Rosa Bertram Psychologie vandaag, 08:04

Leestijd: 4 minuten

Psycholoog legt uit: dit is de reden dat iedereen ineens ADHD lijkt te hebben

Dacht je vroeger aan ADHD, dan dacht je waarschijnlijk aan een rondstuiterend jongetje dat onmogelijk langer dan een paar minuten kan stilzitten. Maar tegenwoordig lijken ook steeds meer vrouwen te ontdekken dat ze ADHD hebben. Gelukspsycholoog Josje Smeets ziet ook een groei in het aantal ADHD-diagnoses en legt uit waarom meer mensen ADHD lijken te hebben dan vroeger.

Valt het jou ook op dat iedereen ineens ADHD lijkt te hebben als je Instagram, TikTok of een willekeurig tijdschrift opent? Dat zie je goed. Maar hoe kan dat eigenlijk?

Hoe kan het dat meer vrouwen ADHD lijken te hebben?

Een stuk vaker dan vroeger lees je tegenwoordig verhalen over vrouwen die massaal ADHD hebben. “Iedereen lijkt tegenwoordig ADHD hebben”, beaamt gelukspsycholoog Josje Smeets. Toch vertelt ze aan BEDROCK dat wetenschappers zeggen dat de prevalentie, de mensen die daadwerkelijk ADHD hebben, over de jaren heen een beetje gelijk gebleven is. Dat is zo’n 5 tot 7 procent van de bevolking. En de verhalen over vrouwen die ‘ineens‘ ADHD hebben, dan?

Meer mensen laten zich testen

Dat is echter verklaren, vertelt de gelukspsycholoog. “Het aantal diagnoses is de afgelopen jaren enorm toegenomen. In de jaren 80 en 90 had 2 tot 3 procent van de bevolking een ADHD-diagnose, maar gingen wetenschappers er vanuit dat de prevalentie 5 tot 7 procent was, het aantal mensen dat het daadwerkelijk heeft”, legt Smeets uit.

Ze vervolgt: “Omdat nu zoveel meer mensen een diagnose krijgen, denkt men dat dat te maken heeft met een inhaalslag, maar dat is niet helemaal wetenschappelijk gegrond.”

Ook Smeets (49) werd onlangs nog gediagnostiseerd met ADHD, toen ze met haar dochter meeging, die zich wilde laten testen. “Alhoewel ik dat altijd wel wist, heb ik me nooit laten testen, maar omdat het nu in de familiare lijn zat, ben ik met haar meegegaan”, vertelt de psycholoog.

De testen voor ADHD zijn beter

Het zou namelijk ook kunnen zijn dat er vroeger te weinig of niet goed werd getest op ADHD, legt Smeets uit. “Het zou zomaar kunnen zijn dat de prevalentie destijds ook hoger was en dat veel diagnoses gemist werden.”

Het beeld dat men wereldwijd had van ADHD waren drukke jongetjes die als stuiterballen rondrennen. Díe werden getest, maar meisjes en volwassenen die ADHD op een andere manier uiten? “Die werden over het hoofd gezien en simpelweg niet getest”, verklaart de psycholoog. “De diagnostische kennis, de testen en de cultuur zijn inmiddels velen malen verbeterd.”

Grotere bewustwording

Ook is er een grote bewustwording rondom ADHD ontstaan. Hoe dat komt? Door social media, verklaart Smeets. Veel mensen herkennen het bij zichzelf door video’s of foto’s die ze tegenkomen op platforms als Instagram of TikTok. Als gevolg daarvan willen zij zich niet laten beperken door ADHD en willen ze leren wat ze eraan kunnen doen om zichzelf te verbeteren, aldus Smeets.

‘Onze wereld is gekkenhuis geworden’

Daarnaast is de wereld van tegenwoordig niet meer te vergelijken met hoe het leven eruitzag in de jaren 80 of 90. Smeets: “Onze wereld is ook gewoon een gekkenhuis geworden, er zijn zoveel meer prikkels door de opkomst van technologie. Maar vooral door de opkomst van AI kunnen we veel sneller en efficiënter werken, daardoor ook de eisen veel groter worden op het werk.”

Ze vervolgt: “We moeten nog meer presteren, waardoor mensen die af en toe minder gefocust zijn, echt buiten de boot vallen. Daardoor valt ADHD gewoon veel meer op.”

Tel daar bij op dat we ons vaker laten testen, en er rollen dus veel meer diagnoses uit.

Valse diagnoses?

Toch is het niet zo dat dat er tegenwoordig ineens valse diagnoses worden gesteld, waardoor statistisch meer mensen ADHD hebben, benadrukt Smeets. “Wat ik dan interessant vind, is dat het aantal ADHD-diagnoses sinds de jaren 70 vertienvoudigd is. Nu krijgt tussen de 10 en 15 procent een diagnose. En in de jaren 70 was dat nog 1 procent. In de jaren 80 was dat 3 procent. In de jaren 90 was dat 6 procent. En zo loopt het een beetje op.”

Dat het aantal ADHD-diagnoses oploopt, is overigens niet in ieder land zo. Smeets: “In Denemarken is het aantal ADHD-diagnoses in de laatste 15 jaar vertienvoudigd. Dus de Denen kennen een ander tijdspad daarin. ADHD-diagnoses zijn dus ook nog eens per land verschillend.”

Hat advies van Smeets? “Laat je maar eens testen en goed onderzoeken als je denkt dat je ADHD hebt, ook als je 49 bent, zoals ik.”

Wist je dat ADHD bij vrouwen aan deze signalen kunt herkennen? En dit zijn nog meer algemene signalen waaraan je kunt herkennen of ADHD hebt.

Kan je moeilijk stilszitten? 10 realistische meditatietips voor ADHD’ers