Sophie Rietmulder Werk vandaag, 08:09

Leestijd: 6 minuten

Werkgelukexpert: 5 redenen waarom je na vakantie wilt opstappen en waarom ontslag niet de oplossing is

Werkgelukexpert Jacco Vingerling ziet het vaak na de vakantie: je opent je mailbox en wilt het liefst meteen ontslag nemen. Maar die plotselinge afkeer van je baan kan meer zeggen over wat je op vakantie had dan over je werk.

Vingerling houdt zich vanuit Inner Smile Company bezig met het levens- en werkgeluk van medewerkers. Het gevoel dat je na een vakantie ineens iets drastisch aan je werkende leven wilt veranderen, herkent hij. Maar voordat je ontslag neemt, is er volgens hem één belangrijke vraag: “Komt dit door mijn baan, of komt dit door mijn vakantie?”

5 redenen waarom je je op vakantie gelukkiger voelt dan op je werk

Het verschil tussen een vakantie en een gemiddelde werkweek is natuurlijk behoorlijk groot. Geen wekker om 06.30 uur, geen Teams-overleg en geen collega die vraagt of je ‘heel even’ tijd hebt. Maar er gebeurt volgens Vingerling meer. “Er zijn een hoop componenten die een stijging van geluk veroorzaken op vakantie, zoals vrijheid. Je bent vaak meer bezig met je gezondheid en met sociale contacten.”

Daarnaast zit een vakantie vol met wat hij mini-avonturen noemt. Je ontdekt een nieuw restaurant, loopt door een onbekende stad, zwemt ergens waar je nooit eerder bent geweest of besluit spontaan ergens heen te gaan. “Dat zijn kleine verrassingen die fijn voelen. Als je al een tijd bij dezelfde werkgever zit, heb je veel meer routine en zijn die verrassingsmomenten er minder.”

Daar komt bij dat veel mensen tijdens hun vakantie meer buiten zijn, bewegen en daglicht krijgen. Dat kan daadwerkelijk invloed hebben op je stemming. Daglicht speelt een rol bij het slaap-waakritme en lichamelijke activiteit hangt samen met een betere mentale gezondheid. Het contrast met weer hele dagen binnen achter een scherm zitten, kan daardoor behoorlijk groot voelen.

Waarom je baan na je vakantie ineens veel slechter kan voelen

Na twee weken vrijheid kom je terug in een omgeving waarin veel al vastligt. De wekker gaat weer, je agenda loopt vol en de mailbox heeft tijdens jouw afwezigheid bepaald geen vakantie genomen. Precies dat contrast kan ervoor zorgen dat je baan ineens een stuk minder aantrekkelijk lijkt.

Volgens Vingerling is het daarom belangrijk om niet meteen te concluderen dat er iets fundamenteel mis is met je werk. “De vraag is: is de baan het probleem, of is het gewoon dat je weer terug in je routine bent?”

Dat onderscheid is belangrijk. Vrijheid, buiten zijn, nieuwe ervaringen opdoen en veel tijd doorbrengen met mensen die je leuk vindt, winnen immers al snel van een dinsdagochtend op kantoor. Ook als je normaal gesproken best tevreden bent met je werk.

Wanneer is die tegenzin in je baan wél een serieus signaal?

Dat betekent niet dat je de gedachte aan een andere baan zomaar moet wegwuiven. Het kan juist interessant zijn om te onderzoeken waarom die gedachte opkomt. Vingerling adviseert alleen om niet meteen vacatures te openen. “Ik zou niet direct een andere baan zoeken, maar onderzoeken: welke behoefte heb je nu eigenlijk?”

Misschien mis je vrijheid of autonomie. Misschien wil je meer uitdaging, ontwikkeling of waardering. Of je merkt dat je werkdruk te hoog is, dat de samenwerking met bepaalde collega’s energie kost of dat de manier van leidinggeven niet bij je past.

Bij werkgeluk spelen volgens Vingerling allerlei factoren een rol. Denk aan zingeving, impact, veiligheid, zekerheid, ontwikkeling, erkenning, autonomie, samenwerking, leiderschap, communicatie, werkdruk en de balans tussen werk en privé.

