Kijk deze maand omhoog: Saturnus en vallende sterren aan de hemel
Wie graag naar de sterrenhemel kijkt, heeft deze oktobermaand genoeg redenen om naar buiten te gaan. Saturnus is goed zichtbaar. Later deze maand bereikt een meteorenzwerm met materiaal van de beroemde komeet Halley zijn hoogtepunt en ook de maan en de Plejaden komen opvallend dicht bij elkaar te staan.
NASA’s Jet Propulsion Laboratory zette de belangrijkste hemelverschijnselen van oktober 2026 op een rij. Voor een deel ervan heb je niet eens een telescoop nodig. Wel kan een donkere plek zonder al te veel lichtvervuiling een behoorlijk verschil maken.
Saturnus is goed te zien
Saturnus bereikte op 4 oktober zijn oppositie. Dat betekent dat de aarde zich tussen de zon en Saturnus bevindt. Vanaf de aarde gezien staat de planeet daardoor ongeveer tegenover de zon aan de hemel.
Rond de oppositie is Saturnus extra goed te zien. De planeet komt ongeveer op als de zon ondergaat en blijft daarna een groot deel van de nacht aan de hemel staan. Een goed moment dus om de planeet met zijn beroemde ringen te spotten.
Ook voor wetenschappers valt er genoeg te ontdekken op Saturnus. Zo bevindt zich rond de noordpool een opvallende zeshoekige luchtstroom. En aan de andere kant van de planeet zagen onderzoekers met de Hubble-ruimtetelescoop nóg iets bijzonders: een golfpatroon met tien hoeken rond de zuidpool.
Vallende sterren van de komeet Halley
Later deze maand kun je ook vallende sterren spotten. In de nacht van 21 op 22 oktober bereiken de Orioniden (een meteorenzwerm) hun hoogtepunt. En die meteorenzwerm heeft een bijzondere link met de beroemde komeet Halley.
De komeet laat tijdens zijn reis door de ruimte namelijk kleine deeltjes achter. Wanneer de aarde door dat spoor beweegt, komen die deeltjes in onze atmosfeer terecht en zien wij lichtstrepen aan de hemel. Hoewel de Orioniden hun naam danken aan het sterrenbeeld Orion, hoef je niet alleen die kant op te kijken. De vallende sterren kunnen overal aan de hemel opduiken.
Maanlicht kan roet in het eten gooien
Er is dit jaar wel een spelbreker: de maan. Tijdens de piek van de Orioniden is die behoorlijk helder, waardoor zwakkere meteoren moeilijker zichtbaar kunnen zijn.
De beste kansen liggen daarom waarschijnlijk in de uren voor zonsopkomst, nadat de maan is ondergegaan. Zoek bij voorkeur een donkere plek op, zo ver mogelijk van straatverlichting en andere felle lichtbronnen. Geef je ogen vervolgens even de tijd om aan het donker te wennen.
Een telescoop heb je voor een meteorenzwerm juist niet nodig. Met het blote oog kun je een veel groter deel van de hemel in de gaten houden.
De maan ontmoet de Zeven Zusters
Ook aan het einde van oktober valt er iets te zien. In de nacht van 27 op 28 oktober passeert de maan dicht langs de Plejaden. Deze bekende sterrenhoop wordt ook wel de Zeven Zusters genoemd.
De Plejaden zijn vanaf een groot deel van de wereld zichtbaar en spelen al eeuwenlang een rol in verhalen en tradities van verschillende culturen. Met het blote oog ziet de sterrenhoop eruit als een klein, enigszins wazig groepje van ongeveer zes tot zeven zichtbare sterren.
Wie het samenspel met de maan wil bekijken, kan ’s avonds richting het oosten kijken terwijl beide hoger aan de hemel komen te staan. Met het blote oog is het verschijnsel al te zien, maar met een verrekijker of een telescoop worden veel meer sterren van de Plejaden zichtbaar.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.bedrock.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F10%2FSophie-Rietmulder.jpeg)