Britt Slief Liefde & Seks vandaag, 07:48

Leestijd: 9 minuten

Psycholoog legt uit hoe je patronen in de liefde doorbreekt (en waarom je lichaam vaak eerder voelt wat goed voor je is)

Lieke Faber is Embodied coach en regressietherapeut en begeleidt cliënten in haar praktijk in Amsterdam en online. In haar werk helpt ze mensen om terugkerende patronen in de liefde te doorbreken en opnieuw vertrouwen te ervaren in relaties. Ze vertelt aan BEDROCK over patronen in liefde en hoe die te doorbreken.

Je kunt precies weten wat niet goed voor je is in de liefde en toch steeds weer dezelfde keuzes maken. 

Je valt voor iemand die emotioneel niet beschikbaar is. Je raakt jezelf kwijt zodra iemand dichtbij komt. Of je voelt al vroeg dat iets niet klopt, maar blijft toch. Alsof je, zonder dat je het bewust kiest, opnieuw in een bekend verhaal stapt. Met een andere persoon, maar met eenzelfde dynamiek.

Sommige patronen laten zich niet meteen zien, maar zijn wel voelbaar. In hoe snel iets intens wordt, in de manier waarop je je verbindt en in de angsten die opspelen als iemand afstand neemt of juist te dichtbij komt. Het is dat onderliggende gevoel van onrust dat je niet direct kunt plaatsen, maar dat zich later steeds duidelijker aandient.

Veel mensen proberen die patronen te doorbreken door ze te begrijpen. Door terug te kijken naar eerdere relaties, te analyseren wat er misging en zichzelf voor te nemen het deze keer anders te doen.

Bewustzijn van patronen in de liefde

Hoewel bewustzijn een belangrijke eerste stap is, blijkt het zelden voldoende om werkelijk iets te veranderen in de liefde. Wat zich afspeelt in de relatie met jezelf en de ander, wordt namelijk niet alleen gestuurd door wat je denkt, maar vooral door wat je lichaam heeft opgeslagen.

Bewustzijn begint met eerlijk kijken naar jezelf. Naar de momenten waarop je voelt dat iets niet klopt, maar je toch blijft. Naar wat er in je gebeurt als iemand afstand neemt of juist dichterbij komt. Misschien merk je dat je je aanpast om de verbinding te behouden, of dat je je afsluit nog voordat iemand echt dichtbij kan komen. Die reacties lijken logisch of zelfs automatisch, maar ze vertellen vaak een dieper verhaal dat niet alleen gevormd is door wat je denkt, maar door wat je ooit hebt gevoeld en hoe je systeem heeft geleerd daarop te reageren.

De onzichtbare laag onder je liefdespatronen

Liefdespatronen ontstaan niet zomaar en hebben een oorsprong die verder reikt dan je huidige relaties. Je zenuwstelsel draagt een geschiedenis met zich mee, gevormd door hoe veiligheid ooit heeft gevoeld en door je eerste ervaringen van nabijheid, soms al vanaf het allereerste begin van je leven.

De mate van spanning of ontspanning die je systeem toen heeft opgeslagen, vormt de basis voor hoe je later verbinding ervaart. Of je kunt zakken in contact, of juist alert blijft en zoekt naar bevestiging of je voorbereidt op afstand. Daarbovenop komen de ervaringen uit je jeugd en de manier waarop liefde werd gegeven, of misschien juist ontbrak. Wat je hebt geleerd over jezelf in relatie tot de ander, of je moest pleasen, wachten, jezelf aanpassen, of juist leerde om je terug te trekken.

Vaak ligt daar nog een diepere laag onder. Je draagt niet alleen je eigen ervaringen, maar ook patronen die doorwerken vanuit je familielijn. De manier waarop liefde werd geleefd tussen je ouders, of generaties daarvoor, wat er werd uitgesproken en juist wat stil bleef. Onbewuste overtuigingen over mannen, vrouwen, nabijheid en afstand kunnen zich zo subtiel doorgeven dat je niet precies weet waar ze vandaan komen, maar ze wel richting geven aan hoe jij je verbindt.

