Josje Smeets
Josje Smeets Psychology 13 mrt 2020

Een psychologische kijk op het ongeluk van vrijdag de dertiende

Vrijdag de dertiende brengt ongeluk, dat weten we allemaal. Zelfs als je niet bijgelovig bent en de ongeluksdag eerder lachwekkend dan zorgelijk vindt, zal de combinatie van vrijdag en 13 je opvallen. We leren immers al van jongs af aan dat het een bijzondere dag is waarop we extra alert zijn. Terwijl wetenschappelijk bewijs ontbreekt, blijven we deze ‘kennis’ generatie op generatie tóch doorgeven. Waarom? 

Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat mensen op vrijdag de dertiende meer kans maken op ongelukken dan op andere dagen. Waarom houden we hier dan toch zo aan vast en wat maakt dat we deze ‘kennis’ generatie op generatie door blijven geven? Gelukspsychloog Josje Smeets legt het uit aan Bedrock.

De psychologie achter vrijdag de dertiende

Ten eerste is geloof in vrijdag de dertiende een vorm van bijgeloof. Sommige mensen zijn meer bijgelovig dan anderen. Onderzoek wijst uit dat met name veel sporters een vorm van bijgeloof hebben; sommigen slaan een kruisje voor een belangrijke voetbalmatch, anderen dragen altijd een blauwe onderbroek bij een hardloopwedstrijd en weer anderen moeten van zichzelf een compleet ritueel uitvoeren vlak voor een duel, omdat dit de kans op winst zou vergroten.

Lees ook: Toeval bestaat niet… Of toch wel?

Zelfs supporters zijn bijgelovig; tijdens het EK of WK voetbal verzinnen mensen de gekste dingen om er voor te zorgen dat hun land de wedstrijd wint.  Kun je je octopus Paul nog herinneren, die in de zomer van 2010 alle 7 de wedstrijden van het Duitse elftal juist wist te voorspellen? Ook al weten we heel goed dat zaken als dit niet waar kunnen zijn; we houden er maar al te graag aan vast.

Het geeft ons zelfvertrouwen

En dat is precies wat bijgeloof doet; het geeft ons zelfvertrouwen. Het geeft ons een gevoel van controle. Wanneer we zaken zelf in de hand hebben zijn ze minder stressvol, dan wanneer het lot volledig buiten ons om ligt. Het brengt ons kalmte en maakt dat we inderdaad vaak beter presteren mét dan zonder bijgeloof. En hier is dan wél weer wetenschappelijk bewijs voor.

Self fulfilling prophecy

Dat brengt ons meteen op het tweede punt. Geloven in vrijdag de dertiende is een vorm van self fulfilling prophecy. Deze psychologische term houdt in dat we datgene krijgen wat we denken en verwachten. Denk je dat deze dag ongeluk brengen zal? Dan zul je waarschijnlijk extra voorzichtig doen en overal op letten. Dit maakt dat je de kans op een ongelukje vergroot.

Dit werkt ook zo andersom. Wanneer jij denkt dat je harder loopt met een blauwe onderbroek, dan geeft dit feit alleen al een flinke boost aan je zelfvertrouwen. Je geloof in jezelf, waardoor je ook daadwerkelijk sneller rent. Gek? Zeer zeker. Maar het is absoluut waar.

Dus ben je wat bang aan gelegd op vrijdagen als deze? Draag dan een blauwe onderbroek of sla een kruisje op je borst: helpt gegarandeerd.

Dit artikel is geschreven door Josje Smeets, gelukspsycholoog en owner van HelloBetty.nl. “Als gelukspsycholoog weet en lees ik veel over geluk. Mijn doel is om iedereen te laten weten dat geluk deels maakbaar is. In mijn artikelen op Bedrock.nl leer ik je hoe.”

Meer uit de gelukspsychologie?

 

Fan van onze illustraties? Download onze wallpapers (voor laptop en mobiel!)

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang ze gratis in je inbox 👇

Reageer op artikel:
Een psychologische kijk op het ongeluk van vrijdag de dertiende
Sluiten