Waarom vergelijken we onszelf met beelden in de media? (en kunnen we daar niet mee stoppen)

Het is een geïnternaliseerd proces

Op elke plek waar we komen, worden we overspoeld met perfecte plaatjes van andere mensen. In series, op billboards en in kledingwinkels: ze zijn overal. En we vergelijken onszelf altijd met deze beelden, of we het nou willen of niet.

De gevolgen van constant geconfronteerd worden met perfecte plaatjes zijn best serieus, schrijft Psychology Today. Zo kunnen de beelden bij vrouwen dingen triggeren als schaamte voor of ontevredenheid over hun lichaam, angst, depressie en eetgestoord gedrag.

Maar waarom worden we zo beïnvloed door deze beelden? We weten toch allemaal wel dat dit niet de realiteit is en dat er een professioneel rondje Photoshop overheen gaat? Als we weten dat al deze beelden onrealistisch zijn, zouden we onszelf er in theorie heel makkelijk van moeten kunnen distantiëren. Maar ja, dat is makkelijker gezegd dan gedaan, en dat komt onder andere omdat het zit ingebakken in onze cultuur.

De cultuur van vergelijken

Zonder dat we het soms doorhebben, vergelijken we onszelf constant met andere mensen. Als je een hardloopwedstrijd hebt gerend, wil je weten hoe je medelopers het hebben gedaan. Bij examens op de middelbare school, wilden we graag weten wat onze klasgenootjes voor cijfers hadden. En deze vergelijkingscultuur is precies hetzelfde op het gebied van uiterlijk. We lijken een onophoudelijke neiging te hebben om te weten waar we staan op de ladder van schoonheid, waardoor we niet kunnen ophouden met onszelf vergelijken met anderen – dus ook niet met modellen op billboards.

Wat zit er achter het onophoudelijk willen vergelijken? Daar is een studie naar gedaan, om te onderzoeken hoe kritisch jonge vrouwen zijn op media-afbeeldingen. De meeste vrouwen wisten heel goed dat de beelden totaal onrealistisch waren. Op zich goed nieuws, maar toch vergeleken de vrouwen zichzelf met de perfecte plaatjes – en wilden ze er soms ook op lijken. Een paradox: we weten dat de beelden onrealistisch zijn, maar toch vergelijken we ze met onze eigen realiteit.

De realisatie komt te laat

Het probleem zit ‘m in het feit dat we de realisatie te laat komt bij het zien van perfecte mensen in de media. We zijn heel goed in het vechten tegen dit soort beelden – nadat je ze gezien hebt, weet je heel goed dat ze niet realistisch zijn. Maar het kwaad is al daarvoor geschied.

Het proces van vergelijken gaat namelijk zo enorm snel en vanzelf dat we het niet tegen kunnen houden, zegt eerdergenoemde studie. In plaats daarvan proberen we om met de psychische schade te dealen, wat dus nogal mosterd na de maaltijd is.

Dit vind je vast ook interessant: Een must-see over het beeld van vrouwen in de media: Miss Representation op Netflix.

 

Wat kun je doen?

Toch zijn we niet helemaal opgegeven. Om de negatieve gevolgen van perfecte beelden in te perken, kan het een goed idee zijn om kritisch te kijken naar het standaard beeld van schoonheid. Bedenk daarbij ook dat bijvoorbeeld magazinecovers eigenlijk kleine kunstwerkjes zijn, waar meestal een heel team achter zit – een stylist, visagiste en ga zo maar door.

Daarnaast kun je minder tijd doorbrengen online, want je brein gaat toch automatisch in de vergelijkingsstand als je perfecte plaatjes ziet. Als je gevoelig bent voor vergelijking, kun je met jezelf afspreken om een halfuurtje per dag op Instagram te kijken. Hoe minder beelden je ziet, hoe minder gevoelig je ervan bent.