Ben jij ook situationeel spiritueel? (een fenomeen onder millenials)

Na de yogales weer enorm haasten

Steeds meer mensen vinden hun heil in spiritualiteit. In bijna elk huis vind je wel een Boeddhabeeldje en meditatie, yoga en horoscopen lijken populairder dan ooit. Steeds meer mensen zoeken blijkbaar een stukje zingeving in hun leven, maar toch valt het mij op dat veel mensen vooral situationeel spiritueel zijn.

Natuurlijk is er geen goed of fout als het om spiritualiteit gaat. Elke stap die je zet op het gebied van bewust leven, is er weer eentje in de goede richting. Toch lijkt het in onze haastige maatschappij soms alsof je innerlijke rust en persoonlijke groei gewoon kunt kopen, in de vorm van yogalessen bijvoorbeeld. Maar in hoeverre werkt dat wekelijkse uurtje yoga door op je bewustzijn?

Er zijn enorm veel mensen die zes dagen in de weken enorm gestrest zijn, om vervolgens de zevende dag weer ‘zen’ te worden tijdens een vipassana-meditatie. Na de yogales springen we onze fiets op, al bellend met een vriendin, haastend in de spits, als majorette van onze haastcultuur. Dat is dus typisch situationeel spiritueel.

Xenos-boeddhisme

Daar is natuurlijk niets mis mee, maar interessant is het wel. Het heeft iets weg van het Xenos-boeddhisme, waarbij westerse mensen facetten uit de boeddhistische filosofie aanhouden zonder dat zij precies weten waar die voor staan. Een oosterse, traditionele filosofie pakken wij westerlingen in tot een cadeautje, wat vooral een commercieel product is geworden van de populaire cultuur. Dat voedt de situationele spiritualiteit natuurlijk alleen maar.

Zijn we hiermee niet enorm ver van het oorspronkelijke idee gedreven? Volgens de Amerikaanse meditatieleraar Alan Wallace, mediteert bijvoorbeeld slechts maximaal 5 procent van alle boeddhistische monniken.

Dan kun je zeggen ‘maar spiritualiteit is veel méér dan mediteren’. En dat is ook zo. Als we bijvoorbeeld kijken naar de bekende spiritueel leider Eckhart Tolle, zouden we de conclusie trekken dat alles ook moeten draaien om leven in het nu. Zijn boek ‘The Power of Now’ is inmiddels al miljoenen keren verkocht. En nauurlijk laat onze Westerse maatschappij het niet compleet toe om zonder agenda te leven, maar deze waarheid kunnen we wel deels toepassen. Dat doen we dan ook – als het ons uitkomt. Want in het nu leven is makkelijk als je op het strand ligt met een lekkere cocktail, maar moeilijker als je in de file staat na een lange dag vol afspraken.

Dit vind je vast ook interessant: De ware betekenis van ‘zen’ (en hoe je echt ‘helemaal zen’ kunt worden).

 

Vriendelijk zijn

Het situationeel spiritueel zijn, vertaalt zich ook in ons gedrag naar anderen. De Dalai Lama zei ooit: ‘If you could be anything, be kind’. Werp een blik op onze wereld, en het is eerder ‘If you could be anything, be busy’. In onze haastcultuur is een volgeplande agenda de hoogste trede van de sociale ladder, in plaats van een vriendelijke houding naar iedereen om je heen. De intentie achter de  namasté die je doet aan het einde van de yogales, lijkt soms verdwenen te zijn de minuut dat je weer de deur uitstapt.

We lijken dus wel heel spiritueel, maar soms is dit vooral uit eigenbelang. Je hoofd zit vol en je hebt veel stress, dus je neemt even een mindfulnesscursus. Dat komt eerder voort uit een ontevreden ego dan uit een drang tot spiritualiteit. En dat terwijl een spiritueel persoon volgens velen juist iemand die als hoogste prioriteit heeft om liefdevol te zijn naar jezelf en anderen. Je geeft om mensen, dieren en de planeet. Je weet dat iedereen verbonden is, en gaat hier zorgvuldig mee om. Een spiritueel persoon is een vriendelijk persoon, als je het zo bekijkt.

Wil je dus écht spiritueel zijn, dan kan het best eens interessant zijn om bijvoorbeeld een dag lang  vriendelijk te zijn naar iedereen om je heen. Daar heb je geen enkele yogales voor nodig.