Eerdere relaties

Daarnaast spelen ook eerdere relaties een rol. Verbindingen die misschien voorbij zijn, maar energetisch nog niet volledig zijn afgerond. Ex-partners met wie nog iets open voelt, waardoor een deel van je energie niet volledig beschikbaar is in het hier en nu.

Al deze lagen samen vormen een innerlijke liefdesblauwdruk die, vaak buiten je bewustzijn om, stuurt waar je je toe aangetrokken voelt. Dat is waarom je ergens kunt voelen dat iemand niet goed voor je is en je toch steeds weer in dezelfde dynamiek terechtkomt. Je hoofd kan het verklaren, maar je lichaam reageert op herkenning, op wat ooit vertrouwd was, ook als dat niet volledig veilig voelde.

Daar ligt de ingang: niet door dat gevoel weg te duwen, maar door te onderzoeken waar het vandaan komt en wat het je probeert te laten zien.

Een verhaal uit mijn praktijk

Sanne (34) liep er telkens tegenaan dat het in de liefde niet lukte om echt te landen. Relaties voelden intens, maar ook onrustig, alsof er iets ontbrak dat de ander moest invullen.

In de sessies werd duidelijk dat daar een dieper gemis onder lag. Ze bleek een alleengeboren tweeling te zijn; haar tweelingbroer was vroeg in de zwangerschap overleden. Wat zij in relaties zocht, was niet alleen verbinding met de ander, maar onbewust ook het herstellen van dat oorspronkelijke gemis. Een verlangen dat zo groot was dat geen enkele partner dat werkelijk kon dragen.

De beweging die ze had geleerd, was om liefde van buitenaf naar binnen te halen, alsof de ander iets moest vullen wat vanbinnen leeg voelde. Het keerpunt kwam toen ze leerde die richting om te draaien. Niet langer zoeken naar vervulling buiten zichzelf, maar stap voor stap weer contact maken met wat er vanbinnen gevoeld wilde worden.

Daarin begon ze niet alleen anders te kijken naar relaties, maar vooral naar de relatie met zichzelf. Voor het eerst ontstond er ruimte om zichzelf te dragen, in plaats van dat onbewust bij een ander neer te leggen. Niet door het gemis weg te nemen, maar door het er te laten zijn zonder dat het haar relaties hoefde te sturen.

Doorbreken begint met vertragen

Je lichaam geeft signalen, vaak al voordat je hoofd ze kan plaatsen. Op het moment dat je iemand ontmoet en voelt dat je ‘aan’ gaat, verandert er iets in je systeem: je adem, je hartslag, de spanning of openheid in je lichaam. Dat zijn geen willekeurige reacties, maar aanwijzingen van je zenuwstelsel dat reageert op wat het herkent.

De vraag is of je daar kunt blijven, juist op het moment dat de neiging ontstaat om naar de ander te bewegen. In plaats van direct mee te gaan in die impuls, verleg je je aandacht naar binnen en sta je stil bij wat er in jou gebeurt.

• Wat speelt zich hier af?
• Is er rust of activatie in je lichaam?
• Voelt het open, of merk je dat je je al aanpast?
• Blijf je bij jezelf, of beweeg je ongemerkt richting de ander?

Door die vragen ontstaat er ruimte tussen impuls en actie. Tegelijkertijd raak je vaak iets dat verder gaat dan het moment zelf: een emotie die groter voelt dan de situatie en een reactie die niet in verhouding lijkt, maar wel heel echt is. Dat is vaak het kantelpunt waarop duidelijk wordt dat het niet alleen over het nu gaat.

Op dat niveau ligt de informatie opgeslagen in je lichaam en zenuwstelsel. Werken met het onderbewustzijn en het lichaam, zoals in regressietherapie, ademtherapie of somatische therapie, kan helpen om inzicht te krijgen in waar die reacties hun oorsprong hebben en om ze op meerdere lagen los te laten.

