Sophie Rietmulder Relatie vandaag, 08:13

Leestijd: 5 minuten

Veel stellen gaan pas in relatietherapie als het te laat is, zegt een relatietherapeut: ‘Begin bij déze signalen’

Relatietherapie? Voor veel stellen voelt het als iets voor als het echt misgaat. En dus wachten ze. Tot de gesprekken alleen nog maar uit ruzies bestaan, de afstand voelbaar wordt en de twijfel toeslaat: willen we hier nog wel samen uitkomen? Pas op dat punt wordt hulp ingeschakeld.

Volgens relatietherapeut Nicole Walczak is dat precies waarom het zo vaak te laat is, terwijl juist eerder ingrijpen het verschil kan maken.

Te laat beginnen aan relatietherapie

“Wat mij in mijn praktijk heel erg opvalt, is dat stellen vaak pas aankloppen op het moment dat de scheidingspapieren bij wijze van spreken al bijna op tafel liggen. Relatietherapie wordt nog te vaak gezien als een soort laatste redmiddel. Alsof je denkt: oké, we hebben alles geprobeerd, fiks dit nog even voor ons. En ergens zit daar ook de verwachting dat ik een soort toverstafje heb waarmee alles weer goed komt. Maar zo werkt het natuurlijk niet.

Wat er meestal gebeurt, is dat mensen het heel lang zelf proberen op te lossen. Ze blijven praten, of juist vermijden, passen zich aan of pleasen de ander, terwijl de onderliggende patronen gewoon blijven bestaan. Ondertussen stapelt alles zich op. Kleine irritaties worden grotere frustraties en uiteindelijk ontstaat er afstand. Tegen de tijd dat stellen dan bij mij komen, werk je niet alleen met het probleem van nu, maar ook met alles wat zich daarvoor al heeft opgebouwd.

Minder taboe

Wat ik wel als een positieve ontwikkeling zie, is dat het steeds normaler wordt om hulp te zoeken. Er zit minder taboe op dan tien jaar geleden. Vroeger voelde het meer als falen, nu zie je vaker dat mensen zeggen: we willen groeien. Dat is echt een andere insteek.

Toch zou ik willen dat stellen veel eerder aan de bel trekken. Je hoeft echt niet te wachten tot het escaleert, sterker nog: dan ben je eigenlijk al te laat. Het moment waarop je hulp zou moeten zoeken, is het moment je merkt dat je steeds in hetzelfde rondje terechtkomt en er samen niet echt lekker uitkomt. Dat je discussies hebt die nooit echt opgelost worden, of dat je elkaar net niet meer bereikt zoals eerst. 

Juist die kleine dingen waar mensen overheen stappen omdat het ‘nog niet erg genoeg’ voelt, zeggen vaak heel veel. Dat zijn vaak precies de patronen die later groter worden.

Wanneer is het tijd voor relatietherapie?

Signalen kunnen best subtiel zijn, daarom voelt het misschien te vroeg om aan relatietherapie te beginnen. Toch is het het juiste moment als je merkt dat gesprekken sneller escaleren, of juist helemaal niet meer plaatsvinden. Dat één van de twee meer verbinding zoekt en de ander zich terugtrekt. Of dat je dingen inslikt om de sfeer maar goed te houden. Het gaat niet om hoe groot het probleem lijkt, maar om het patroon eronder. Als je merkt dat je daarin blijft hangen, is dat al reden genoeg om hulp te zoeken.

Als stellen te lang wachten, zie je dat ze steeds verder uit elkaar groeien. Ze komen vast te zitten in hun eigen overlevingsmechanismen. Van verbinding ga je naar afstand, ieder op zijn eigen eilandje. Mensen raken teleurgesteld, gaan zich aanpassen of trekken zich juist terug. Dat gebeurt vaak geleidelijk, totdat je op een punt komt waarop je denkt: hoe zijn we hier eigenlijk beland? Je hoort dan vaak dingen als: we zijn uit elkaar gegroeid, of het voelt als een broer-zusrelatie.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Nicole | Traumatherapeut & Relatiedeskundige ✨ (@the_lovelane)

Op Instagram deelt Nicole kennis en tips over relaties en hoe je elkaar beter kunt begrijpen.

Triggers en overtuigingen

Wat er dan ook gebeurt, is dat partners elkaar niet meer echt zien. Ze reageren vooral vanuit hun eigen pijn, triggers en overtuigingen. Ze luisteren niet meer om de ander te begrijpen, maar om zichzelf te beschermen. 

Kleine momenten waarop iemand zich niet gehoord of gezien voelde, stapelen zich op en kleuren uiteindelijk hoe je naar de ander kijkt. Dan wordt het niet meer: wij hebben een probleem, maar: jij bent het probleem. En dan wordt het heel moeilijk om nog naar elkaar toe te bewegen. Soms is de rek er dan gewoon echt uit.

Eerder aan relatietherapie beginnen

Als stellen eerder komen, is de energie totaal anders. Dan gaat het niet over redden wat er nog te redden valt, maar over: hoe houden we dit goed? Ik vergelijk het vaak met een APK. 

Je wacht toch ook niet tot je auto langs de weg stilvalt? Je laat hem checken en onderhouden zodat hij goed blijft rijden. Zo werkt het in een relatie ook. Als je er op tijd bij bent, is er nog ruimte. Minder frustratie, minder bagage. Je kunt sneller naar de kern.

Wat je dan vaak ziet, is dat stellen elkaar weer anders gaan zien. Ze krijgen meer inzicht in elkaars gedrag en wat daaronder zit. Waarom iemand reageert zoals hij of zij reageert. Dat zorgt voor meer begrip en zachtheid, en vaak ook voor een nieuwe impuls in de relatie. En misschien nog wel het belangrijkste: je leert hoe je samen omgaat met moeilijke momenten.

Veelvoorkomende problemen

Veel stellen lopen uiteindelijk niet vast op één groot probleem, maar op terugkerende patronen. Een bekende dynamiek is dat de één toenadering zoekt, wil praten, oplossen, terwijl de ander zich juist terugtrekt. Hoe meer de één duwt, hoe meer de ander afstand neemt. 

En zo versterkt dat elkaar. Wat daaronder zit, is meestal heel simpel: de behoefte om gezien en begrepen te worden. Alleen komt dat er vaak onhandig uit, bijvoorbeeld als kritiek of juist afstand.

Bewustwording

Wat ik stellen die twijfelen wil meegeven, is dat relatietherapie niet alleen iets is voor als het misgaat. Het is juist iets om het goed te houden. Je gaat toch ook naar de sportschool om fit te blijven, niet pas als je lichaam het begeeft? Zo kun je het ook zien. Je hoeft niet te wachten tot het pijn doet. Hoe eerder je erbij bent, hoe minder je hoeft te herstellen.

En ik denk dat daar ook iets zit waar onze generatie zich bewuster van mag worden. We zijn heel bezig met persoonlijke ontwikkeling, met groeien en helen. Maar in relaties wachten we vaak nog te lang. We leren veel over onszelf, maar minder over hoe we het samen doen als het schuurt. En daardoor haken mensen soms af op een punt waarop er eigenlijk nog heel veel mogelijk was.”

Lees ook: Seksuoloog Henriette: ‘Geen goede seks aan begin van relatie kan juist een goed teken zijn’