Rosa Bertram Welzijn vandaag, 08:27

Leestijd: 5 minuten

Femke Kemps ontdekte 2 aandoeningen laat: met FEM. wil ze cyclusklachten eerder zichtbaar maken

Femke Kemps dacht jarenlang dat haar cyclusklachten normaal waren, tot ze PCOS en adenomyose bleek te hebben. Met arts Laurine van der Slink lanceert ze nu FEM., een app die na 90 dagen laat zien welke cycluspatronen mogelijk afwijken.

De app helpt niet bij het voorspellen van je menstruatie, maar brengt in kaart of je cyclus, bloedverlies, pijn en stemming wel binnen ‘een normaal patroon’ vallen. “Dat is ontzettend relevant, want bij aandoeningen als endometriose, adenomyose en PMOS duurt een diagnose vaak jaren”, weet Femke uit eigen ervaring. Daar moet deze app vrouwen bij helpen.

FEM. beoordeelt 4 onderdelen van je cyclus in plaats van je menstruatie te voorspellen

De app trackt niet alleen wanneer je ongesteld wordt, maar de hele cyclus. Waarom is dat?

“FEM. is geen cyclustracker. Apps zoals Flo en Clue voorspellen wanneer je weer ongesteld wordt en wat je vruchtbare dagen zijn. De FEM. Cycluscheck werkt andersom. Wij vertellen jou niet hoe je cyclus in elkaar zit, jij vertelt het aan ons. FEM. is hiermee ontwikkeld voor een andere vraag: is mijn cyclus normaal?

We richten ons daarbij op vier medische domeinen: menstruatiefrequentie, pijn, bloedverlies en stemming. Op basis van wat jij invult gedurende negentig dagen, en op basis van richtlijnen die artsen ook gebruiken, werkt FEM. met een stoplichtsysteem. Valt iets binnen de normaalwaarden, dan zie je groen. Wijkt het af, dan zie je oranje. Simpel, maar wel gebaseerd op medisch onderbouwde grenzen in plaats van een gevoel.”

Brengt dat beter in kaart wanneer je ovuleert en is het dus accurater voor het voorkomen van een zwangerschap?

“Nee, en dat is bewust. FEM. voorspelt geen ovulatie en is niet gemaakt voor vruchtbaarheid of anticonceptie. FEM. is gemaakt voor vrouwen die al langere tijd rondlopen met cyclusklachten, die twijfelen of wat ze voelen wel normaal is en zich daarover niet altijd serieus genomen voelen, ook niet door zichzelf.”

Waarom is deze app waardevol voor vrouwen die rondlopen met klachten?

“FEM. is niet specifiek gemaakt voor vrouwen die deze diagnoses al hebben. De app is bedoeld voor vrouwen die twijfelen over hun cyclusklachten, en we hopen dat FEM. in de toekomst kan bijdragen om dit soort aandoeningen eerder te signaleren. Bewustwording over wat wel of niet normaal is, is immers vaak de eerste stap. Cyclische pijn kan bijvoorbeeld wijzen op endometriose of adenomyose. Een afwijkend patroon in menstruatiefrequentie kan wijzen op PMOS bijvoorbeeld.

Je kunt FEM. natuurlijk wel gebruiken als je al een diagnose hebt, bijvoorbeeld om te loggen of je klachten consistent blijven of dat er opvallende veranderingen zijn. Dat geef je aan bij het aanmaken van je account. Bij je resultaten krijg je dan extra toelichting, zodat je weet dat een bestaande diagnose invloed kan hebben op je klachten en patronen. De patroonanalyse zelf wordt hierdoor niet aangepast.”

Bron: FEM. app

Arts Laurine van der Slink ontwikkelde de app mee. Hoe kan deze app eerder inzicht bieden in een eventuele diagnose?

“Laurine zag als arts in opleiding tot gynaecoloog continu vrouwen die na jaren klachten pas in de spreekkamer kwamen, en die dan moeilijk konden uitleggen wat ze precies ervoeren. Veel vrouwen gebruiken wel een cyclustracker, maar het probleem is dat dit soort apps uitgaan van ‘de gemiddelde cyclus’. Terwijl de gemiddelde cyclus eigenlijk niet bestaat. Daarnaast zijn de rapportages en grafieken hieruit ongefilterd. Je kunt in zo’n app vaak ‘loggen’ op tientallen categorieën die niet eens altijd relevant zijn. Niet alleen als vrouw is het dan lastig filteren wat wel of niet belangrijk is, maar probeer als arts in de beperkte tijd die je hebt daar dan maar chocola van te maken.

Wij denken dat FEM. dit soort gesprekken makkelijker kan maken. Niet door zelf te diagnosticeren, maar door vrouwen eerder een concreet signaal te geven: dit patroon wijkt af, dit is het moment om het te laten checken.”

Zelf werd je laat gediagnosticeerd met PCOS/PMOS en adenomyose, hoe verliep dat traject voor jou?

“Lang, en vooral onzeker. Op mijn 26ste werd mijn cyclus ineens onregelmatig. Ik heb eerst maandenlang getwijfeld of ik hiermee naar de huisarts moest gaan. Iedereen is weleens onregelmatig ongesteld, toch? Was het geen stress? In dezelfde periode kreeg mijn zus de diagnose PCOS/PMOS, en gelukkig legde mijn huisarts snel het verband tussen onze klachten. Een echo in het ziekenhuis gaf al snel duidelijkheid: ook ik heb PCOS/PMOS. In mijn geval was de diagnose ook de start van een onzeker fertiliteitstraject dat jarenlang heeft geduurd. Ik ben wel heel dankbaar dat ik door mijn vroege diagnose nog tijd had, want veel vrouwen komen er helaas pas veel later, en hierdoor soms te laat, achter dat er iets meespeelt wat invloed kan hebben op de kinderwens.

Pas tijdens de ontwikkeling van de FEM. Cycluscheck, en door zelf proefkonijn te zijn, ontdekte ik dat ik ook meer bloedverlies en pijn heb dan gemiddeld. Het bleek helemaal niet zo normaal dat ik regelmatig binnen twee uur al doorlekte, en ook buiten mijn menstruaties om pijn ervaarde. Dat wat voor mij normaal was, bleek niet normaal te zijn. Het was voor mij reden om opnieuw aan de bel te trekken. Na een echo en MRI-scan was de oorzaak duidelijk: adenomyose.

Dit betekent dat je baarmoederslijmvlies in de spierwand van je baarmoeder groeit. Er is helaas nog geen medicijn voor, maar het is wederom wel fijn om te weten waar mijn klachten vandaan komen. En in mijn geval betekende het dat het verstandig was om niet te lang te wachten als we een tweede kind wilden. Inmiddels ben ik 25 weken zwanger van de tweede.”

Hoogleraar legt uit waarom je na je 40ste sneller aankomt, terwijl je niet méér eet

Geschreven door Rosa Bertram

Rosa Bertram is oud-hoofdredacteur van BEDROCK, auteur van ‘De magie van reizen’ én journalist op het gebied van bewust leven. Voor BEDROCK schrijft ze over persoonlijke groei, duurzaamheid, gezondheid en (bewust) reizen. Vaak doet ze dat vanuit haar off grid tiny house waar ze zich laat inspireren voor mooie verhalen in de natuur.