voor je kinderen kunt zorgen en je kind niet kunt optillen. Het maakt je leven heel klein. Je ambities en je baan worden beïnvloed. Dat is onacceptabel.”

Chronische pijn is niet alleen lichamelijk zwaar. „Het is heel pijnlijk en eenzaam wat je doormaakt.” Inmiddels ziet haar eigen leven er totaal anders uit. Theunissen zegt hersteld te zijn en weer alles te kunnen doen wat ze wil. Skiën, sporten en zelfs dansen op hoge hakken behoort weer tot de mogelijkheden.

Chantal: ‘Kijk bij chronische pijn verder dan de plek die pijn doet’

Voordat het zover was, zocht Theunissen hulp bij onder anderen de huisarts en fysiotherapeut. In eerste instantie kreeg ze te horen dat bepaalde klachten erbij hoorden. Zelf raakte ze er steeds meer van overtuigd dat ze verder moest kijken dan alleen de plek waar ze pijn had.

„Ik deed alles wat er van me gevraagd werd, bijvoorbeeld door een fysio. Maar hoe je verdere leven eruitziet en wat je allemaal doet en laat, qua voeding, slaap en grenzen, daar heeft niemand het over.”

Volgens Theunissen moet bij langdurige pijn daarom naar meerdere aspecten van iemands leven worden gekeken. Ze noemt onder meer slaap, voeding, grenzen stellen, het brein en het zenuwstelsel. Ze vergelijkt die aanpak met de begeleiding van topsporters, bij wie volgens haar eveneens naar het totaalplaatje wordt gekeken.

Daarbij gebruikt ze graag het getal 167. Een week telt 168 uur. Wie één uur per week therapie krijgt, heeft dus nog 167 andere uren waarin het dagelijks leven doorgaat. „Als wij een vrouw een uur in de week in therapie zien, dan zie je wat er gebeurt in dat uur. Maar een leven van een vrouw bestaat uit 167 andere uren in de week, en in die uren kan herstel plaatsvinden.”

Hoe chronische pijn volgens Chantal langzaam ‘normaal’ wordt

Theunissen werkte zelf met gezinnen en jonge moeders. Ze had een kinderopvangorganisatie en een jeugd-ggz-praktijk. Daar zag ze volgens haar opnieuw hoeveel invloed langdurige klachten kunnen hebben op vrouwen en hun omgeving.

Dat werd een belangrijke aanleiding om haar ervaringen en die van anderen op papier te zetten. Volgens haar blijven vrouwen soms lang met klachten doorlopen doordat hun grens steeds een stukje opschuift.

„Vrouwen hebben vaak zoiets van: het valt allemaal wel mee. Ze proberen het te relativeren. Langzaam worden dingen die niet normaal zijn, normaal gevonden.” Dat gebeurt volgens haar niet noodzakelijk van de ene op de andere dag. Eerst lukt iets nog wel, vervolgens wordt een activiteit geschrapt of aangepast en uiteindelijk kan een steeds kleiner leven als de nieuwe werkelijkheid gaan voelen.

Ook de verwachtingen die vrouwen van zichzelf hebben, spelen volgens Theunissen mee. Werk, een gezin en andere verantwoordelijkheden gaan immers gewoon door. „We zijn met z’n allen gewend dat we door moeten gaan en dat doorzetten beloond wordt. Maar als je lichaam andere signalen geeft, is het niet gezond om maar door te blijven zetten.”

‘Papa is veel leuker’: chronische pijn raakt ook het gezin

Voor haar boek sprak Theunissen met zes vrouwen tussen de 30 en 60 jaar die langdurige pijnklachten hebben gehad en die volgens haar geholpen zijn. Ondanks hun verschillende levens zag ze een duidelijke overeenkomst: de eenzaamheid die met pijn gepaard kan gaan.

Aan de buitenkant hoeft immers weinig te zien te zijn, terwijl thuis steeds meer dingen onmogelijk worden. Een van de verhalen die haar bijbleven, draait om een skelter. Een moeder kon vanwege haar klachten niet hetzelfde met haar kind ondernemen als de vader. In dit geval: haar kind meenemen met de skelter. Want stel, de skelter zou uiteindelijk naar huis gedragen moeten worden, kon ze dat niet zelf doen. Het kind concludeerde dat papa veel leuker was.

Zulke ogenschijnlijk kleine momenten laten volgens Theunissen zien hoe pijn doorwerkt in een gezin. Niet alleen degene met klachten krijgt ermee te maken; ook een partner en kinderen merken de gevolgen.

Wanneer wordt iets niet normaal?

Met haar boek hoopt Theunissen vrouwen daarom ook te laten nadenken over wat ze gaandeweg hebben ingeleverd. Een oefening die ze daarvoor gebruikt, is terugdenken aan hoe een fitte zaterdag er vroeger uitzag en die vergelijken met een zaterdag nu. Kun je nog dezelfde dingen doen? Of zijn er ongemerkt steeds meer activiteiten verdwenen?

„Ik hoop op erkenning en het gevoel dat ze zien: het is niet normaal dat je zoveel pijn hebt en dat je zo moet inleveren. Die pijn achter gesloten deuren van de vrouwen in het boek is herkenbaar. Het wordt normaal niet besproken en nu kun je lezen: andere vrouwen hebben dit ook.”

Theunissen wil daarbij nadrukkelijk geen garantie geven dat iedereen van chronische pijn kan herstellen. Wel wil ze vrouwen hoop bieden op verbetering. „Ik heb zoveel vrouwen gezien die zoveel verder zijn gekomen dan zijzelf en hun omgeving voor mogelijk hielden. Daarom wil ik zeggen: je hoeft hier niet mee te leren leven. Ik heb te veel voorbeelden gezien waarin er veel verbetering is ontstaan.”

Hoe dan? serie – CHRONISCHE PIJN IS NIET NORMAAL € 24,50 bij bol.com Bekijk product →

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.