We hangen geen godsdienst meer aan, maar geloven massaal

Kiara Louis 26 mrt 2018 Mind

Godsdienst wordt steeds minder populair: het aantal kerkgangers lijkt te dalen met de dag. Toch geloven we allemaal wel ergens in. Want één op de vijf Nederlanders geeft aan spiritueel te zijn, en voeding is zo ongeveer de nieuwe religie. Sociale status is het nieuwe heiligdom, en maakbaarheid is onze rode draad. Hoe werkt geloven anno nu?

We creëren ons eigen geloof, door allerlei puzzelstukjes bij elkaar te leggen. En dit idee bestaat al langer. In zijn talk voor de Universiteit van Nederland vertelt hoogleraar theologie Ruard Ganzevoort bijvoorbeeld hoe de mens al eeuwenlang een soort doe-het-zelfreligie in elkaar knutselt. Hij legt uit dat er naast gelovige tradities, zoals een kerstboom met Kerst, ook ruimte is voor spiritualiteit, zoals meditatie beoefenen.

Inspirerende zelfhulpboeken, zoals ‘De kracht van het nu’, worden voor sommige mensen langzaamaan één van hun eigen tien geboden. Waar veel mensen vroeger veel steun haalden uit bidden, lijkt nu meditatie een manier te zijn om beter om te gaan met het leven. Logisch ook, want het geruststellende dat een godsdienst kan hebben, willen we toch ergens anders uithalen. Zo vormt iedereen zijn eigen heilige boek.

Zingeving is bijvoorbeeld een groot onderdeel van godsdienst. Hoewel veel mensen niet meer geloven in het dienen van een God, willen we niet gewoontjes leven. We gaan op zoek naar de zin van het leven door boeken te lezen of documentaires te kijken. In spiritualiteit zoeken we toch dat stukje zingeving, door onze ‘echte ik’ te vinden. Of we storten ons compleet op onze carrières, waarvan we zelf het middelpunt zijn. We zijn altijd op zoek naar een bepaalde ontwikkeling die we kunnen maken, want een leven zonder zoektocht is voor velen doelloos.

Voeding is de nieuwe religie

Vooral in voeding zijn veel mensen bedreven. Gezondheid staat voor veel mensen centraal. Slowjuices lijken ons heilige water te zijn geworden, hosties zijn vervangen door havermoutkoekjes. We behandelen ons lichaam als een tempel, en leven dagelijks alsof het ons laatste avondmaal is.

Ook Bas Eeckhout, opiniërend hoofdredacteur van De Morgen, stelt dat voeding de nieuwe religie is. Hij schrijft: ‘De gevoeligheid is begrijpelijk. Voeding, “goed eten”, is in deze welvarende, seculiere samenleving een nieuwe religie geworden. De religieuze leiders – Jeroen Meus, Sandra Bekkari, Pascale Naessens, Ottolenghi … – laten elk hun eigen kerkjes vollopen, met eigen leer en eigen zondebesef. Soms ook in onderlinge onmin: geen godsdienst zonder oorlog.’

Sociale status is heilig

Naast voeding is ook je online sociale status een nieuw heiligdom. Sociale status wordt vertaald naar sociale media; het getalletje dat aangeeft hoeveel mensen je volgen op Instagram lijkt bijna een meetlat te worden voor de mate van succes in je leven. Met negatieve keerzijden, want er wordt tegenwoordig ook via Instagram gepest. Als je weinig volgers hebt, tel je niet meer mee in generatie Z. Mensen kunnen dus daadwerkelijk ongelukkig worden als ze bijvoorbeeld te weinig volgers hebben, omdat ze dan ‘onderdoen voor hun sociale omgeving’.

Dit vind je vast ook interessant: Hoe ga je met de dood om als je niet in het hiernamaals gelooft?

 

Oneindige maakbaarheid

Dus waar lijken we in te moeten geloven? Vooral in onszelf. Want in deze maatschappij, die steeds meer om het individu draait, zijn wij onze eigen God. Alles is mogelijk, als je er maar echt in gelooft. Motivational coaches zoals Tony Robbins zijn mateloos populair, veel mensen lijken het beste uit zichzelf te willen halen. Door het idee van oneindige maakbaarheid waar we in geloven, is succes de ultieme eindfinish. Zeker millennials zijn opgegroeid met het idee dat alles kan; dingen als oorlog hebben we immers nog nooit hoeven meemaken. Bijna een levensdoel op zich.

Dus hoor je jezelf de volgende keer zeggen dat je ‘nergens in gelooft’? Misschien wil je daar toch nog wat langer over nadenken.

 

Reageer op artikel:
We hangen geen godsdienst meer aan, maar geloven massaal
Sluiten