‘Mijn eetstoornis nam al mijn gedachten over’: Catherine (35) vertelt hoe herstel toch mogelijk bleek
Illustrator Catherine (35) leefde negen jaar met anorexia en boulimia, vanaf haar 15e. Inmiddels begeleidt ze anderen tijdens hun herstel. Haar verhaal laat zien hoe een eetstoornis langzaam alle gedachten kan overnemen én dat herstel mogelijk is.
Naar schatting hebben zo’n 220.000 mensen in Nederland een eetstoornis. Catherine: “Niemand begrijpt hoe een eetstoornis je gedachten overneemt. Die herkenning wil ik anderen bieden.”
“Je hebt in het begin helemaal niet door dat er iets in je sluipt”, vertelt ze. “Het neemt je bijna helemaal over. Je kunt niet meer helder denken en je bént die eetstoornis.”
Hoe een dieet op haar vijftiende uitmondde in anorexia
Als kind voelde Catherine zich altijd wat voller dan leeftijdsgenoten. Ze kon zichzelf bovendien goed vergelijken met haar tweelingbroer, die hetzelfde at als zij, maar slanker was. Rond haar 15e besloot ze af te vallen. “Ik begon met de boeken van Sonja Bakker. Ik ben iemand die ergens helemaal in kan duiken en dat deed ik hiermee ook. Dat dieet volgde ik heel streng en ik merkte meteen dat ik afviel.”
Dat succesgevoel werkte verslavend, vertelt ze. “Ik voelde me er sterker door. Ik kreeg ineens meer complimenten en aandacht van jongens op school. Daardoor begon ik steeds minder te eten, meestal één cracker per dag.” Zo begon de eetstoornis haar leven steeds meer over te nemen en at ze steeds minder. “Uiteindelijk begon ik ook met overgeven. Dat was voor mij geen keuze meer, maar een manier waarop de eetstoornis steeds meer de controle overnam.”
Ze vervolgt: “Mijn doel was eigenlijk altijd om zo min mogelijk te eten. Dat lukte soms een tijd heel goed, maar daarna sloeg het weer de andere kant op. Dan at ik een paar boterhammen en voelde ik me daar heel schuldig over. Dat compenseerde ik vervolgens weer en zo kwam ik in een vicieuze cirkel terecht.”
Anorexia en boulimia namen steeds meer de controle over
“Als ik naar mijn idee te veel had gegeten, wilde ik niet naar buiten en wilde ik niet gezien worden. Mijn benen vond ik vooral te dik. Ik wilde die het liefst niet meer zien en eigenlijk wilde ik helemaal verdwijnen.” De eetstoornis had haar leven overgenomen, maar toch had haar omgeving lange tijd nauwelijks door hoe ernstig de situatie was. “Mijn familie dacht dat ik gewoon een puber was die gezond wilde leven. Mijn moeder had zelf ook veel gelijnd, dus ze zag het niet direct als iets zorgelijks.”
Zelf merkte Catherine hoe haar wereld steeds kleiner werd. “Ik werkte in een restaurant, sportte veel en was de hele dag bezig met eten. Als ik thuiskwam lag ik alleen nog maar in bed, ik was ontzettend moe en had nergens energie voor. Eigenlijk bleef er niets van mij over.”
Ook haar vriendinnen zagen dat het niet goed ging met haar. “Zij maakten zich zorgen, maar ik nam geen hulp aan. Ik wuifde alles weg. Ik wilde vooral niet dat iemand doorhad hoe slecht het eigenlijk met me ging. Dat was de eetstoornis die sprak en die zichzelf de ruimte wilde blijven geven. Maar dat kon ik pas veel later zien, toen ik hulp kreeg.”
Zelfs haar toenmalige vriend had geen idee dat ze met een eetstoornis worstelde. “Ik kon het heel goed verborgen houden en at met hem soms een beetje mee. Terwijl ik me vanbinnen ontzettend slecht voelde en dagen eenzaam op mijn studentenkamer lag.”
