Leven zonder afval? Alles over dé 5 R’s van een zero waste-leven

Zero waste leven is in opkomst en dat juichen wij alleen maar toe! Daarom initieerden we in september de Zero Waste Challenge. Als je zero waste leeft, houdt dat in dat je zo weinig mogelijk afval produceert. Je houdt je dan aan deze heilige 5 R’s. 

Zero waste leven houdt in dat je in de supermarkt de plastic verpakkingen laat liggen, dat je geen budgetkleding koopt en dat je zo veel mogelijk recyclet. Het afval dat je wél produceert, valt te recyclen of composteren.

De heilige 5 R’s

Om het iets duidelijker uit te leggen, kijken we naar het boek van dé zero waste goeroe, de Franse Bea Johnson. Johnson heeft het in haar boek ‘Zero Waste Home’ over de vijf R’s: refuse, reduce, reuse, recycle en rot. Oftewel in het Nederlands: weigeren, verminderen, hergebruiken, recyclen en composteren.

Refuse: weiger afval

Als je zero waste leeft, let  je op een directe én de indirecte vorm van consumptie. In het geval van ‘weigeren’ hebben wis dat een indirecte vorm, want wanneer je iets weigert, hoef je het later namelijk zelf ook niet weg te gooien. Een slimme eerste stap in je zero waste leven dus! Bea Johnson leert ons hoe je afval kan ‘weigeren’ vier verschillende subcategorieën:

Plastic dat je maar één keer gebruikt. Wist je dat vijftig procent van al het afval in de oceaan wegwerp plastic is? Daar kunnen we met z’n alle wat aan doen! Denk aan plastic tasjes, flesjes, weggooibekers, rietjes en bestek. Het is beter om een duurzame variant van deze items aan te schaffen.

Zo kan je koffie op het station prima halen met een roestvrijstalen koffiebeker, kan je een plastic tasje altijd weigeren als je zelf een linnen tas meeneemt en kan je flesjes water of frisdrank laten staan als je een eigen drinkfles meeneemt. “Het produceren van het zogenoemde wegwerpplastic zorgt voor chemische stoffen in onze grond, voedselketen en ons lichaam”, aldus Bea Johnson in haar boek.

Dit is hét starterspakket voor de beginnende zero waster

Freebies. Als we het hebben over kleine hotel shampoo flesjes, probeerzakjes van voedsel of cadeautasjes die je krijgt na afloop van een feest, kunnen we allemaal wel zeggen dat we gratis dingen aannemen die we vrijwel meteen weggooien. Het produceren van deze freebies laat een grote ecologische voetafdruk achter, en zorgt daarmee voor hogere milieukosten.

Nutteloze post. Denk aan talloze reclamefolders, uitnodigingen om mee te doen aan loterijen en brieven die je rechtstreeks de papierbak ingooit. De enige oplossing die Bea Johnson hiervoor tot nu toe gevonden heeft: een nee/nee sticker.

Niet-duurzame praktijken. Visitekaartjes accepteren die je nooit zult gebruiken, ervoor kiezen om kinderen individueel verpakte snacks uit te laten delen: deze voorbeelden laten zien dat onze individuele acties een groot effect kunnen spelen om de wereld te veranderen.

Reduce: verminder je afval

Minder spullen in huis hebben, maakt een zero waste leven makkelijker. Minder spullen betekent minder om je zorgen over te maken, minder schoonmaken, en uiteindelijk hoef je minder weg te gooien. Het belangrijke aspect van ‘verminderen’ is ook daadwerkelijk minder de winkel ingaan. Wanneer je minder spullen koopt, hoeven er minder spullen gemaakt te worden. Stel je bij elk item in je huis wilt halen de vraag ‘heb ik het nodig?’. Is het antwoord ‘nee’, dan koop je het niet. Heb je het wel nodig, overweeg dan een product te kopen dat je kan hergebruiken of recyclen. Of je gaat kleiner wonen in bijvoorbeeld een Tiny House.

Het verminderen van spullen is heel persoonlijk. Elk huishouden zal andere dingen nodig hebben. Ook is het verstandig om te kijken naar je financiële situatie of regionale factoren. Het is bijvoorbeeld niet haalbaar om de auto minder te gebruiken of zelf weg te doen, wanneer je een grote afstand naar je werk moet afleggen.

Zo geef je niets op als je kiest voor duurzamer leven

Reuse: hergebruik je spullen

Veel mensen halen de termen hergebruiken en recyclen door elkaar. Het beste kan je recyclen zien als het opnieuw verwerken van een product, dat in een totaal nieuwe vorm terugkomt. Bij hergebruiken gebruik je telkens hetzelfde item, totdat het item letterlijk uit elkaar valt.

Recyclen

Dat je glas en papier kan recyclen, komt waarschijnlijk niet als een verrassing. Maar wist je dat je ook metaal, piepschuim, hout en kunststof apart kan verzamelen om het te recyclen? Dat is goed voor het milieu, want materiaal opnieuw gebruiken heeft veel drie belangrijke voordelen.

Er zijn minder grondstoffen nodig, waardoor er bijvoorbeeld minder bomen gekapt hoeven worden. Er is minder landbouwgrond nodig voor het verbouwen van die grondstoffen, waardoor er meer grond beschikbaar wordt voor voedselproductie. Daarnaast daalt ook de uitstoot van broeikasgassen, aangezien het minder energie kost om materialen te recyclen, dan het opnieuw te produceren.

Rot: composteren

Het recyclen van groenafval noemen we composteren. Hieronder valt tuinafval, groente- en fruitafval, maar ook huishoudelijk afval zoals theezakjes, eierschalen en bloemresten. Je kan je groenafval het beste composteren in een compostsilo te maken. Een hoop compost heeft wel voldoende doorluchtig, vochtigheid en variatie van de composthoop nodig. Maar als je dit eenmaal onder de knie hebt, scheelt het ontzettend veel restafval.

En heb je weleens gehoord van een wormenhotel? Als je geen plek hebt voor een composthoop, kan je een heus wormenhotel aanschaffen. Het is een soort aardebak waarin wormen leven die een deel van je groene afval opeten!

Meer lezen over zero waste:

Reageer op artikel:
Leven zonder afval? Alles over dé 5 R’s van een zero waste-leven
Sluiten