Sophie Rietmulder Persoonlijke verhalen vandaag, 12:38

Leestijd: 6 minuten

Nancy leefde jarenlang in een controlerende relatie: ‘Je loopt continu op je tenen en bent gespannen’

Waarom bleef Nancy de Heer jarenlang in een relatie waarin ze voortdurend op haar tenen liep? In haar boek Waarom bleef je dan? vertelt de schrijfster hoe ze langzaam aan zichzelf ging twijfelen en uiteindelijk besloot te vertrekken.

Nancy de Heer schreef eerder kinderboeken en boeken over dierenwelzijn, maar besloot op een gegeven moment dat het tijd was om haar eigen verhaal te vertellen. “Ik dacht: ik heb ook nog een eigen verhaal. Misschien hebben mensen wel iets aan mijn ervaringen. Want hoe kom je in zo’n relatie terecht? En vooral: hoe kom je er weer uit?”

Haar boek Waarom bleef je dan? verscheen als biografische roman, maar is volgens Nancy vrijwel volledig waargebeurd, op enkele literaire aanpassingen na. Ze schreef het pas nadat haar ex-partner in 2020 overleed. “Toen durfde ik het te vertellen”, vertelt ze aan BEDROCK.

Nancy herkende de eerste signalen van controle pas achteraf

De titel van haar boek is niet zomaar gekozen. Het is een vraag die Nancy zelf regelmatig kreeg toen haar relatie voorbij was. “Waarom bleef je dan? Mensen vroegen me dat en dan dacht ik zelf ook: hoezo bleef ik eigenlijk?”

Volgens Nancy is het voor buitenstaanders moeilijk te begrijpen hoe iemand langzaam verstrikt kan raken in een ongezonde relatie. “Het is zo’n rare situatie. Soms gaat alles goed en daarna gaat het weer helemaal fout. Alsof je gehersenspoeld bent. Je gaat enorm aan jezelf twijfelen.”

De relatie waarover ze schrijft, was met de vader van haar twee zoons. Achteraf herkent ze de eerste signalen al uit de periode waarin ze net samen waren. “Hij was nogal wisselvallig. Maar ja, je bent verliefd”, vertelt Nancy. In het begin leek de situatie nog beheersbaar, maar naarmate de kinderen ouder werden, veranderde de dynamiek binnen het gezin.

“Toen de kinderen jong waren, ging het nog wel. Maar toen ze ouder werden en mijn aandacht steeds meer naar hen ging, pikte hij dat niet meer.”

Tien tot twaalf jaar op haar tenen: Nancy paste haar leven steeds verder aan

Volgens Nancy werd de situatie gedurende een periode van tien tot twaalf jaar steeds beklemmender. Haar toenmalige partner kon explosief geïrriteerd reageren, ook op alledaagse situaties met de kinderen. “Kinderen zijn soms lastig, maar zijn irritatie stond totaal niet in verhouding tot wat er gebeurde.”

Om conflicten te voorkomen, begon Nancy haar gedrag steeds verder aan te passen. “Dan hield ik de kinderen maar bij hem weg en ging ik iets leuks met ze doen.” Wat begon als het vermijden van spanningen, groeide uit tot een manier van leven waarin ze voortdurend rekening hield met zijn reacties.

“Je gaat je grenzen steeds verder verleggen. Je loopt continu op je tenen en bent voortdurend gespannen. Ook voor de kinderen, want je doet alsof er niets aan de hand is.”

Juist dat geleidelijke proces maakte het volgens Nancy zo moeilijk om te beseffen hoe ongezond de situatie was geworden. “Je hebt onbewust het gevoel dat er iets niet klopt. Maar dan bedek je dat weer, omdat het gisteren bijvoorbeeld wel gezellig was.”

De opmerking van een arts over haar 4-jarige zoon veranderde Nancy’s kijk op haar relatie

Een gebeurtenis rond haar jongste zoon maakte diepe indruk op Nancy. Hij was 4 jaar oud en kampte met astma. Ze besloot met hem naar een antroposofische kliniek te gaan.

Daar kreeg ze van een arts een opmerking die ze nooit meer zou vergeten. “Die arts zei tegen mij: ‘Jouw kind stikt in de omgeving waarin hij grootgebracht wordt.’ Ik schrok me helemaal dood.”

Haar zoon verbleef vervolgens een maand in de kliniek. Volgens Nancy ging het daarna veel beter met hem. Eenmaal thuis nam ze zich voor om dingen anders aan te pakken, maar haar zoon kreeg opnieuw gezondheidsproblemen.

