Rosa Bertram Reizen Gisteren, 08:12

Leestijd: 6 minuten

Wintersport 2.0: op avontuur in -25 graden, met husky’s, rendieren, ijsbaden en het noorderlicht

Wie aan wintersport of een avontuurlijke reis in de winterperiode denkt, komt waarschijnlijk niet meteen uit bij Lapland. En dat blijkt ontzettend zonde, ontdekten we. BEDROCK’s Rosa reisde namelijk af naar een heus Winter Wonderland in Noord-Zweden, dat behoort tot Lapland. En geloof ons: dat wil jij ook.

Lapland is een verborgen parel, als je het ons vraagt. Maar bij velen roept de naam alleen al vragen op. ‘Lapland behoort toch tot Finland?’, ‘wat is Lapland eigenlijk?’ en ‘waar ligt Lapland precies?’ is slechts een greep uit de vragen die ik kreeg toen ik vertelde dat ik naar Lapland ging. Hoog tijd om daar eens duidelijkheid over te scheppen.

Wat is Lapland ook alweer?

Die verwarring is niet zo gek. In gesprekken met verschillende Zweden bleek dat zelfs zij niet altijd dezelfde uitleg geven over wat Lapland precies is en hoe het woord zich verhoudt tot de inheemse Sami-cultuur. Eén ding is zeker: Lapland is geen land, maar een regio in het uiterste noorden van Europa. Het strekt zich uit over Noorwegen, Zweden, Finland én een deel van Rusland, boven de Noordpoolcirkel dus.

De regio is de thuisbasis van de inheemse bevolking, de Sami. Zij hebben meerdere eigen talen (met onder meer zo’n 500 (!) verschillende woorden voor sneeuw), tradities (zoals het houden van rendieren, iets wat wettelijk alleen Sami mogen doen) en ze leven in een landschap van gigantische dennenbossen, bergen en uitgestrekte meren. In de winter verandert dat decor in zo’n glazen sneeuwbol die je kunt schudden, maar dan in het echt.

De Sami en de naam Lapland

Al vóór de veertiende eeuw werd de Sami-cultuur gekoloniseerd en onderdrukt door onder meer Zweden, en werd het volk denigrerend ‘Lappen’ genoemd. Volgens sommigen gebruiken Sami het woord Lapland daarom liever niet en spreken ze liever van Noord-Zweden of Arctisch Zweden.

Naar schatting leven er vandaag de dag nog zo’n 80.000 tot 100.000 Sami. Eén van hen is Mikkel Jacobsson, van de Lycksele Sámi Association. Hij nuanceert: “Het is prima om het woord Lapland te gebruiken, omdat het de regio duidelijk aanduidt. Maar het woord ‘Lap’ voor een mens gebruiken, is beledigend.”

Hondensleeën met husky’s bij Umeå

Op ongeveer een uur rijden van Umeå, halverwege Lycksele en aan de rand van Zweeds Lapland, begint het winterse avontuur pas écht. In het pittoreske dorpje Granö, gelegen aan een volledig bevroren en besneeuwde Ume-rivier, staat hondensleeën op het programma bij Spruce Island Husky, het thuis van maar liefst 46 (!) husky’s.

In het winterseizoen rennen de honden dagelijks 50 tot 60 kilometer door de sneeuw. Al huilend heten ze ons welkom, voordat we met hen het bos in trekken. Weinig ervaringen komen in de buurt van het gevoel dat je hebt als je met een roedel husky’s door een besneeuwd dennenbos racet.

Het hoogtepuntje van de reis

Als honden- én natuurliefhebber pur sang was dit zonder twijfel het absolute hoogtepunt van de reis. Of het zielig is? Integendeel. De honden staan te trappelen van energie en rennen het liefst non-stop door. En als er eentje even wil stoppen om te plassen, doet de rest gewoon mee.

Eén van de honden, Flaki, zou eigenlijk al met pensioen moeten zijn. “Hij is twaalf jaar oud. Normaal worden husky’s rustiger, maar Flaki weigert te stoppen en rent nog altijd enthousiast mee”, vertelt zijn baasje en trainer Linnie Lodestål. “Het zijn eigenwijze honden. Ze doen pas wat je wilt als ze tevreden zijn en genoeg kunnen rennen.”

