Wie is toch die man…? Pleidooi voor verlengd vaderschapsverlof

Ronne Theunis 28 feb 2017 Mind

In Nederland hebben nieuwbakken vaders recht op twee dagen betaald vaderschapsverlof en de mogelijkheid om drie dagen onbetaald ouderschapsverlof op te nemen. In 2019 wordt dit uitgebreid naar vijf dagen, betaald. Maar er zijn genoeg redenen om te pleiten voor betaald verlof van een aantal weken, of liever nog, maanden.

Nederland loopt namelijk behoorlijk achter op het gebied van verlofregelingen. In andere Europese landen hebben vaders gemiddeld acht weken vaderschapsverlof, waarbij Zweden de kroon spant. In dit land, waar het gelijkheidsbeginsel hoog in het vaandel staat, hebben beide ouders recht op 480 dagen verlof tegen tachtig procent van hun salaris. Deze dagen kunnen ze onderling naar eigen behoeften verdelen. Dit ouderschapsverlof komt bovendien nog bovenop de standaard 18 weken zwangerschapsverlof voor moeders.

De Zweedse regering wil met de ruime verlofregeling het versterken van de band tussen vaders en hun kind(eren) promoten in een periode die van oudsher toch vooral op de moeder gefocust is.

Ook de Nederlandse politiek maakt zich hier steeds vaker hard voor

Een aantal partijen heeft uitbreiding van het vaderschapsverlof opgenomen in zijn verkiezingsprogramma (PvdA, D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren zetten in op 3 maanden, het CDA geeft ouders gezamenlijk 3 maanden) en komt daarmee tegemoet aan de behoeften van hedendaagse ouders.

Het merendeel van de Nederlandse vaders (68%) wil namelijk graag uitbreiding van het vaderschapsverlof. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Visies op Vaderschap’ van kenniscentrum Rutgers onder bijna 1800 vaders, dat in januari 2017 werd gepresenteerd. Het onderzoek kijkt naar attitudes en gedragingen van vaders als het gaat om gendergelijkheid, zorg en vaderschap. De vraag om uitbreiding van het verlof blijkt universeel en niet speciaal politiek gekleurd: van de PvdA-vaders is 68% vóór, van de VVD-vaders 63% en van PVV-vaders 71%. (Opvallend: bij VVD en PVV wordt verlof niet genoemd in hun verkiezingsprogramma).

Huiverig

Gelukkig komt progressief Den Haag na de verkiezingen dus graag tegemoet aan welwillende vaders, maar zover is het nu nog niet. De maatschappij lijkt nog niet helemaal ingericht op genderneutrale taakverdeling en ook Nederlandse werkgevers (op een aantal vooruitstrevende pioniers na) zijn huiverig als het gaat om verlenging van het vaderschapsverlof. Een kwart van de vaders neemt sowieso geen onbetaald verlof omdat dat in de huidige situatie financieel niet haalbaar is, terwijl ze wel graag meer tijd met hun kinderen willen doorbrengen.

Hoog tijd dus voor verandering. Want als vaders en moeders de kans krijgen om zorg én arbeid eerlijk te verdelen, is de hele samenleving daarbij gebaat.

Kinderen van betrokken vaders kunnen onder andere rekenen op een betere ontwikkeling

Rutgers somt in haar pleidooi ‘Vooruit met het vaderschapsverlof’ de voordelen van langdurig vaderschapsverlof op en dat zijn er een heleboel. Zo kunnen kinderen van betrokken vaders onder andere rekenen op een betere ontwikkeling, een gezondere en succesvollere toekomst, minder huiselijk geweld en vrijere (minder traditionele) beroepskeuze. Vrouwen ervaren betere kansen op de arbeidsmarkt, minder zwangerschapsdiscriminatie, betere verdeling van zorg- en huishoudelijke taken, een sterkere economische positie en minder ziekteverzuim. De betrokken vaders zelf levert het betere hechting met het kind op, een groter welzijn (langer, gezonder en gelukkiger leven) en een betere (seksuele) relatie. Dit voordeel geldt uiteraard ook voor vrouwen.

Ook werkgevers legt een uitgebreid, betaald vaderschapsverlof zeker geen windeieren. Ze kunnen rekenen op een hoger rendement van hun werknemers (vitale en gelukkige werknemers zijn gemotiveerd en productief), kostenbesparing (minder verzuim en verloop), realisatie van (verplicht) diversiteitsbeleid en daardoor meer omzet en winst.

En ook de samenleving als geheel heeft baat bij het verlof: het betekent gelijke kansen in zorg en arbeid, economische groei en een groter algemeen welzijn (minder geweld, minder criminaliteit, betere onderlinge relaties).

Deze voordelen liegen er niet om, maar worden uiteraard alleen bereikt als de regeling succesvol wordt geïmplementeerd. Rutgers heeft in haar pleidooi ook uiteengezet aan welke 8 kritische factoren het nieuwe verlof zou moeten voldoen om in de praktijk te kunnen slagen. Een mooie handleiding voor de nieuwe, ambitieuze beleidsmakers vanaf maart, now that winds of change are blowing.

Dames en heren politici, leest u even mee?

Gelijkwaardigheid

Alleen met een gelijke verlofregeling krijgen vaders en moeders evenveel tijd voor zorg en opvoeding, zonder dat dit invloed heeft op hun positie op de arbeidsmarkt. Bovendien is het een belangrijke stap richting gendergelijkheid.

Financiële compensatie

Het is cruciaal dat het vaderschapsverlof doorbetaald wordt, zoals dat ook gebeurt met het zwangerschapsverlof voor vrouwen.

Niet-uitwisselbaar

Alleen een vaderschapsverlof dat niet-uitwisselbaar is – oftewel niet onderling te verdelen tussen ouders – kan rolpatronen doorbreken. Voorbeelden uit andere landen tonen aan dat de beoogde cultuuromslag uitblijft als het verlof wel uitwisselbaar is.

Duur

Een gezonde hechtingsrelatie is van groot belang voor het welzijn van het kind. Het verlof moet lang genoeg zijn voor beide ouders om deze hechting met het kind te kunnen ontwikkelen.

Baangarantie

Het (mogelijk) opnemen van betaald verlof voor de zorg van een pasgeboren kind mag nooit reden zijn voor werkgevers om iemand te ontslaan, lager te belonen of een promotie te ontzeggen.

Stimulerende omgeving

Het is van groot belang dat vaders door de overheid, werkgevers en de samenleving worden gestimuleerd om het verlof op te nemen.

Geen uitsluitingen

Vaderschapsverlof moet beschikbaar zijn voor alle partners van moeders, ongeacht geslacht, soort arbeidscontract, samenlevingsvorm of burgerlijke staat.

Combinatie met andere voorzieningen

Een combinatie met goede kinderopvang en andere maatregelen is noodzakelijk om traditionele rolpatronen te doorbreken en kinderen optimale zorg te bieden.

Waar wachten we nog op? Vooruit met dat verlof!

Meer lezen

Papadag is zó 2016.

Reageer op artikel:
Wie is toch die man…? Pleidooi voor verlengd vaderschapsverlof
Sluiten