Voor Nancy was het een confronterende periode. Ze begon zich steeds sterker af te vragen welke invloed de thuissituatie op haar kinderen had. Hoewel niet is vast te stellen dat de astma van haar zoon door de spanningen thuis werd veroorzaakt, was de ervaring voor Nancy een belangrijk keerpunt. “Ik draag dit de rest van mijn leven met me mee. Waarom ben ik niet weggegaan bij die kerel?”

Tegelijkertijd is ze dankbaar voor de band die ze tegenwoordig met haar kinderen heeft. “Gelukkig hebben we met z’n drieën een hele goede band.”

Een vraag van een buitenstaander zette Nancy aan het denken over vertrekken

Toch duurde het na de ziekte van haar zoon nog ongeveer drie jaar voordat de relatie daadwerkelijk eindigde.

De verandering kwam toen haar toenmalige partner een opleiding hypnotherapie ging volgen. Daar leerde hij een vrouw kennen die volgens Nancy kritisch naar zijn gedrag keek. De vrouw kwam soms ook bij hen thuis en stelde Nancy uiteindelijk een confronterende vraag.

“Ze zei tegen mij: waarom ga je niet weg bij die zieke man? Dat was het begin.” Voor het eerst begon Nancy concreet na te denken over een leven zonder haar partner. Ze bereidde het vertrek voor en regelde dat hij tijdelijk bij een vriend kon verblijven. Vervolgens liet ze de sloten van de woning vervangen.

Haar partner accepteerde de situatie niet meteen. “Hij bleef op de stoep zitten en moest uiteindelijk weggestuurd worden.” Uiteindelijk gingen ze ieder hun eigen weg. Maar daarmee was Nancy’s herstel nog niet voltooid.

Na haar vertrek moest Nancy opnieuw ontdekken wie ze zelf was

Na jarenlang haar leven te hebben aangepast aan de stemming en reacties van haar partner, moest Nancy opnieuw ontdekken wie ze zelf was. “Het eerste jaar moest ik echt kijken: wie ben ik eigenlijk? Wat denk ik? Wat vind ik?”

Het terugvinden van haar eigen identiteit ging niet van de ene op de andere dag. Ze vertelt dat de relatie ook fysiek en mentaal haar sporen had nagelaten. “Ik zag er niet uit. Maar gelukkig heb ik mezelf weer teruggevonden.”

Toch betekent dat niet dat alles uit het verleden verdwenen is. Sommige ervaringen blijven volgens haar doorwerken, ook wanneer je inmiddels weer gelukkig en zelfstandig bent. “Wat er nu nog van overgebleven is, is de argwaan in nieuwe relaties. Er blijft altijd wel iets over.”

Over de periode waarin ze haar leven opnieuw opbouwde, zou Nancy graag nog een boek schrijven. Want hoewel Waarom bleef je dan? vooral vertelt hoe ze zichzelf verloor, is het verhaal over hoe ze zichzelf terugvond minstens zo belangrijk.

Nancy’s belangrijkste advies: ‘Neem iemand in vertrouwen’

Met haar boek hoopt Nancy vooral mensen te bereiken die zichzelf herkennen in haar ervaringen. Mensen die voelen dat er iets niet klopt in hun relatie, maar niet goed weten hoe ze de situatie kunnen veranderen.

Haar belangrijkste advies is om niet alles voor jezelf te houden. “Neem iemand in vertrouwen. Vertel je verhaal. Een vriendin, je vader, je moeder, iemand van wie je denkt dat die je gelooft.”

Volgens Nancy begint verandering bij het doorbreken van de stilte. Niet omdat daarmee alle problemen meteen zijn opgelost, maar omdat je er dan niet langer helemaal alleen voor staat. “Dat is de basis. Er is altijd een weg terug naar jezelf. En dat begint met iemand in vertrouwen nemen.”

Het boek Waarom bleef je dan? van Nancy de Heer is verschenen als biografische roman en is volgens de auteur vrijwel volledig gebaseerd op haar eigen ervaringen.

Herken je jezelf in dit verhaal en heb je te maken met controle, intimidatie of een onveilige thuissituatie? Voor advies en ondersteuning kun je terecht bij Veilig Thuis via 0800-2000. Dat kan ook als je twijfelt of jouw situatie onder huiselijk geweld valt.

Waarom bleef je dan? € 22,99 bij bol.com Bekijk product →

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.