Een hondensledetocht duurt meestal anderhalf tot drie uur. Wil je langer op pad? In het noorden van Lapland zijn er tochten waarbij je meerdere dagen met de honden onderweg bent.

–25 graden? Ook daar kun je je op kleden

Ben je bang om het koud te krijgen? Het mag hier dan makkelijk –25 graden worden, maar óók daar kun je je goed op kleden. Voor de basislagen zorg je zelf, denk dan aan merinowollen ondergoed (ik droeg een dubbele laag) en isolerende lagen (zowel dubbele broeken als truien), maar wanten, mutsen en een extra dikke overall worden ter plekke geregeld. Wel zo fijn!

Wie de dag romantisch wilt afsluiten, kan overnachten bij bij ecohotel Granö beckasin, waar je in ‘birds nests’ verblijft. Het is een houten cabin die op hoge palen tussen de even hoge dennennaaldbomen zijn gebouwd. Vanuit het bijzondere ‘vogelnest’ heb je uitzicht op de besneeuwde boomtoppen en wie geluk heeft, kan ’s nachts vanuit z’n bed het noorderlicht zien.

Rendieren ontmoeten bij Malå Wilderness Camp

In Malå Wilderness Camp ontmoeten we Sami Börje en zijn kudde rendieren. We maken kennis met Oscar, een prachtig wit rendier dat net zijn één van zijn twee geweien met bloed en al heeft afgeworpen, dat over een tijdje weer aangroeit. Voorzichtig maar nieuwsgierig eet hij een speciaal soort mos, lichen, uit mijn hand.

Een mindful pauze: fika

Na een lange dag de kou trotseren, is het hoog tijd voor ‘fika’. Dat is een Zweedse traditie waarbij de lokale bevolking bewust pauzeert met koffie en natuurlijk een kaneelbroodje. Dus niet even snel een wandeling naar het koffiezetapparaat en terug: maar écht even stoppen met wat je doet en genieten van de warme koffie en wat lekkers.

Fika kan eigenlijk op elk moment van de dag, rond 11.00 uur of juist in de middag na de lunch. In het noorden van Zweden komt in de winter de zon pas om 10.00 uur op en wordt het al rond 14.30 uur donker, dus is zo’n koffieboost na de lunch geen overbodige luxe.

Tip: neem je koffie niet te lang mee naar buiten. De druppels op mijn to go-koffiebeker waren binnen een paar seconden bevroren. Hetzelfde geldt overigens voor je wimpers en haren die onder je muts vandaan piepen.

Sauna, ijsbad of sneeuwengel

De Zweden in Lapland weten als geen ander hoe ze de kou en korte dagen moeten omarmen. Het leven speelt zich hier, ondanks alles, grotendeels buiten af. De dag wordt vaak afgesloten met een bezoek aan de sauna, gevolgd door een ijsbad (vaak een vierkant gat in de rivier) of natuurlijk: een heuse sneeuwengel maken in de verse sneeuw!

De favoriet? Zonder twijfel de sauna van Hotell Lappland in Lycksele, van waaruit je een adembenemend uitzicht hebt over de bevroren rivier, geniet van warme loungebedden en kunt kiezen uit een scala aan sauna’s, stoombaden en jacuzzi’s. Oók buiten. Een niveau sauna dat we in Nederland (nog) niet kennen. Als je daar niet heerlijk van slaapt…

Het noorderlicht: hoe werkt dat?

Voor veel mensen staat het noorderlicht zien bovenaan hun bucket-list. Die groene, rode en soms paarse gloed aan de hemel, ook wel Aurora Borealis genoemd, zie je het vaakst boven de Noordpoolcirkel. Maar of je het ook écht ziet, hangt af van meerdere factoren:

• De geomagnetische activiteit van de zon
• Je geografische locatie
• Lokale weersomstandigheden (een heldere lucht zonder wolken is essentieel)

Het natuurverschijnsel heb je dus niet zelf in de hand, maar dat maakt het nu juist zo bijzonder. Wil je de kans om het te zien, vergroten? Ga tussen eind augustus en eind april, en blijf bij voorkeur meerdere dagen. Hoe langer je blijft, hoe groter de kans dat je het noorderlicht ook écht kunt zien.

Rosa liep 7 dagen met 18 kilo op haar rug door rivieren en over bergen door Noord-Zweden: ’Tot onweer uitbrak’.

Wat we kunnen leren van de Zweden over het leven met de natuur (weer of geen weer)