Sophie Rietmulder Maatschappij vandaag, 13:03

Leestijd: 5 minuten

Laura (25) volgde haar Syrische taalmaatje een jaar lang: ‘Hij weet niet waar hij ooit thuis zal zijn’

Wat begon met vragen over ‘de’ en ‘het’, groeide uit tot een jaar waarin podcastmaker Laura Hesselink (25) haar Syrische taalmaatje Nedal volgde tijdens zijn asielprocedure. Voor de podcast Mijn taalmaatje wil naar huis reisde ze zelfs naar zijn vrouw en kinderen in Turkije. “We praten vaak óver vluchtelingen, maar horen zelden hoe zij deze periode zelf beleven”, vertelt ze aan BEDROCK.

Taalmaatje

Toen Laura zich aanmeldde als taalmaatje, was het helemaal niet haar bedoeling om een podcast te maken. Sterker nog: ze vroeg zich af of zij wel de aangewezen persoon was om iemand Nederlands te leren.

Hoewel haar ouders Nederlands zijn, groeide Hesselink op in Portugal. “Nederlands is niet de taal waarmee ik ben opgegroeid. Ik was bang dat ik het niet goed genoeg zou kunnen overbrengen.”

Toen ontmoette ze Nedal, een Syrische man die op dat moment al zo’n twee jaar in Nederland verbleef. Hij wilde de taal serieus onder de knie krijgen. “Hij kwam met allemaal grammaticavragen en wilde bijvoorbeeld precies weten wat het verschil tussen ‘de’ en ‘het’ was. Dat daagde mij enorm uit. Ik leerde zelf ook weer dingen over de Nederlandse taal.”

Wat begon als wekelijkse taallessen, veranderde langzaam in gesprekken over iets veel groters: vluchten, familie en de vraag waar je eigenlijk thuishoort als teruggaan én blijven onzeker zijn.

Syrische Nedal zei: ‘Ik wil terug naar huis’

Nedal was al jaren weg uit Syrië. Hij verbleef onder meer in Saudi-Arabië en Turkije, waar zijn vrouw en kinderen achterbleven toen hij zelf naar Nederland vertrok. Hij hoopte hier te kunnen werken en zijn gezin financieel te ondersteunen.

Na ongeveer een half jaar taalmaatjes te zijn, zei hij iets tegen Hesselink wat uiteindelijk het begin van de podcast zou worden. “Hij zei: ‘Syrië wordt steeds veiliger, ik wil terug naar huis.’ Ik dacht meteen: als jij dat gaat doen, wil ik dat volgen.”

Maar die terugkeer kwam er niet. De situatie veranderde opnieuw en de hoop om naar Syrië terug te keren verdween naar de achtergrond. Daarmee veranderde ook het verhaal dat Hesselink dacht te gaan maken. “Het werd uiteindelijk niet de podcast die ik van tevoren voor ogen had. Het werd een verhaal over het asielsysteem.”

Een jaar lang bleef ze Nedal volgen.

Waar is thuis als je nergens terechtkunt?

Die onzekerheid klinkt door in de vierdelige podcast Mijn taalmaatje wil naar huis. Want wat betekent ‘naar huis gaan’ eigenlijk wanneer je al vijftien jaar weg bent?

“Dat verandert constant”, vertelt Hesselink. “Nedal voelt zich niet thuis in Nederland, kan niet zomaar terug naar Syrië en ook zijn toekomst met zijn gezin in Turkije is onzeker. Waar ga je dan ooit thuis zijn?”

De situatie van Syrische asielzoekers in Nederland veranderde de afgelopen jaren sterk. Na de val van het Assad-regime eind 2024 werden besluiten over Syrische asielaanvragen tijdelijk stilgelegd. In juni 2025 werd dat moratorium opgeheven. Sindsdien worden aanvragen weer individueel beoordeeld en moeten veel Syriërs aannemelijk maken dat zij bij terugkeer persoonlijk een reëel risico lopen. In april 2026 werd het landenbeleid opnieuw aangepast.

‘Groen gras’

Voor de podcast reisde Hesselink samen met collega Nina de Groot naar Turkije. Om deskundigen en andere Syriërs te spreken, maar vooral om de mensen te ontmoeten die Nedal al die tijd moet missen: zijn vrouw en kinderen, een zoon en twee dochters.

Daar zag ze dat zijn kinderen zich ondertussen voorbereidden op een mogelijke toekomst in Nederland. Ze waren zelfs al Nederlands aan het leren.

Eén klein moment bleef Hesselink in het bijzonder bij. “Een van de kinderen vertelde dat zijn vader hem Nederlandse woordjes had geleerd. ‘Groen gras’, zei hij. Dat brak mijn hart. Het is zoiets simpels, maar je weet wat het betekent in onze cultuur. Die kinderen bereiden zich voor op een leven hier, terwijl het helemaal niet zeker is of dat leven er ooit komt.”

Nedal vertelde zijn gezin bovendien niet alles over hoe zwaar hij het zelf had, zegt Hesselink. “Hij wilde sterk blijven voor zijn gezin. Dat zag hij als zijn rol als vader.”

Gezinshereniging ingewikkelder

Juist gezinshereniging is in 2026 veranderd. Sinds 12 juni maakt Nederland onderscheid tussen mensen met een vluchtelingenstatus en mensen die subsidiaire bescherming krijgen, bijvoorbeeld omdat zij door oorlog gevaar lopen. Voor subsidiair beschermden geldt bij nareis onder meer een wachttijd van twee jaar. De IND beslist momenteel bovendien tijdelijk niet op een deel van de nareisaanvragen waarop de nieuwe voorwaarden van toepassing zijn, in afwachting van juridische duidelijkheid.

Voor Hesselink maken zulke regels duidelijk hoeveel er tijdens één asielprocedure kan veranderen. Nedal kwam naar Nederland met een bepaald toekomstbeeld, maar zag de omstandigheden tijdens zijn jarenlange wachten verschuiven.

Dat wachten heeft volgens haar ook invloed op zijn motivatie. “Hij kwam hier met het idee: ik wil iets toevoegen aan de Nederlandse maatschappij. Hij wilde werken en voor zichzelf zorgen. Nu denkt hij soms: wat is het nut? Waarom zou ik nog Nederlands leren als Nederland misschien niet wil dat ik hier blijf?”

Niet de boottocht, maar het wachten

Met haar podcast wil Hesselink geen verhaal vertellen waarin Nedal symbool moet staan voor iedere vluchteling. Ze wil juist laten zien wat politieke besluiten en procedures voor één persoon kunnen betekenen.

“Ik hoop vooral dat de luisteraar empathie voelt en begrijpt in wat voor onmogelijke situatie iemand terecht kan komen”, zegt ze. “Nedal is voor oorlog gevlucht en heeft een levensgevaarlijke tocht in een boot gemaakt om van Turkije naar Nederland te komen. Maar wat hem uiteindelijk breekt, is de jarenlange onzekerheid tijdens de asielprocedure.”

Dat persoonlijke perspectief miste ze vaak in gesprekken over asiel. “We praten veel óver vluchtelingen, maar horen maar zelden hoe zij deze periode zelf beleven. Ik wilde een inkijkje geven in de twijfels, hoop en angst achter een onderwerp waar veel meningen over bestaan. Geen verhaal over cijfers, maar over één mens die moet beslissen waar zijn toekomst ligt.”

De VPRO-podcast Mijn taalmaatje wil naar huis bestaat uit vier afleveringen van ongeveer dertig minuten en is te beluisteren via NPO Luister en andere podcastplatforms.

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.