Kindertijd

Het kan teruggaan naar je kindertijd, naar momenten waarop je je niet gezien voelde of leerde dat je je moest aanpassen om verbonden te blijven. De eerste relatie in je leven, die met je ouders. Soms reikt het nog verder terug, naar de periode rond de conceptie, zwangerschap en je geboorte, waarin je systeem zich voor het eerst afstemt op hoe veilig de wereld is.

Wat je daar ook tegenkomt, het brengt bewustzijn in wat eerst onbewust was, en precies daarin ontstaat ruimte. Het werk zit vervolgens niet alleen in het begrijpen van die oorsprong, maar in wat je doet in het hier en nu.

In het moment dat je voelt dat iets je raakt en je niet meteen handelt of invult, maar blijft, ademt en voelt. Misschien zelfs erkent: dit wat ik nu voel, is ouder dan deze persoon. Dat besef verandert hoe je reageert, omdat je niet langer alleen op de ander reageert, maar ook zorg draagt voor wat er in jou geraakt wordt.

Langzaam verschuift er dan iets. Je blijft dichter bij jezelf, voelt eerder wanneer iets niet klopt en blijft minder lang in dynamieken die je uitputten.

En misschien nog wel het belangrijkste: je leert herkennen hoe veiligheid voelt.

Thuiskomen bij jezelf

Het doorbreken van patronen in de liefde vraagt geen perfectie, maar bereidheid. Bereidheid om te voelen, om eerlijk naar jezelf te kijken en om verantwoordelijkheid te nemen voor wat er in jou leeft. Om oude verbindingen af te ronden en te zien wat je meedraagt vanuit je verleden en je familielijn.

Het vraagt dat je leert vertrouwen op je lichaam, omdat dat vaak al lang weet wat klopt, nog voordat jij het durft toe te geven. Daar begint iets nieuws. Het gaat niet over het vinden van een ander, maar over thuiskomen bij jezelf.

Oefening: herkennen voordat je herhaalt

De volgende keer dat je merkt dat je sterk aangetrokken bent tot iemand, neem bewust een moment voordat je verder gaat.

• Stap 1 – Pauzeer
  Doe even niets en neem een korte onderbreking voordat je reageert.
• Stap 2 – Voel je lichaam
  Breng je aandacht naar je lichaam en merk op waar je iets voelt en of het open of gespannen is.
• Stap 3 – Benoem wat er is
  Geef woorden aan wat je ervaart, zoals onrust, verlangen, spanning of twijfel.
• Stap 4  – Check je beweging
  Onderzoek of je handelt vanuit rust of vanuit de behoefte aan bevestiging of zekerheid.
• Stap 5 – Kies bewust
  Maak een volgende stap die niet voortkomt uit impuls, maar uit wat op de langere termijn klopt voor jou.

Deze oefening gaat over aanwezig blijven bij jezelf terwijl je je verbindt.

Over Lieke

Lieke Faber is Embodied coach en regressietherapeut en begeleidt cliënten in haar praktijk in Amsterdam en online. In haar werk helpt ze mensen om terugkerende patronen in de liefde te doorbreken en opnieuw vertrouwen te ervaren in relaties.

Centraal daarin staat het herstellen van de relatie met jezelf. Want de manier waarop je je met een ander verbindt, begint bij de mate waarin je veiligheid en liefde in jezelf ervaart. Wanneer die basis verschuift, verandert ook de dynamiek in je relaties.

In haar Embodied Love-trajecten van twee of vier maanden werkt ze met cliënten op een diepere laag dan alleen gesprek. Door te werken met het lichaam en het onderbewustzijn ontstaat inzicht in waar patronen zijn ontstaan en ruimte om ze daadwerkelijk te doorbreken.

Wie wil onderzoeken of deze manier van werken past, kan een verkennend gesprek inplannen via haar website.

Therapeut: ‘De Orange Peeling Theory is schadelijker voor je relatie dan je denkt’