Rosa Bertram Welzijn Gisteren, 07:43

Leestijd: 4 minuten

Vaak last van een blaasontsteking? De feiten en fabels, uitgelegd door een uroloog

Een branderig gevoel bij het plassen en maar kleine beetjes moeten plassen: een blaasontsteking is voor vele vrouwen helaas een bekend probleem. Maar wat zijn de feiten qua dingen die rondgaan over een blaasontsteking? Hebben vrouwen er écht meer last van dan mannen? En helpt extra hygiëne nou wel of juist niet?

Het is weer winter en dat betekent helaas dat we sneller last kunnen krijgen van kwaaltjes, zoals een vervelende blaasontsteking. Zelf kreeg ik in één winter ooit vier blaasontstekingen en weet ik al van kleins af aan hoe vervelend een blaasontsteking kan zijn. Dick Janssen is arts en onderzoeker, werkzaam bij de afdeling urologie bij het Radboudumc; hij vertelt aan BEDROCK over de belangrijkste feiten en fabels van een blaasontsteking.

Feiten of fabels over een blaasontsteking

Blaasontstekingen komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen

“Dat klopt”, bevestigt Janssen meteen. “Vrouwen hebben een kortere plasbuis dan mannen en de opening ligt dichter bij de anus. Daardoor is het voor darmbacteriën, die meestal de oorzaak zijn van een blaasontsteking, makkelijker om de blaas binnen te dringen.”

Bij vrouwen spreken artsen daarom vaak van een ongecompliceerde blaasontsteking. “Dat betekent dat zo’n ontsteking bij pech een keer spontaan kan voorkomen, zonder dat er een onderliggend probleem is.” Bij mannen ligt dat anders. “Een blaasontsteking bij een man is eigenlijk altijd gecompliceerd, omdat er dan altijd een plas- of blaasledigingsprobleem aanwezig is.”

Een blaasontsteking is pijnlijker bij vrouwen dan bij mannen

“Dat niet”, legt de uroloog uit. “De pijn en klachten die je hebt van een blaasontsteking kunnen enorm verschillen. Dat ligt onder andere aan de heftigheid en locatie(s) van de ontsteking, maar ook aan je leeftijd.”

Bij mannen kan een blaasontsteking bijvoorbeeld extra pijnlijk zijn als de prostaat mee gaat ontsteken. “Dat kan flinke klachten geven.” Bij vrouwen en mannen geldt dat als de infectie uitbreidt naar de nieren, er vaak hevige flankpijn ontstaat. “Dat noemen we een nierbekkenontsteking.”

Opvallend is dat leeftijd een grote rol speelt. “Jonge vrouwen hebben vaak veel pijn en beschrijven het plassen alsof ze scheermesjes plassen. Tegelijkertijd zien we bij oudere vrouwen regelmatig een vergevorderde blaasontsteking zonder dat ze daar pijn of last van hebben. Als patiënten regelmatig een blaasontsteking hebben, dan zie je vaak dat de urinewegen steeds gevoeliger en pijnlijker worden.”

Een blaasontsteking is altijd ongevaarlijk

“Een blaasontsteking hoeft niet altijd met antibiotica behandeld te worden”, zegt Janssen. “Het lichaam kan een infectie vaak zelf opruimen. Vroeger, voordat antibiotica bestonden, gingen mensen zelden dood aan een blaasontsteking.”

Toch is voorzichtigheid belangrijk. “Met antibiotica verloopt het herstel meestal sneller. Of we die inzetten, hangt af van hoe ernstig de klachten zijn.” Soms wordt er bewust gewacht op de uitslag van een urinekweek, dat een paar dagen kan duren.

Maar er zijn duidelijke alarmsignalen. “Als de infectie uitbreidt naar de nieren of de prostaat, kan het wél gevaarlijk worden. Deze organen zijn goed doorbloed, waardoor bacteriën makkelijker in de bloedbaan terechtkomen.” Dat kan leiden tot koorts en in ernstige gevallen tot een bloedvergiftiging, ook wel urosepsis genoemd. “Dat komt gelukkig niet vaak voor, maar koorts is altijd een signaal dat er met antibiotica behandeld moet worden.”

Blaasontstekingen komen door slechte persoonlijke hygiëne

Dat is een hardnekkig misverstand. “Bij vrouwen is er een natuurlijke uitwisseling van bacteriën tussen darm, vagina en blaas”, legt Janssen uit. “Bovendien zitten er ook goede bacteriën in de blaas die juist helpen om slechte bacteriën te weren.”

Bij mensen die regelmatig blaasontstekingen krijgen, is die balans alleen verstoord. “De bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, komen vrijwel altijd uit je eigen darm.” Overdreven schoonmaken met zeep van onder werkt daarom vaak averechts. “Dat verstoort de natuurlijke balans.”

Een praktisch advies van de uroloog: ga liever gewoon op die ‘vieze’ wc-bril zitten. “Boven de wc hangen, zorgt ervoor dat je niet goed leeg plast. Hoe meer ontspannen je plast, hoe beter je blaas leeg raakt en hoe kleiner de kans op een blaasontsteking.”

Je kunt zelf veel doen om blaasontstekingen te voorkomen

Volgens Janssen zijn er meerdere bewezen manieren om het risico op een ontsteking te verkleinen. “Drink ongeveer twee liter per dag, plas regelmatig en neem de tijd om rustig te plassen zonder te persen.” De blaas goed leegplassen is belangrijk om bacteriën geen kans te geven.

Bij vrouwen rond en na de menopauze kunnen lokale hormonen helpen. “Denk aan een vaginale crème of tablet. Die verbeteren de conditie van het slijmvlies van de vagina en plasbuis.” De angst dat dat het risico op borst- of baarmoederhalskanker sterk verhoogt, noemt hij onterecht. Ook probiotica met lactobacillen kunnen ondersteunend zijn. “Die zorgen voor een zure pH in de vagina, wat beschermt tegen schadelijke bacteriën en schimmels.”

Een blaasontsteking is vaak onschuldig, maar zeker niet iets om te negeren. Door feiten van fabels te scheiden en goed naar je lichaam te luisteren, kun je veel klachten voorkomen en weet je wanneer het wél tijd is om aan de bel te trekken!

Een blaasontsteking? Vergeet antibiotica even en leer van deze 11 Ayurvedische tips.

Moet jij vaak plassen? Met deze tips houd je het langer op