Zoeken naar onsterfelijkheid: kun je voor eeuwig leven?

Tom Hofland 3 jan 2017 Mind

Wie normaal een tijdschriftje bij de kiosk koopt voor wat fijne 'niets-aan-de-hand' artikelen keek in november waarschijnlijk even vreemd op. Tussen alle kleurige covers lag daar ineens het gezicht van Katja Schuurman (niet letterlijk) ons met betraande ogen aan te kijken. DOOD, prijkte er in grote letters boven haar hoofd.

Katja is hoofdredacteur van de glossy die inderdaad over de dood gaat, maar dat op een zekere luchtige en vermakelijke wijze probeert te doen. De dood is iets waar we liever niet over nadenken, maar in feite ook hetgene wat ons allemaal gelijk maakt. Goed dus dat de dood haar bleke gezicht in de popcultuur laat zien.

Het volgende interview met wetenschapsjournalist Diederik Jekel verscheen eerder in DOOD en werd opgetekend door Helene de Bruin.

Diederik Jekel is fysicus en wetenschapsjournalist. Hij legt ingewikkelde materie uit aan niet-wetenschappers. Zoals de kwantumfysica die het gedrag van de zeer kleine deeltjes beschrijft, waarvoor andere natuurwetten gelden dan de gebruikelijke.

De kwantumfysica zegt dat deeltjes op verschillende plekken tegelijkertijd kunnen zijn en tijd niet-lineair en oneindig is… Als tijd oneindig is, kan ik dan ook oneindig zijn?

“Mensen gaan in principe wel dood. Daar doet de kwantumfysica vooralsnog niks aan. Maar je hebt helemaal gelijk: dat de tijd raar is, dat er eeuwigheid is…”

Dat is fijn! Zeg me dat alles waar is!

“Het is allemaal waar! Maar… de kwantumfysica geeft de spelregels voor het aller-kleinste. Eén enkel atoompje gedraagt zich uit zichzelf heel raar, volgens de wetten van de kwantumfysica. Dat gedrag is weird en lijkt op een soort hippiewereld, waarin alles een beetje energie is, en tijd en ruimte.”

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Hoe kan een deeltje op twee plekken tegelijkertijd zijn?

“Ja. dat komt omdat een deeltje in zichzélf – en nu wordt het heel vaag – een soort kansverdeling is.”

Inderdaad vaag…

“Neem de kans dat je overvallen wordt. Stel, in de Bijlmer is die kans 90%. In Amsterdam-Zuid 10%. Maar dat betekent niet dat ik in de Bijlmer steevast overvallen word. Of dat ik in Amsterdam-Zuid nooit overvallen word. En zo is het precies met deeltjes. Deeltjes hebben een heel grote kans om op een bepaalde plek te zijn, maar ze hebben ook een steeds kleinere kans om steeds verder weg te zijn van die plek. Ze hebben een kans om op twee plekken tegelijkertijd te zijn, tót het moment dat je gaat kijken. Pas op het moment dat je gaat kijken, het deeltje gaat opzoeken dán is ‘ie op de één óf de andere plek. Dus vóórdat je gaat kijken, is het deeltje overal; letterlijk op verschillende plekken.”

Hè, maar wacht! Deze telefoon is nooit hier én hier! En ik ben ook op veel plekken maar niet op hetzelfde moment.

“Je slaat de spijker op z’n kop. Dat telefoontje is geen klein deeltje! En jij zeker niet! Jij of een telefoon kunnen niet op twee plekken tegelijkertijd zijn. Een deeltje kan dat wél! Voor grote dingen zoals een telefoon of een lichaam gelden de wetten van de kwantummechanica namelijk niet.”

Maar velen denken toch dat de sleutel tot eeuwig leven in de kwantummechanica zit.

“De kwantummechanica zegt iets over de onsterfelijkheid van deeltjes. Maar dat kun je niet zomaar projecteren. Omdat er voor een groot iets als een mens een andere set van ‘verkeersregels’ geldt dan voor kleine deeltjes. En dat merk je op het moment als ik jou arsenicum geef. Dan stop jij met bestaan. Maar het arsenicum niet, dat blijven losse atoompjes. Sorry, maar jij bent een enorme zak met atoompjes, en in die zak zelf zit het leven niet…”

Maar waar zit het leven dan?

“Het leven zit in onze hersenen, in onze gedachten en in het collectief samenwerken van alle hersenstroompjes en chemicaliën in ons hoofd.”

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Als we het gedrag van die allerkleinste deeltjes nog beter doorgronden, kunnen we het dan kopiëren naar mensen? Kan ik dan in de toekomst ook overal tegelijk in tijd en ruimte zijn?

“Daar is geen enkele indicatie voor. En áls het zou kunnen, dan hebben we problemen! Want jij wilt ook niet dat jouw deeltjes tegelijkertijd op verschillende plekken zijn. Als jouw nier ineens door jouw lever heen beweegt… Je moet het in andere zaken zoeken.”

Vertel!

“Goed eten, genoeg slapen, maar dan nog zit er een houdbaarheidsdatum in ons geprogrammeerd van ongeveer 115 jaar. En dat zit in de telomeren. Bij elke kopie verliest er een klein stukje van je DNA. Dus elke keer als een cel wil delen naar een nieuwe jonge verse cel, dan mis je steeds het ‘einde van een regel’. Als daar informatie in staat over jou, dan is dat heel problematisch. Als op een bepaald moment de informatie over jouw bruine krulhaar ‘op’ raakt, dan pleegt de cel zelfmoord. En dat noemen we ouderdom.”

De Engelse gerontoloog Aubrey de Grey wil ouderdom genezen. Kan dat?

“Als je echt onsterfelijk wil zijn, bedenk dan wat jou tot jou maakt. Dat is wat er in je hersenen zit. Hersenen zijn een heel complexe zak met celletjes, neuronen, chemicaliën en elektriciteit. Ik kan me voorstellen dat je dat op een gegeven moment kunt downloaden, kopiëren en als je lichaam kapot gaat op een nieuw model kunt zetten.”

Dat is nou een goed antwoord! Daar kan ik wat mee! Dit zou iets kunnen zijn!

“Maar het kan by far nog lang niet!”

Wat kan ik er dan wel mee? Hoe lang moet ik wachten?

“Je zou je kunnen laten invriezen. En dan bidden dat we ooit een oplossing vinden om mensen weer te kunnen laten ontdooien. En in je testament laten zetten dat je pas weer wilt terugkomen als de wetenschappers jouw identiteit en hersenen weer kunnen downloaden.”

Meer lezen

De kracht van sterven.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Zoeken naar onsterfelijkheid: kun je voor eeuwig leven?
Sluiten