Spice First
Spice First Nutrition Vandaag 06:00

Met deze checklist weet je zeker of je specerijen nog wel vers zijn

Hoe lang staan die potjes kaneel, kardemom en chili al in je keukenkastje? Zit er überhaupt wel een label op? Specerijen kennen net als koffie veel smaak en helende krachten, mits we de goede kwaliteit te pakken hebben. No shit sherlock. Maar hoe weet je dat? Wat zien we snel over het hoofd? We vroegen het aan een expert.

Echt verse kurkuma of steranijs? Grote kans dat je niet weet hoe het smaakt. Want voordat specerijen in jouw keukenkastje belanden, doorlopen ze een lange handelsketen van traders en importeurs.

Echt verse specerijen: kennen we dat wel?

Bij iedere tussenschakel wordt er iets van de waarde gesnoept (en dan bedoelen we ook smaak – want hoe langer de keten, des te ouder de specerijen). Het gevolg? De spice-boeren blijven achter met de gebakken peren en kunnen nauwelijks rondkomen van de oogst. En wij zitten met gemalen kaneel dat nauwelijks nog vers te noemen is.

Spice-pionier Iona Mulder vindt dat dit anders moet. Ze richtte The Good Spice op, een spice-business met een duidelijke missie: eerlijke specerijen, van de hoogste kwaliteit, bereikbaar maken voor iedereen door het ontwikkelen van lokale handelsketens.

Ook interessant: Is te veel gember gevaarlijk? Dit zijn de bijwerkingen als je (te) veel gember eet

Oftewel, ze reist zelf naar India om directe samenwerkingen aan te gaan met kurkuma- en gemberboeren. Ze vertelt waar we als consument op kunnen letten bij het kopen van ‘good spices’.

Kwaliteit = smaak   

Is er wel iets objectiefs te zeggen over de kwaliteit van specerijen? Om die vraag te beantwoorden, is het interessant om eerst een stapje terug te doen: wat is smaak eigenlijk? We kennen allemaal de 5 hoofdsmaken, maar de grote nuance van ons smaakpalet ontstaat door geurmoleculen die via de lucht onze neus binnendringen en bepaalde receptoren activeren. Hierdoor ervaren wij bepaalde smaken.

Ook lezen: Geef jouw nachtrust een upgrade met deze specerijen

Hoe herken je dus goede Garam Masala? Nou, door prikkelende neusgaten, want the proof is in the pudding. Iona: “Een specerijenplant heeft niet één geurdeeltje, maar meerdere die samen de smaak bepalen. Een van deze is de dominante smaak, waardoor we een specerij vaak meteen herkennen. Zoals het frisse van kardemom of zoet-scherpe van kaneel.

De geurdeeltjes zitten in de oliën van de plant, het is dus essentieel om het percentage van deze oliën zo hoog mogelijk te houden voor een zo ‘rijk’ mogelijke smaak. Als het percentage sterk afneemt – door het drogen, voormalen, slecht verpakken etc- zal vaak alleen de dominante smaak overblijven. Het gevolg: een herkenbaar maar eentonige smaak.”

En já, dat komt héél vaak voor, zoals bij kaneel.

Natuurlijke omstandigheden

Sommige varianten van specerijenplanten hebben door hun natuurlijke omstandigheden een hoog percentage aan oliën of een andere samenstelling waardoor ze een sterkere of andere smaak hebben dan hun soortgenoten.

Kurkuma in het heuvelachtige en koudere Noordoosten van India heeft een scherpere en frisse smaak dan elders in India. En nootmuskaat van Borneo is frisser, maar minder zoet dan op Sri Lanka.

Ook interessant: Dit is waarom het toevoegen van kurkuma aan je dieet een goed idee is

Deze verschillen gaan echter verloren als allerlei varianten op een hoop gegooid worden (wat vaak gebeurt!). Dit vormt een van de belangrijkste meerwaarden van ‘single origin’ specerijen.’

Koop specerijen in kleine hoeveelheden

Koop je specerijen in kleine hoeveelheden, simpelweg omdat je ze dan sneller gebruikt en daardoor steeds met verse spices kan koken. Hoe langer je specerijen bewaart, hoe minder smaak overblijft.

Deze kruiden behouden langer hun smaak

Volgens Iona kun je specerijen maar één jaar bewaren – dat geldt vooral voor gemalen poeders zoals gedroogde gember, paprikapoeder, kurkuma en andere specerijen die voorgemalen zijn. Andere specerijen die hun vorm behouden zoals, koriander, komijn of venkelzaad behouden iets langer hun smaak, omdat de oliën minder snel vrij komen.

Vind je vast ook leuk: Check je keuken: deze specerijen zijn volgens Ayurveda het beste najaarsmedicijn

Bovendien; hoeveel specerijen gebruik je nou echt? Vaak is het een theelepel, misschien een eetlepel voor een grote curry of in de thee (tip: koop maatlepeltjes).

Koop je een zak Kashmiri chili van 500 gram, dan hopen wij dat je geen spice-bindingsangst hebt, want reken maar dat je er gerust een jaar aan vast zit. De oplossing? Deel je specerijen met vrienden of familie! Verdeel de grote batch over potjes of maak zelf een lekkere spice-mix en geef het cadeau of wissel onderling je specerijen uit.

Check labels

Nee, niet onze favoriete klus. Laat staan als je even snel boodschappen wilt doen. Maar soms kan één extra blik al genoeg zijn om een stukje eerlijke en/of duurzame labels te herkennen. Denk aan Rainforest Alliance en Fairtrade certificaten.

De grote merken hebben ook een aantal projecten waarin ze een bepaalde specerijen duurzamer en meer fair – hogere prijs voor de boer – willen produceren. Bij de Coop-supermarkt kunt je bijvoorbeeld nootmuskaat kopen van Verstegen, waarbij je via een QR-code en blockchain de hele keten van A-Z kunt  volgen.

Hoe meer vraag er komt naar deze producten hoe meer deze bedrijven gestimuleerd worden dit uit te breiden.

Tip 1: kies voor hele specerijen

Hands down de beste optie. Bij poedervorm zijn er meer cellen beschadigd, wordt het oppervlak vergroot dat in contact staat met zuurstof en komen de geurdeeltjes dus sneller vrij. Een reden waarom je zaadjes en hele specerijen iets langer kan bewaren dan poeder.

Tip 2: maak je eigen mixes

Niks zo lekker als je neus te steken in een coffee grinder (#spicehack) met vers gemalen koriander of een zelfgemaakte Masala batch. Dan heb je gegarandeerd een verse portie en dat maakt écht een groot verschil qua geur en smaak. Of maak je eigen Ayurvedische Churna Mix voor jouw dosha!

Spice First, een lifestyle guide over specerijen en everything spicy. Waar je alles leert over de herkomst, mythes, smaken, geschiedenis en de vele gezondheidsvoordelen van kaneel, kurkuma, kruidnagel en vele andere specerijen. Van de praktische beginselen, recepten en duurzame tips tot spicy feitjes (aphrodisiacs) en nieuwe rituelenVanuit dit platform organiseren oprichters Sophie Fleur Jongebloed (culinair schrijfster & yogi, 27) en Eva Dusch (journalist & Ayurveda Practitioner Trainee, 30) ook diners, workshops en events. Spice First is een herontdekking van smaak.

Meer food hacks?

Geen idee wat je vandaag moet eten? Download Bedrock's Vegan Kookboek

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang 'm gratis

Reageer op artikel:
Met deze checklist weet je zeker of je specerijen nog wel vers zijn
Sluiten