Rosa Bertram Welzijn Bijgewerkt: gisteren, 13:22

Leestijd: 3 minuten

Pijn bij het vrijen of vaginisme: seksuoloog vertelt waarom sommige vrouwen dat ervaren

Pijn bij het vrijen of vaginisme: je hebt vast weleens van de term gehoord of het misschien zelf meegemaakt. Maar liefst 10 tot 20 procent van de vrouwen krijgt ermee te maken. Maar wanneer heet het vaginisme? Seksuoloog Henriette Versteijnen legt aan BEDROCK uit waar de pijn vandaan komt én niet geheel onbelangrijk: wat je eraan kunt doen.

Wie weleens (of vaker) pijn bij het vrijen ervaart, is niet alleen. Seksuoloog bij Psycholoog op Afstand, Henriette Versteijnen legt ons het verschil uit tussen pijn bij het vrijen en vaginisme.

Het verschil tussen pijn bij het vrijen en vaginisme

“Er zijn oppervlakkige pijnen, diepe pijnen en er kunnen complete blokkades zijn”, vertelt de seksuoloog aan BEDROCK. “Bij vaginisme gaat het om een combinatie van lichamelijke pijnen en emotionele factoren. Een mens is immers niet alleen een fysieke ingang voor vrijen, maar een complex wezen met gevoelens en contexten die een rol spelen in hoe pijn werkt in je lijf.”

Wat is vaginisme dan precies? Bij vaginisme lukt het niet (of maar een klein beetje) om een vinger, penis of tampon in de vagina te brengen. De bekkenbodemspieren spannen zich dan vaak onbewust aan. Versteijnen: “Vaginisme vindt laats bij de opening van de vagina en de omgeving van de vulva, een gebied waar alertheid wordt opgeslagen, op basis van een eerdere pijn beleving. Faalangst en vermijding zien we ook hier vaak optreden als gevolg van de pijn en het niet voldoen aan je eigen verwachtingen of de verwachtingen van je partner.”

Er wordt geschat dat zo’n 6 procent van de Nederlandse vrouwen weleens een vaginistische reactie heeft ervaren, 3 procent heeft dat regelmatig of vaak. De fysieke klachten van vaginisme zijn volgens de seksuoloog vaak:

• een brandend of stekend gevoel bij de ingang;
• het gevoel dat het weefsel zich kan niet openen;
• een gevoel van spanning of een blokkade.

De angst voor pijn

Dat je geest onlosmakelijk verbonden is met je lijf, bewijst vaginisme maar weer. “De angst voor pijn werkt ook weer in op hoe het lichaam spanning opslaat. Een gespannen bekkenbodem kan ook een rol spelen in vaginisme, net zoals de tal van contextuele factoren die ook een rol kunnen spelen.”

Wil je helen van vaginisme? Dat werkt voor iedere vrouw anders, omdat ieder lichaam anders is en er andere oorzaken aan ten grondslag liggen. Daarom vraagt de behandeling vaak om een multidisciplinaire aanpak, vertelt de seksuoloog. “Dan is het zaak om een vrouw te helpen onderzoeken hoe haar genotsysteem werkt en hoe de spanning kan worden waargenomen én hoe je het kunt ontladen. De combinatie van bijvoorbeeld een bekkenbodem-fysiotherapeut en een seksuoloog kunnen je gelukkig goed op weg helpen.”

Pijn bij het vrijen

Dan zijn er vrouwen die pijn ervaren tijdens het vrijen. Hoe dat zich uit bij hen, verschilt echter altijd per persoon en hangt af van allerlei verschillende factoren, vertelt Versteijnen. “De pijn hoeft er niet altijd te zijn, de pijn kan afhankelijk zijn van de levensfase van de vrouw, van het type relatie of van de stijl van de seks.”

Daarin verschilt vaginisme dus van pijn bij het vrijen. “Bij vaginisme gaat het vaak al om een langer patroon, dat soms al bestaat vanaf de eerste seksuele ervaringen waarbij een situatie ontstond die penetratie lastig of onmogelijk maakt.”

Hoe kun je herstellen van pijn bij het vrijen?

De oorzaak ervan is echter niet altijd makkelijk te achterhalen. “Deze factoren nauwkeurig onderzoeken maakt dat de pijn beter begrepen kan worden in de individuele context. Dat begrip is een startpunt naar de weg van heling. Het vraagt een gedegen onderzoek naar de context van de vrouw, niet alleen een praktische aanpak om de vagina weer te openen en het plezier van vrijen zonder pijn weer in te richten.”

Kamp je met vaginisme of pijn bij het vrijen, dan betekent dat gelukkig niet per definitie dat je niet meer van seks kunt genieten. Versteijnen: “Sommige stellen lossen het creatief op en hebben een goed seksleven ontwikkeld zonder penetratieseks. Ze kloppen pas weer bij mij aan als er een kinderwens is en ze dat graag op een natuurlijke manier zouden willen laten gebeuren.”

Dit is waarom de eerste keer seks best wat minder belangrijk mag zijn.

Dit is de reden dat je libido soms ineens lager is, en waarom je daar niks aan kunt doen