Waarom houden we zo van lijstjes? Een evolutionaire verklaring

Milou Odekerken 16 okt 2018 Mind

Boodschappenlijstjes, top tien lijstjes, wenslijstjes, to-do lijstjes: we zijn fan van lijstjes. Dingen onder elkaar opsommen. Hokjes aftikken. Strepen zetten door wat klaar is. Waarom geeft dit aftikken ons zo’n goed gevoel?

Vooral de to-do lijst kan het redmiddel zijn als je lange dagen op kantoor slijt met liters Redbull en een hijgende baas in je nek. Maar ook in de minder nagelbijtende situaties kan het maken van een lijstje zorgen voor meer productiviteit.

Lijstjes zorgen namelijk voor minder chaos in je hoofd, meer focus, minder stress en het voorkomen van eeuwig uitstelgedrag. Om maar een paar voordelen te noemen. Tik, onderbroeken gevouwen. Tik, teamoverleg geslaagd. Tik, doel om 100 push ups te doen gehaald.

Lijstjesdrang komt uit oertijd

De verklaring voor onze voorliefde voor lijstjes vindt zijn oorsprong in de oertijd. De tijd waarin we nog in berenvellen rondrenden en een biefstukje op tafel niet vanzelfsprekend was. De tijd waarin je echt nog moest knokken voor je voedsel en niet effe naar de Appie kon voor een pak melk.

Er zijn allerlei factoren die ons zowel als oermens en moderne homo sapien ervoor laten zorgen dat we opzoek gaan naar voedsel. Een knorrende maag, maar ook dingen zoals hormonen en – jawel – je brein.

Dopamine is de oorzaak

Dit is het punt waar onze grote vriend dopamine om de hoek komt kijken. Dopamine heeft verschillende functies, maar staat vooral bekend als de ‘happiness molecule’. Zo geeft het ons bijvoorbeeld een rush als iets lukt of goed gaat. In andere woorden: dopamine is gelinkt aan motivatie en het bereiken van doelen.

Prikkel je brein met neuroplasticiteit (+ 4 tips om je brein gezond te houden)

Terug naar de oertijd betekende dit, dat bij het zien van een rennend stukje vlees dopamine door ons brein raasde. Het maakte de hongerige oermens gemotiveerd en geconcentreerd om het voedsel binnen te slepen. Missie geslaagd? Dan werd er nog een extra lading dopamine bovenop gegooid, zodat we ons heerlijk voelden en leerden dat jagen zijn vruchten zou afwerpen.

Dopamine zorgt zo voor herhaling van gedrag dat ons een goed gevoel geeft. Het eten van suiker, wagen (en winnen) van een gokje in het casino of romantische avond met je vlam: dit zijn allemaal voorbeelden waarbij dopamine zorgt voor motivatie, leren en herhaling van dat wat goed voelt.

Denk groot, begin klein

Wat heeft een hongerige holbewoner in godsnaam te maken met lijstjes? Het antwoord is heel simpel: als wij lijstjes maken kunnen we doelen behalen. En net zoals dat ons een goed gevoel geeft als we een stuk pizza door onze keel laten glijden, zorgt het aftikken van een behaald doel ook voor verhoogde dopamine in je brein. Het aftikken en succesvol afronden zorgt voor meer motivatie en concentratie voor dat wat je voor ogen hebt.

Doelen heb je natuurlijk in verschillende soorten en maten. Voor de één is het bakken van een ei al een mijlpaal, terwijl anderen bezig zijn met het uitvinden van een nieuw wondermiddel tegen ziektes. Lukt het even niet om dat te bereiken wat je voor ogen hebt? Deel je doel dan op in kleinere onderdelen. Denk groot, maar begin klein. Deze kleinere stapjes zorgen niet alleen voor meer overzicht, maar zijn ook makkelijker te behalen en dus af te tikken. Dit zorgt tijdens het gehele proces voor meer dopamine, wat jou gemotiveerd en positief houdt. Probeer daarbij ook flexibel te zijn, zodat je doelen realistisch blijven. Klaar om de hokjes af te tikken?

Meer lezen over hoe je brein werkt?

Reageer op artikel:
Waarom houden we zo van lijstjes? Een evolutionaire verklaring
Sluiten