Sophie Rietmulder Meditatie Vandaag, 08:20

Leestijd: 2 minuten

Meditatie is goed voor meer dan alleen ontspanning: het lijkt je fysieke gezondheid te beïnvloeden

Meditatie wordt vaak gezien als iets voor rust in je hoofd. Even ademhalen, gedachten laten varen, stress omlaag. Maar nieuw neurowetenschappelijk onderzoek suggereert dat meditatie ook fysiek iets doet in je brein. En niet zomaar iets: het lijkt invloed te hebben op hoe hersenvocht stroomt, een proces dat belangrijk is voor het opruimen van afvalstoffen.

BEDROCK’s Sophie mediteert regelmatig, al zo lang als ze zich kan herinneren. Waar ze altijd al vermoedde dat het haar meer bracht dan alleen innerlijke rust, is daar nu wat harder bewijs voor. Ze zocht uit hoe dit precies zit.

Je brein heeft een eigen schoonmaaksysteem

Het verhaal begint wat klinisch. Onze hersenen produceren de hele dag afvalstoffen, simpelweg omdat ze continu actief zijn. Die rommel moet worden afgevoerd, anders kan het zich ophopen. Dat opruimen gebeurt via hersenvocht, dat langs hersencellen stroomt en ongewenste stoffen meeneemt.

Dat systeem werkt het best tijdens diepe slaap. Dan zetten de kanalen in het brein zich verder open en kan het schoonmaakwerk goed zijn gang gaan. Tot nu toe dachten wetenschappers dat dit niet per se gebeurt als je wakker bent.

Wat als meditatie dat proces nabootst?

Ze vroegen zich af of een diepe meditatieve staat misschien toch iets soortgelijks kan doen. Ze onderzochten daarom een groep zeer ervaren mediteerders die duizenden uren meditatie-ervaring hadden.

Tijdens een MRI-scan deden deze deelnemers twee dingen: eerst lagen ze rustig met hun ogen dicht en lieten ze hun gedachten gaan. Daarna gingen ze over op een vorm van meditatie waarbij ze hun aandacht volledig richten op hun ademhaling.

Minder chaos in het hersenvocht

De scans lieten iets opvallends zien. Tijdens de ademgerichte meditatie werd de beweging van het hersenvocht rustiger en efficiënter. Vooral de terugslag van het vocht, die normaal bij veroudering juist chaotischer wordt, nam af.

Met andere woorden: het systeem ging meer lijken op dat van jongere, gezondere hersenen. Ook zagen de onderzoekers langzame ritmes in het hersenvocht die sterk doen denken aan patronen die je normaal alleen tijdens diepe slaap ziet.

Geen wondermiddel

Misschien denk je nu: komt dat niet gewoon door rustig ademhalen? Dat werd getest. Een aparte groep deelnemers deed dezelfde langzame ademhaling, maar zonder meditatie. Bij hen veranderde er nauwelijks iets in de hersenvochtstroming. Het lijkt er dus op dat niet alleen het fysieke ademhalen telt, maar vooral de mentale staat van gerichte aandacht.

Belangrijk om te zeggen: dit onderzoek bewijst niet dat meditatie je beschermt tegen hersenziektes. Toch is de vondst interessant. Het suggereert dat wat je met je aandacht doet, letterlijk invloed kan hebben op processen diep in je brein. 

Fijn dus om te onthouden tijdens de volgende meditatie: je bent hartstikke goed bezig voor geest én lichaam.

Lees ook: Deze drie fouten maakt bijna iedereen tijdens het mediteren