Zo speech jij binnenkort als Obama (en overwin je die podiumangst)

Simpele en bruikbare tips

Hij was niet alleen de president van Amerika, maar ook de koning van het speechen. Met zijn fenomenale toespraken won hij de harten en stemmen van Amerika voor zich. Wil je net zo inspirerend kunnen spreken als Barack Obama? Met deze tips kom je een heel eind…

1.Geef een positief gevoel

Obama geeft in zijn speeches niet alleen een goed gevoel over mogelijke veranderingen, maar geeft mensen ook een goed gevoel over zichzelf. De campagne van Obama draaide om verandering. Daarin zat natuurlijk de kritiek verpakt op zijn voorganger Bush.

In plaats van zijn voorganger aan te vallen, koos hij voor een positieve benadering door het Amerikaanse volk als geheel een compliment te geven. Hij verwees naar de Amerikaanse droom en appelleerde daarmee aan een positief gevoel. De boodschap die Obama meegaf was: Amerika is een prachtland, alleen nu even niet.

Deze tactiek kun je gebruiken als je stevige kritiek hebt op iets. Op de Obama-manier kun je harde noten kraken, sympathiek overkomen en je publiek met een goed gevoel aan veranderingen laten werken.

2. Blijf verrassen

Obama reisde tijdens zijn verkiezingstoernee door Amerika en gaf overal dezelfde speech. Niet voorgelezen, maar uit het hoofd. Zo’n duizend keer hield hij precies hetzelfde verhaal en toch hadden zijn toehoorders niet het idee dat ze een standaardverhaal te horen kregen.

Obama veranderde altijd iets aan zijn speech. De opening was vaak anders, en aangepast aan de actualiteit.
Vertel je hetzelfde verhaal vaker, let dan hierop:

  • Stap niet met zevenmijlslaarsen door je verhaal
  • Blijf je afvragen of elke stap logisch volgt op de voorgaande
  • Strooi kwistig met anekdotes die voor dit specifieke publiek leuk zijn
  • Pas je verhaal aan de doelgroep aan

3. Neem echte mensen als voorbeeld

Obama spreekt in zijn speeches niet in abstracte cijfers. Complexe macro-economische kwesties brengt hij terug tot menselijke proporties. Een verhaal over de oorlog in Irak begon Obama ooit met de zin: ‘Een tijdje geleden ontmoette ik een jongeman die Shamus heette…’ En zo werd Shamus, met zijn heldere ogen en brede glimlach, het symbool voor het mislukte Irak-beleid van de regering van Bush.

Door over echte mensen te praten laat je zien dat je in contact staat met je omgeving. Dat je naar mensen luistert. Je toehoorders kunnen je betoog veel beter begrijpen als het naar menselijke proporties wordt teruggebracht.

4. Gebruik retoriek

Retorica betekent welsprekendheid, maar staat ook voor de kunst van het overtuigen. Daarbij maak je gebruik van stijlfiguren. Een stijlfiguur dat Obama veel gebruikt is de anafoor, waarbij hij dezelfde reeks woorden gebruikt aan het begin van opeenvolgende zinnen. ‘Dit is het moment…’ sprak Obama maar liefst veertien keer uit tijdens zijn beroemde rede in Berlijn. Het voordeel van de anafoor is dat je verschillende thema’s moeiteloos aan elkaar kunt verbinden.

Hoe kun je dit gebruiken? Kies een kernachtig zinnetje dat je een aantal keer herhaalt. Het hoeft niet in de orde van yes we can (Obama) of I have a dream (King), maar zeg ‘we kunnen met elkaar…’ of ‘dit is het moment om…’

5. Gebruik opsommingen

Het gebruik van opsommingen is zo oud als de retorica zelf. Socrates was overtuigd van de kracht van drie. Een reeks van drie overzichtelijke argumenten overtuigt gek genoeg beter dan een reeks van twee of vier. Door de kernachtige samenvatting help je je toehoorders om wat je zegt te onthouden. Deze drieslag werkt het beste als de zinnen op elkaar lijken. Laat de zinnen allitereren, gebruik dezelfde woordvolgorde. En ook sterk – en door Obama veel gebruikt – gebruik een contrast. Zoals in zijn beroemde: ‘Er is geen links Amerika, er is geen rechts Amerika, er zijn de Verenigde Staten van Amerika.’

6. Leg het publiek een vals dilemma voor

Presenteer twee uitersten waarbij de een duidelijk aantrekkelijker is. Doe alsof dit de enige opties zijn en vraag het publiek om te kiezen.

Tip 1

Het publiek onthoudt het begin en het eind van je toespraak het best. Eindig niet abrupt met de vraag: zijn er nog vragen. Obama eindigt door aan het einde terug te verwijzen naar het begin van zijn toespraak.

Tip 2

Een slechte voordracht kan het effect van de beste rede bederven. Let daarom op je stem, je gebaren, je houding en je mimiek.

Tip 3

Spreek niet meer dan zes woorden in een ademteug. Het geeft rust en je stem klinkt warmer als je beter ademhaalt.

Meer lezen

Zenuwachtig? Met deze tips zet je je daar overheen.