Externe bijdrage Partner 4 apr 2026bijgewerkt: 4 mei 2026, 17:05

Leestijd: 4 minuten

Waarom we steeds langer doen met onze telefoon

Tweeënhalf jaar. Dat is volgens de Consumentenbond ongeveer de periode dat een Nederlander met dezelfde smartphone rondloopt voordat hij wordt vervangen. Niet omdat het toestel dan op is, maar omdat de meeste mensen ergens in dat tweede jaar het idee krijgen dat het tijd is. Lang was dat ritme de norm. Inmiddels verandert het.

Uit onderzoek van GfK en Telecompaper uit 2023 bleek dat ruim veertig procent van de Nederlanders minstens drie jaar met hetzelfde toestel doet. In 2020 was dat een derde. Wereldwijd is de vervangingscyclus ook opgelopen. Er zijn duidelijke redenen waarom.

De toestelsubsidie die niemand meer mist

Tussen pakweg 1998 en 2017 hadden we bijna automatisch elke twee jaar een nieuwe telefoon. Providers bouwden de toestelkosten in de maandelijkse abonnementsprijs. Gratis telefoon bij verlenging. Iedereen wist dat die niet echt gratis was, maar psychologisch werkte het prima. Je kreeg iets, het voelde als winst, je nam het mee.

In 2017 veranderden de regels. Toestelkosten boven de 250 euro moeten apart staan, en worden beschouwd als krediet met BKR-toetsing. Dat maakte de telefoon weer een echt aankoopmoment. En als mensen er bewust over nadenken, concluderen ze steeds vaker dat de oude het nog prima doet.

Apple speelt daarop in. Voor iPhones vanaf 2023 belooft het minimaal vijf jaar software-updates. In de praktijk krijgen de meeste toestellen zes jaar grote iOS-versies en daarna nog beveiligingsupdates. Een iPhone 14 Plus uit oktober 2022 draait nu, in 2026, gewoon op iOS 26. Dat was een paar generaties geleden ondenkbaar.

De kleine onrust die je meekoopt

Nieuw is leuk. Maar wie elk jaar overstapt, koopt ook iets anders. Je koopt de zekerheid dat er over acht maanden alweer een release komt die het jouwe zo oud doet lijken. Psychologen noemen dat hedonistische adaptatie: het plezier van een aankoop zakt sneller weg dan verwacht, en de zoektocht naar de volgende begint eerder dan je denkt. Bij schoenen en horloges speelt het ook, bij telefoons sterker. De kalender van Apple en Samsung is zo strak dat je de verwachting al voor de aankoop binnen hebt.

Verslaafd aan je smartphone? Deze 5 apps helpen je bij het afkicken (aanrader!)

Dan is er nog het werk dat niemand noemt. Een nieuwe iPhone betekent apps opnieuw inloggen. Bankapp activeren met een nieuwe koppeling. Gezichtsherkenning instellen. WhatsApp-backup herstellen. Apple Watch ontkoppelen en opnieuw koppelen. De eerste dagen met een nieuw toestel zijn voor de meeste mensen druk, niet blij. Maar wie gaat dat zeggen als hij net twaalfhonderd euro heeft uitgegeven?

Wat een telefoon uit 2022 nog kan

De iPhone 14 Plus kwam in oktober 2022 op de markt. Scherm van 6,7 inch. Accu die een werkdag ruim haalt. Hoofdcamera van 48 megapixel. In 2026 doet dat toestel WhatsApp, Spotify, navigatie, fotografie, bankieren en streaming zonder hapering. Op sommige onderdelen sneller dan bij release, omdat iOS 26 stabieler draait dan iOS 16 destijds deed.

De vraag is dus niet of een toestel van drie, vier jaar oud nog kan wat je van een telefoon vraagt. Dat kan het. De echte vraag is of je het prettig vindt om met een toestel te lopen dat niet meer nieuw is. Dat is een andere vraag, en lastiger.

Verzorging hoort erbij

Wie langer met een toestel doet, gaat er vanzelf anders mee om. Krassen vallen op. Je zet hem niet meer zomaar ergens neer. De telefoon wordt iets van jou in plaats van een apparaat dat toevallig in je zak zit.

Bij die aandacht hoort een goed hoesje. Niet om het design te verbergen, wel om het bruikbaar te houden voor nog drie of vier jaar. Leer dat karakter krijgt, transparant plastic, of iets steviger als je veel buitenshuis bent. Wie online kijkt welke hoesjes er voor de iPhone 14 Plus zijn, ziet dat het aanbod flink is uitgebreid sinds het toestel op de markt kwam. Zie het als onderhoud, geen accessoire.

De klimaatkant

Volgens een rapport van het European Environmental Bureau uit 2019 gebeurt ongeveer 75 procent van de CO2-uitstoot van een smartphone tijdens de productie. Fraunhofer Austria rekende uit dat een nieuwe iPhone 11 56,9 kilo CO2 in de productiefase kost. Dat is meer dan een retourtje Amsterdam-Parijs met de auto.

Wat dat betekent: langer doen met je toestel is verreweg de grootste klimaatwinst die je op dit gebied kunt pakken. Geen energiezuinige laadmodus of dark mode komt daar in de buurt. Het EEB berekende dat het CO2-equivalent van een miljoen auto’s minder op de weg zou ontstaan als alle Europeanen één jaar langer met hun telefoon zouden doen.

In Nederland liggen volgens Milieu Centraal en Closing the Loop ongeveer drie miljoen oude mobieltjes in laden en kasten. Niet kapot, wel vervangen. De metalen in die stapel, vooral goud, tin en kobalt, zijn letterlijk geld waard. Maar inleveren is gedoe, en dus blijft het liggen.

Wanneer wel vervangen

Niemand hoeft vijf jaar met hetzelfde toestel te doen. Maar het idee dat een telefoon na twee jaar vanzelf toe is aan vervanging is geen techniek. Dat is een verdienmodel dat grotendeels voorbij is.

De eerlijke test bij een nieuwe release is één vraag: wat werkt er niet meer aan het toestel dat ik nu heb? Als het antwoord “niks” is, weet je genoeg.