De opmerking die Catherine eindelijk hulp liet accepteren
De omslag in haar herstel kwam uiteindelijk onverwacht. Een vriendin van haar moeder logeerde een week bij haar familie en keek dwars door haar eetgedrag heen. “Ze zei: ‘Wat doe jij toch raar met eten’.”
Voor het eerst vertelde Catherine de waarheid. “Ik gaf toe dat ik overgaf. De eetstoornis in mij had er meteen spijt van, maar diep vanbinnen wist ik denk ik dat ik hulp nodig had.”
Via de huisarts kwam ze terecht in een behandeltraject, maar dat bleek allesbehalve eenvoudig. “In het begin wist ik niet dat die eetstoornis eigenlijk een andere stem was. In de behandeling leer je die twee van elkaar te onderscheiden. Je gezonde kant en de eetstoornis. Dat wist ik daarvoor helemaal niet.”
Voor Catherine maakte vooral schematherapie uiteindelijk het verschil. “Mijn therapeut leerde me die kritische stem herkennen. Soms zei ze letterlijk: ‘Doe de deur maar even open, dan sturen we die eetstoornis de kamer uit.’ Dat klinkt misschien simpel, maar daardoor begon ik steeds beter te herkennen welke gedachten van mij waren en welke van de eetstoornis.”
Hoe Catherine nu anderen met een eetstoornis begeleidt
Hoewel haar behandeling anderhalf jaar duurde, duurde het herstel veel langer. “Ik denk dat ik pas rond mijn 24ste echt hersteld was. Toen ik ziek was, dacht ik eerlijk gezegd dat ik hier nooit meer vanaf zou komen.” Tijdens haar behandeltraject zag ze een voorstelling van een vrouw die was hersteld van een eetstoornis en die daar een theatershow over had gemaakt. “Dat raakte me enorm, want ik zag ineens hoe je kon zijn ná je herstel. Uiteindelijk hebben kunst, theater en illustreren me enorm door mijn herstel heen geholpen. Ik kon ineens de kleurrijke wereld creëren waar ik van droomde.”
Daarom besluit ze nu om haar verhaal te delen en anderen te helpen. Dat ging overigens niet zomaar. “Toen ik met een vriendin van mijn huidige partner sprak, viel me meteen op dat ze worstelde met eten. Ik voelde wat er speelde en wist welke vragen ik moest stellen. Zij voelde zich daardoor gezien en vertelde haar hele verhaal. Toen besefte ik hoeveel verschil het maakt als iemand echt begrijpt hoe een eetstoornis werkt.”
Niet veel mensen begrijpen écht waar je doorheen gaat
“Als je geen eetstoornis hebt gehad, kun je namelijk niet begrijpen hoe iemand die daar wel onder lijdt, denkt. Je voelt je pas echt begrepen als je iemand spreekt die het zelf heeft meegemaakt. Soms herken ik iets in iemands verhaal of hun gedrag, waardoor ik andere vragen kan stellen. Dat betekent niet dat ik altijd weet wat er speelt, maar wel dat iemand zich sneller gezien kan voelen.”
Met haar platform Grow With Me begeleidt ze daarom mensen één op één tijdens hun herstel van een eetstoornis. “Mijn eerste doel was eigenlijk heel klein: als ik één iemand kon helpen, was dat al genoeg. Ik wil laten zien dat herstel echt mogelijk is. Ik ben daar zelf het levende bewijs van. Toen ik 15 was, dacht ik dat ik hier nooit meer vanaf zou komen. Inmiddels weet ik dat er wel degelijk een weg naar herstel is en die wil ik aan anderen laten zien.”
Heb jij het gevoel dat je worstelt met een eetstoornis of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Bespreek dit met je huisarts. Daarnaast kun je terecht bij de Nederlandse patiëntenvereniging voor eetstoornissen, WEET, voor informatie, advies en ondersteuning.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.bedrock.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2023%2F06%2FRosa-Bertram-e1687422696110.jpg)