We verontschuldigen ons altijd, terwijl dit nergens voor nodig is

Het woord ‘sorry’ speelt een cruciale rol in het verzachten van confronterende interacties

‘Sorry deze stoel is bezet,’ ‘sorry dat ik niet heb gereageerd op je berichtje.’ Oh, en ‘sorry voor de rommel in huis.’ Het is zomaar een greep uit ons sorry-repertoire. We verontschuldigen ons werkelijk over van alles. En dat is niet per se omdat we zoveel spijt hebben van iets dat we wel of niet hebben gedaan. Waarom vinden we het altijd nodig om sorry te zeggen, zelfs wanneer we niets verkeerd hebben gedaan?

Er is een klein woordje, bestaande uit vijf letters, dat ik overal hoor. Het wordt te pas en te onpas gebruikt, in iedere situatie en op iedere gelegenheid. Elton John schreef er lang geleden een liedje over: ‘sorry seems to be the hardest word‘. Maar volgens mij heeft hij toch echt een typefout gemaakt. Het is eerder het makkelijkste woord. We gebruiken het als we een vraag stellen, wanneer we iets vergeten zijn, wanneer we iets niet goed begrijpen of wanneer we het ergens niet mee eens zijn.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

In feite betekent sorry zeggen hetzelfde als ‘het spijt me’. Het toont aan dat je iets hebt gedaan waarvan je achteraf wenst dat je het niet had gedaan. Maar voelen we ons iedere keer dat de woorden sorry over onze lippen rollen dan ook écht schuldig over iets? Nee. Sterker nog, we zeggen vaak sorry terwijl we helemaal niets verkeerds hebben gedaan, bijvoorbeeld wanneer iemand op straat tegen ons oploopt. Waarom doen we dat?

Beleefdheidsstrategie

Het begrip sorry is veel breder te trekken. We zeggen sorry niet alleen om onze oprechte excuses aan te bieden of omdat we ons schuldig voelen, maar omdat het hoort. Het is een soort van beleefdheidsvorm geworden, welke is vergroeid met ons algemeen taalgebruik. In plaats van ‘mag ik je wat vragen,’ zeggen we liever ‘sorry, mag ik je wat vragen’? Hiermee zeggen we eigenlijk ‘neem mij niet kwalijk.’

De beleefdheidsstrategie gebruiken we vooral in situaties die we lastig vinden, of awkward. Hoe moet je anders zeggen dat iemand niet zo fris uit zijn of haar mond ruikt? Ook gebruiken we het als we iemand anders moeten wijzen op een fout. Bedenk je maar eens dat je in een restaurant zit en het verkeerde gerecht krijgt voorgeschoteld. Grote kans dat je zegt, ‘sorry, maar ik had de scholfilet besteld, en niet de gerookte zalm.’ Je hebt zelf niets verkeerd gedaan, maar toch verontschuldig je jezelf. Het verzacht de confronterende reactie een beetje.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Een andere situatie waarin we ons regelmatig verontschuldigen is wanneer we ons voor iets schamen. Weten we het antwoord niet op een vraag, dan hebben we de neiging om ons te excuseren, met de woorden ‘sorry, maar ik weet het niet.’ Hoezo sorry? Het is toch helemaal niet gek dat je niet overal een antwoord op weet. Tóch zeggen we het. Vinden we het dan echt nodig om ons overal voor te verontschuldigen?

Blijkbaar wel. Althans, vrouwen. Uit onderzoek gepubliceerd in Psychological Science blijkt dat vrouwen meer geneigd zijn om zich te over-verontschuldigen dan mannen. De onderzoekers Karina Schumann en Michael Ross vonden dat vrouwen zich in het dagelijks leven meer verontschuldigen dan mannen. De reden? Mannen hebben minder snel het idee dat het nodig is om sorry te zeggen. Zoals verwacht, beoordeelden vrouwelijke deelnemers aan het onderzoek voorgelegde scenario’s als ernstiger (en dus meer reden voor verontschuldiging) dan mannelijke deelnemers.

Meer lezen?

Sorry, sorry, sorry. Waarom vrouwen veel vaker sorry zeggen dan mannen.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.