Vooral autonomie is volgens hem belangrijk. Wie voortdurend het gevoel heeft weinig zeggenschap te hebben over de manier waarop het werk wordt uitgevoerd, kan daar veel energie op verliezen.

Waarom een nieuwe baan je werkongeluk niet automatisch oplost

Het gras bij die vacature met gratis lunch, een hip kantoor en een hoger salaris kan behoorlijk groen lijken. Toch waarschuwt Vingerling ervoor om niet automatisch te denken dat een nieuwe werkgever de oplossing is. “Vaak merk je bij een nieuwe baan dat dezelfde patronen na verloop van tijd weer terugkomen”, zegt hij.

Als je niet weet welke behoefte er achter je onvrede zit, bestaat immers de kans dat je hetzelfde probleem meeneemt naar je volgende werkgever. Wie behoefte heeft aan meer autonomie, maar opnieuw een baan kiest waarin alles voor hem of haar wordt bepaald, kan een paar maanden later tegen hetzelfde gevoel aanlopen.

Bespreek daarom eerst eens met je partner of een goede vriend of vriendin wat er precies speelt. “Waar zit het hem in?”, is volgens Vingerling de vraag die je jezelf moet stellen.

Meer autonomie of uitdaging: kun je je huidige baan eerst veranderen?

Als duidelijker wordt waar je behoefte aan hebt, kun je kijken of daar binnen je huidige werk iets aan te doen valt. “De volgende stap is om het bespreekbaar te maken op je werk, als je die ruimte voelt. Wie weet ontstaan er mogelijkheden om een aantal dingen anders te doen en creëer je daarmee een verhoging van je werkgeluk.”

Misschien kun je andere werkzaamheden oppakken, meer verantwoordelijkheid krijgen, vaker thuiswerken of juist vaker naar kantoor. Ook een andere indeling van je werkweek of meer ruimte voor ontwikkeling kan verschil maken.

Lukt dat allemaal niet en blijft het gevoel bestaan? Dan kan de gedachte aan een andere baan natuurlijk wél relevante informatie zijn. Het verschil is dat je dan beter weet waar je bij een volgende werkgever naar zoekt.

Zo neem je meer vrijheid, beweging en sociale contacten mee naar je werkweek

Er is nog een andere manier om de overgang minder pijnlijk te maken: probeer niet alles wat je op vakantie gelukkig maakte bij de grens achter te laten. “Probeer na je vakantie een aantal onderdelen die daar aanwezig waren vast te houden”, adviseert Vingerling.

Was je iedere dag buiten? Probeer thuis vaker buiten te wandelen of te eten. Bewoog je veel meer dan normaal? Kijk hoe je dat in je werkweek kunt verwerken. En lag je op vakantie eindelijk eens op tijd in bed, probeer dan niet onmiddellijk terug te vallen in korte nachten.

Ook sociale contacten verdienen volgens hem aandacht. Waar een vakantie vaak bestaat uit uitgebreid ontbijten, samen op pad gaan en ’s avonds uren tafelen, kunnen sociale afspraken tijdens een drukke werkweek als eerste uit de agenda verdwijnen. Terwijl Vingerling sociale contacten juist een van de meest onderschatte factoren voor levensgeluk noemt.

Wanneer is het na je vakantie wél tijd voor een andere baan?

Dat je op de eerste werkdag na je vakantie droomt van een totaal ander bestaan, hoeft kortom niet te betekenen dat je de verkeerde carrière hebt gekozen. Waarschijnlijk is het gewoon heel fijn geweest op vakantie.

Geef jezelf daarom even de tijd om opnieuw aan je normale ritme te wennen en onderzoek ondertussen wat je precies mist. Blijft de tegenzin wekenlang hangen en herken je concrete problemen in je werk, dan is het wél verstandig daar iets mee te doen.

En misschien blijkt uiteindelijk dat je helemaal geen nieuwe baan nodig hebt, maar vooral iets meer van dat vakantiegevoel op een gewone werkdag.

Lees ook: Volgens onderzoek zoekt tweederde van de werknemers een baan met meer zingeving

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.