Waarom ik stopte met mijn koffie-detox (het is minder ongezond dan veel mensen denken)

Zit ik met mijn vier koppen per dag in de gevarenzone of valt het wel mee?

In een gezond dieet is geen plaats voor (veel) koffie. Tenminste, zo lijkt het na een rondje internet. Maar hoe terecht is dat?

Koffie drinken is er bij mij met de paplepel ingegoten. Op zondagochtend waren we altijd met het gezin bij elkaar. Mijn broer, zusjes en ik aan de limonade en een gevulde koek, mijn ouders met de krant. En koffie. Op momenten dat het gezellig was – verjaardagen en feestdagen bijvoorbeeld – was er koffie. Mijn ouders dronken het veel en vaak. Mijn vader kan om 22:30 uur ‘s avonds gerust nog een kopje naar binnen gieten. En hoewel ik dat gelukkig niet heb overgenomen, is koffie in mijn volwassen leven óók een grote rol gaan spelen.

De geur van vers gezette koffie in de ochtend, die eerste slok… het zijn elke dag weer kleine geluksmomentjes. En het blijft niet bij één kop. Zodra ik op mijn werk aan kom, volgt een tweede. En daarna vaak nog een derde en vierde. Vier of vijf koppen koffie op een dag is voor mij meer regel dan uitzondering.

Ik stond er nooit zo bij stil, tot ik een paar maanden geleden nieuwsgierig werd naar de effecten van al die koffie op mijn lijf en leven. Als ik het internet moest geloven, was ik mezelf aan het volgieten met een verslavend gif die de stresshormonen door mijn aderen liet gieren, mijn mineraalhuishouding in de war schopte en de werking van mijn maag en darmen ernstig ontregelde.

Anders dan bij alcohol, cocaine of heroine zal niemand liegen en bedriegen, laat staan moorden om aan een shot koffie te komen

Ik vond koffie nog steeds even lekker, maar voelde me bij elke slok toch ook een beetje schuldig. Als koffie echt zo ongezond was, waarom goot ik mezelf er dan zo mee vol? Ik zette mezelf op rantsoen. Wekenlang dronk ik slechts één kopje per dag. Tot ik me afvroeg waarom ik dat eigenlijk deed. Ik voelde me namelijk na een maand nog steeds niet beter, fitter of gezonder. Hoe ongezond was het drinken van koffie nou echt? En wat voor effect heeft het als ik jarenlang een kopje per dag drink?

Volgens toxicoloog Jan Tytgat van de KU Leuven is dat effect nihil. “Er zijn heel wat studies uitgevoerd naar het langdurige gebruik van koffie, maar er zijn nooit toxische effecten gevonden,” zegt hij in het Vlaamse weekblad Knack. En ook het verslavende effect nuanceert de wetenschapper. “Als je alle dagen vijf a zeven koppen koffie drinkt, maanden aan een stuk, dan ontstaat er een vorm van hunkeren.” Hij noemt dat hunkeren louter een psychische afhankelijkheid. Anders dan bij alcohol, cocaine of heroine zal niemand liegen, bedriegen of zelfs moorden om aan een shot koffie te komen.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Het enige ontwenningsverschijnsel dat je zou kunnen merken als je stopt met koffie drinken, is hoofdpijn. Al valt ook daarbij moeilijk te bewijzen dat het door cafeïne (en dus koffie) komt. “Zware koffiedrinkers krijgen soms juist hoofdpijn door het te veel aan cafeïne. Want de stof werkt ook vochtafdrijvend, en uitdroging kan hoofdpijn veroorzaken,” zegt Tytgat.

Is koffie dan compleet onschuldig? Dat ook weer niet. Vooral voor mensen met een gevoelige maag kan het goedje nare bijwerkingen hebben. Cafeïne kan namelijk het maagslijmvlies irriteren. En ook hart- en nierpatiënten kunnen die kop koffie beter laten staan, omdat cafeïne zorgt dat de hartspier en de nieren harder gaan werken.

Uiteindelijk draait het ook op het gebied van koffie om balans (surprise, surprise). Volgens de Hoge Gezondheidsraad mag een volwassene niet meer dan drie- a vierhonderd milligram cafeïne per dag, wat gelijk staat aan ongeveer zes kopjes koffie. Wie deze allemaal in één uur naar binnen giet, jaagt zijn/haar bloeddruk flink de hoogte in. Maar omdat cafeïne een molecuul is dat snel afbreekt, zit je in de veilige zone als je die kopjes verspreid over de dag nuttigt.

Meer lezen?

Niets is zeker. En dat is geweldig.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.