Sophie Rietmulder Psychologie vandaag, 13:14

Leestijd: 4 minuten

Heb je last van sociale angst? Deze kleine truc kan helpen

Wie sociaal angstig is, houdt zich in gezelschap misschien liever een beetje op de achtergrond. Niet te veel vertellen, geen aandacht trekken en vooral voorkomen dat een ander iets negatiefs van je vindt. Toch kan juist iets persoonlijks delen helpen om een betere band met anderen te krijgen, blijkt uit nieuw onderzoek.

Onderzoekers van de Universiteit van Boekarest keken naar de invloed van zelfonthulling op hoe sympathiek iemand wordt gevonden. Daarmee wordt bedoeld dat je persoonlijke informatie over jezelf deelt, bijvoorbeeld gedachten, gevoelens of gebeurtenissen uit je leven.

Sociale angst kan afstand creëren

Mensen met sociale angst zijn sterk bang voor een negatieve beoordeling in sociale situaties. Daardoor kunnen ze bepaald gedrag inzetten om zichzelf te beschermen. Denk aan weinig zeggen, oogcontact vermijden of afstand houden van anderen.

Dat kan onbedoeld juist lastig uitpakken. Een ander kan terughoudend gedrag namelijk interpreteren als desinteresse of afstandelijkheid. Wanneer die persoon vervolgens zelf minder enthousiast reageert, kan iemand met sociale angst daarin een bevestiging zien van de gedachte dat anderen hem of haar niet aardig vinden.

Ook het delen van persoonlijke informatie kan hierdoor worden beperkt. Terwijl juist zulke informatie belangrijk kan zijn bij het opbouwen van vertrouwen en hechtere relaties.

Persoonlijke openheid

De onderzoekers wilden weten of meer persoonlijke openheid invloed heeft op hoe mensen iemand beoordelen. Daarnaast onderzochten ze welke rol de eigenschappen van degene die de beoordeling geeft daarbij spelen.

Bij het onderzoek werden vier studenten als spreker geselecteerd. Twee van hen hadden een diagnose van sociale angst en twee niet. In beide groepen zat een man en een vrouw.

De beoordelaars in het onderzoek kregen de vier personen in verschillende stappen te zien. Eerst beoordeelden ze alleen een foto. Daarna bekeken ze een korte video waarin de spreker algemene informatie vertelde, zoals naam, leeftijd en hobby’s. Vervolgens kwam een positieve herinnering uit de schooltijd aan bod. In een laatste video vertelde de spreker over een verdrietige of negatieve ervaring uit die periode.

Na iedere stap gaven de deelnemers aan hoe sympathiek ze de persoon vonden. Ook werd gevraagd in hoeverre ze in de toekomst contact met diegene zouden willen, bijvoorbeeld door naast de persoon in de bus te gaan zitten of advies te vragen.

Persoonlijk verhaal helpt

Het vertellen van persoonlijke verhalen bleek verschil te maken. Nadat de beoordelaars een positief persoonlijk verhaal hadden gehoord, vonden ze de sprekers sympathieker dan toen ze alleen een foto van hen hadden gezien. Dat gold zowel voor mensen met sociale angst als voor mensen zonder sociale angst.

Ook het vertellen over een negatieve ervaring had een effect. Daarna waren beoordelaars meer geneigd om in de toekomst met de spreker om te gaan. Meer persoonlijke openheid ging in het onderzoek dus samen met positievere sociale beoordelingen.

De resultaten betekenen niet dat iemand meteen zijn of haar hele levensverhaal op tafel moet leggen. Ze wijzen er wel op dat iets van jezelf laten zien kan bijdragen aan het gevoel van verbinding met een ander.

Ook de luisteraar speelt een rol

Opvallend is dat niet alleen het gedrag van de spreker ertoe deed. De onderzoekers onderzochten ook de persoonlijkheid van de beoordelaars. Daarbij keken ze onder meer naar extraversie, vriendelijkheid, sociale angst en de behoefte om ergens bij te horen.

Extraversie en vriendelijkheid bleken de beoordelingen niet te beïnvloeden zoals de onderzoekers hadden verwacht. De eigen sociale angst van de beoordelaar deed dat wel. Deelnemers die zelf hoger scoorden op sociale angst, beoordeelden de sprekers gemiddeld als sympathieker. Het maakte daarbij niet uit of de spreker zelf sociale angst had.

Een vergelijkbaar patroon was zichtbaar bij mensen met een sterke behoefte aan verbondenheid. Zij gaven eveneens positievere beoordelingen. Volgens de onderzoekers kan een sterke wens om geaccepteerd te worden samengaan met meer aandacht voor signalen die wijzen op sociale verbinding.

Daarmee laat het onderzoek ook zien hoe subjectief sociale beoordelingen kunnen zijn. Hoe iemand op je reageert, hangt niet uitsluitend af van wat jij doet. Eigenschappen en behoeften van de ander kunnen eveneens invloed hebben.

Vervolgonderzoek met echte gesprekken kan meer duidelijkheid geven. Voorlopig wijst deze studie erop dat jezelf een beetje laten zien niet alleen spannend hoeft te zijn. Het kan er ook voor zorgen dat anderen zich juist meer met je verbonden voelen.

Lees ook: 9x gedragskenmerken waarvan je niet verwacht dat ze bij een angststoornis horen 

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie schrijft al jaren over het leven, de liefde en alles wat de moderne vrouw bezighoudt — zolang het maar persoonlijk en herkenbaar is. BEDROCK is daarbij geen uitzondering: ze schrijft verhalen die dicht bij het leven staan, actueel zijn en altijd vanuit een persoonlijk perspectief.