Karin Issa Column Bijgewerkt: 4 mrt 2026, 16:17

Leestijd: 6 minuten

Karin Issa: ‘Je kunt overal naartoe rennen, maar je neemt je verdriet altijd mee als handbagage’

Karin Issa is 26, Nederlands met Koerdische roots, en ze woont nu meer dan twee jaar op Bali. Niet omdat ze rijk is, of een strak plan had, maar omdat ze op haar 23ste voelde: het leven mag anders. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Deze week deelt ze haar column over thuiskomen.

Er is een specifiek moment op Schiphol waar niemand je over vertelt. Niet het moment dat je aankomt, niet het moment dat je door de douane loopt, niet het moment dat je je koffer van de band trekt. Het is het moment erna. Als de schuifdeuren opengaan en die muur van Nederlandse lucht je raakt. Koud. Vochtig. Grijs. En je longen zich vullen met iets wat je bijna drie jaar hebt proberen te vergeten.

Thuis.

Ik stond daar met twee koffers en een rugzak die alles bevatte wat er over was van mijn leven op Bali. Bijna drie jaar teruggebracht tot twee koffers. De Chanel-tas zat erin, natuurlijk. Dezelfde tas waarmee ik was vertrokken. Alleen zat er nu een barst in het leer die er eerst niet was. Grappig hoe dingen slijten op precies de plekken waar je ze het hardst vasthoudt.

Mijn moeder stond buiten, bij de aankomsthal. Ik herkende haar voordat ik haar helemaal zag. Aan de manier waarop ze stond, een beetje naar voren geleund, alsof ze me eerder wilde bereiken dan haar lichaam toeliet. We omhelsden elkaar zonder iets te zeggen. Soms is stilte het eerlijkste gesprek dat twee mensen kunnen voeren.

De vrouw die vertrok bestaat niet meer

Ik was doodsbang om terug te komen. Niet voor de kou. Niet voor de regen. Ik was bang voor de vragen.

‘En, hoe was het?’

Alsof je bijna drie jaar kunt samenvatten tussen twee happen brood met kaas door. Alsof je kunt uitleggen hoe het voelt om iemand te verliezen op een eiland waar alles bloeit terwijl jij van binnen doodgaat.

‘Goed’, zei ik dan. ‘Het was goed.’

En dat was niet eens gelogen. Het was alleen niet de hele waarheid. De hele waarheid paste niet in een gesprek bij de koffieautomaat. De hele waarheid smaakte naar wierook en verdriet en kokosnootwater en tranen die ’s nachts kwamen als niemand keek.

Maar hier is wat ik wel kan zeggen: de vrouw die drie jaar geleden vertrok, bestaat niet meer. Ze is langzaam opgelost, als zout in warm water, en er is iemand anders voor in de plaats gekomen. Iemand die dezelfde ogen heeft, dezelfde lach, dezelfde neiging om last minute een afspraak af te zeggen. Maar iemand die de wereld anders aanraakt. Zachter. Bewuster. Met meer littekens en meer moed.

Mijn geboorteplaats voelde als een jas die niet meer past

De eerste weken terug waren surrealistisch. Alles was hetzelfde en tegelijkertijd was niets meer herkenbaar. Dezelfde straten, dezelfde winkels, dezelfde geluiden. Maar ik keek ernaar door ogen die rijstterrassen hadden gezien, die tempels hadden bezocht, die hadden gehuild bij een Balinese crematie, terwijl de hele gemeenschap vierde dat iemand naar huis ging.

Mijn woonplaats voelde als een jas die niet meer paste. Te krap in de schouders, te kort in de mouwen. Niet omdat er iets mis was met de jas. Maar omdat ik was gegroeid op plekken die je niet kunt zien.

Ik betrapte mezelf erop dat ik ’s ochtends wakker werd en even vergat waar ik was. Die fractie van een seconde waarin mijn brein nog dacht dat ik de krekels zou horen, de hond van de buren, het geluid van de regen op een Balinees dak. En dan drong de stilte van een Nederlandse slaapkamer binnen en wist ik het weer.

Terug.

Verdriet reist mee

Het grappige aan vluchten, en ik zeg dit als iemand die het heeft geprobeerd: je kunt overal naartoe rennen, maar je neemt je verdriet altijd mee als handbagage. Het past precies onder de stoel voor je.

Ik had gedacht dat terugkomen naar Nederland het verdriet zou veranderen. Dat de pijn van zijn verlies misschien zachter zou worden als ik hem niet meer overal om me heen zag. Niet meer in de straten waar we hadden gelopen, niet meer in het restaurant waar hij altijd dezelfde plek koos.

Maar verdriet werkt niet zo. Verdriet houdt zich niet aan grenzen of tijdzones. Verdriet is het meest loyale dat je ooit zult hebben. Het gaat nooit weg. Het verandert alleen van vorm.

Op Bali was mijn verdriet wild en ongecontroleerd. Een tropische storm die alles kapotmaakte zonder waarschuwing. Hier, in Nederland, werd het iets anders. Stiller. Dieper. Soms komt het naar boven op momenten die je niet verwacht. Als ik iemand op straat zie die dezelfde manier van lopen heeft. Als het ’s avonds heel stil is en ik me realiseer dat stilte op Bali anders klonk dan stilte hier.

De kunst van opnieuw beginnen

Mensen denken dat opnieuw beginnen één moment is. Eén beslissing, één dag, één ochtend waarop je wakker wordt en alles anders is. Maar opnieuw beginnen is geen moment. Het is een seizoen. Lang, langzaam, en soms ondraaglijk saai. Het is sollicitatiegesprekken voeren in pakjes die je niet meer gewend bent. Het is uitleggen dat het eigenlijk voelt alsof er een gat van 7 maanden in je cv zit zonder te zeggen: ‘Ik was aan het overleven tijdens mijn laatste baan.’ Het is schulden afbetalen die je had opgebouwd toen je te druk was met rouwen om na te denken over geld.

Thuis is een hartslag

Ik schreef ooit dat thuis geen plek is, maar een hartslag. Ik geloofde dat toen ik het schreef, maar ik begreep het pas toen ik terugkwam. Thuis is niet Bali. Thuis is niet Nederland. Thuis is niet de plek waar je vandaan komt of de plek waar je naartoe gaat. Thuis is het moment dat je stopt met rennen.

Ik ben gestopt met rennen. Niet omdat ik moe ben. Maar omdat ik eindelijk begrijp dat ik nergens naartoe hoef. Dat alles wat ik nodig heb er al is. In mijn verdriet dat zachter is geworden. In mijn moeder die niet meer vraagt wanneer ik terugga, omdat ik er al ben. In de manier waarop ik nu naar de regen kijk: niet als iets waar ik voor wegvlucht, maar als iets wat erbij hoort.

Ik ben 26. Ik heb op twee continenten gewoond, een liefde gevonden en verloren, een leven opgebouwd en weer afgebroken. Ik heb dingen gezien die ik nooit had willen zien en dingen gevoeld die ik nooit had willen voelen.

En ik ben er nog. Niet dezelfde. Niet ongebroken. Maar hier. Met een hart dat eindelijk weer in het juiste ritme klopt.

De vrouw die vertrok is er niet meer. Maar de vrouw die terugkwam? Die is precies wie ze moet zijn.

Lees hier de column van Karin Issa over een belangrijke beslissing die ze jaren geleden nam.