Wordt reputatie in de toekomst belangrijker dan geld of macht (en moeten we dat willen?)

Wat als de realiteit net als een Black Mirror-aflevering wordt?

Dankzij het internet kunnen we in één muisklik kenbaar maken wat we vinden. Maar al dat beoordeel met likes, duimpjes en sterren kan ook behoorlijk vermoeiend zijn.

In de Netflix-serie Black Mirror wordt de donkere kant van technologie belicht. Eén van de afleveringen gaat over Lacie, een vrouw die tegen iedereen geforceerd vriendelijk doet en de godganse dag bezig is met het bijhouden van haar social media-profielen. Waarom? Ze leeft in een wereld waarin mensen elkaar voortdurend beoordelen. Lach je vriendelijk naar de barista? Vijf sterren. Ben je nors? Hooguit eentje. In Lacie’s fictieve wereld is het vrijwel onmogelijk om je aan dat vermoeiende tafereel te onttrekken. Tenminste, als je een goede baan, fijn huis of vliegtuigstoel bij het raam wil. Kortom: hoe hoger je score, hoe leuker het leven.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Het zou een klein persoonlijk drama worden als deze fictieve wereld ooit werkelijkheid wordt. Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar als ik na een lange dag in een te lange kassarij sta, ben ik niet op mijn alleraardigst. Ik doe weinig moeite om mijn natuurlijk bitchy resting face op standje vriendelijk te zetten, zeg maar. Ook langzame lopers of fietsers, mensen die patat speciaal eten in treincoupé’s en types die luidkeels bellen in publieke ruimtes kunnen rekenen op een bitchblik hier en daar. Ik ben een mens. En de meeste mensen zijn nou eenmaal niet al-tijd vriendelijk en aardig. Snap jij, snap ik. Maar in de ratingeconomie maakt dat geen ene moer meer uit. Wie niet altijd innemend, vriendelijk, gezellig, spontaan en grappig is, wordt daar gewoon keihard op afgerekend.

Veel mensen zullen nu hun schouders ophalen, want zo’n toekomst zal er toch nooit komen. Maar intussen is het in China vanaf 2020 voor elke volwassene verplicht om naast een identiteitskaart ook een ‘sociaal kredietnummer’ te hebben. Zo kan iedereen zien of je je rekeningen op tijd betaald, maar ook bijvoorbeeld hoe je je gedraagt op social media. Bovendien kunnen burgers elkaar beoordelen, net als in Black Mirror.

Als we elkaar voortdurend toetsen en beoordelen, moeten we onszelf ook 24/7 bewijzen.

China mag dan ver weg zijn, ook hier is zo’n toekomstbeeld niet ondenkbaar. Nu al baseren we veel van onze aankopen of beslissingen op de online mening van anderen. We boeken het AirBnB-appartement met de beste reviews, gaan naar restaurants met vijf sterren op Google, kiezen voor de taxichauffeur met een goeie rating en beoordelen voortdurend berichten van vrienden en vreemden met een like, dislikes of comment.

Nu hebben die likes en dislikes nog niet zoveel invloed, maar dat kan veranderen. Volgens Michael Fertik, auteur van The Reputation Economy, wordt reputatie in de toekomst belangrijker dan ooit. Nog waardevoller dan geld of macht. Wie er online niet goed voor staat, raadt hij aan het wereldwijde web zoveel mogelijk te overspoelen met positief nieuws over jezelf. Zo verdwijnt mogelijke negativiteit al snel naar de achtergrond.

Uh, ja… je moet er maar zin in hebben. Als we elkaar voortdurend toetsen en beoordelen, moeten we onszelf ook 24/7 bewijzen. Persoonlijk krijg ik al bijna een burn-out door eraan te dénken, maar er zijn ook voorstanders van zo’n ratingmaatschappij. Hoogleraar bedrijfspsychologie Tomas Chamorro-Premuzic vind het bijvoorbeeld lang geen onaantrekkelijk systeem. ‘Het zet druk op mensen om een wenselijke reputatie te verkrijgen en behouden, iets waartoe zij zich anders misschien niet gedwongen zouden voelen’, schreef hij in 2015 in The Guardian.

De tijd zal leren wie het bij het juiste eind heeft.

Meer lezen?

Als technologie een drug zou zijn, wat waren de bijwerkingen?

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.