Hoe belangrijk praten met je ogen is (iemand niet aankijken komt bijvoorbeeld ongeïnteresseerd over)

Tom Hofland 30 dec 2017 Mind

Het oog bevat de waarheid en is de sleutel tot succes. Tenminste, als je de zelfhulpboeken en dating coaches moet geloven. Door middel van oogcontact zou je apen onderdanig kunnen maken, van lieve mensen nazi’s (het verhaal gaat dat Hitler mensen net iets langer en intenser aankeek dan gebruikelijk) en van je grootste vijand je geliefde. We vinden het belangrijk, die ogen, en we hebben er een hoop magische ideeën bij. Waarom vinden wij andermans ogen zo ontzettend belangrijk?

Oogcontact

Oogcontact maken laten we voor het grootste gedeelte aan onze automatische piloot over, een van de meest prettige inwoners van ons brein: deze piloot zorgt er namelijk voor dat je kan lopen en praten zonder om te sodemieteren en ten alle tijden voldoende adem blijft halen (ook als je slaapt). Oogcontact maken is slechts een van de vele taken die je, door training, meester bent geworden en dus automatisch kan.

De dingen die je automatisch doet zijn helaas ook meteen de dingen die heel ongemakkelijk en moeilijk worden zodra je je er bewust van wordt. (Zo heb ik als kind een middag in doodsangst geleefd omdat ik dacht dat mijn ademhaling niet meer vanzelf ging. Spoiler: dat was niet zo).

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Je bent in een gesprek waarschijnlijk niet bezig met hoeveel je de ander aankijkt. Tenminste, tot iemand plotseling afwijkend gedrag begint te vertonen: iemand staart je aan als een fascistische hypnotiseur of ontwijkt je blik als een geslagen hond, etcetera.

Maar niet alleen één op één, ook in groepen valt het ons meteen op als het oogcontact niet natuurlijk gaat. Zo kan je je enorm buitengesloten voelen als iemand tijdens een gesprek iedereen in de groep aankijkt, behalve jou.

Gaat je automatische piloot even uit en wil je zeker weten dat je niet ongemakkelijk gevonden wordt? In Noord-Amerika en Europa kijken we bij een één op één gesprek gemiddeld 7 tot 10 seconden naar elkaar voor we even de ogen afwenden. Bij groepsgesprekken is dat 3 tot 5 seconden. Doe je dit veel langer, dan kunnen mensen je intimiderend vinden. Doe je het veel korter of bijna niet? Dan straalt dat onzekerheid of arrogantie uit.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Onbewust

Ook onbewust zijn de ogen van de ander belangrijker in de communicatie dan we denken. Zo passen mensen die elkaar aankijken hun pupilgrootte aan elkaar aan. Emoties als angst en opwinding laten zich goed zien in de grootte van de pupil, dus zodra je iemand aankijkt die één van deze emoties voelt, beginnen jouw pupillen automatisch dezelfde grootte aan te nemen. Volgens onderzoekers (die pupilsynchronisatie ook bij chimpansees waarnamen) doen we dit om elkaar beter te begrijpen, met elkaar mee te voelen en zo de onderlinge band te versterken. Interessant hieraan is dat het totaal onbewust gebeurt en dus een ‘eerlijk’ signaal geeft.

De mens lijkt tot nu toe de enige diersoort te zijn waarbij de ogen zo’n belangrijke rol spelen. Zo hebben mensen, in vergelijking tot andere dieren, enorm veel wit om hun pupillen. Dit was vroeger vooral heel erg handig bij de jacht. Omdat bij mensen zo goed te zien is welke kant ze op kijken, kunnen we met alleen onze ogen laten merken aan anderen waar een prooi zich bevindt, zonder dat we daarbij hoeven te praten (en dat we dit nu nog doen in de kroeg als er een ‘prooi’ binnenkomt is een logisch bijproduct).

Gaandeweg hebben we als het ware met onze ogen leren praten. Dit heeft er vermoedelijk voor gezorgd dat we nu nog steeds zo veel duidelijk willen en kunnen maken met alleen onze blik. Vandaar dat we er veel waarde aan hechten en we ons ongemakkelijk voelen als iemand die taal niet begrijpt.

Fun fact: De taal die je met je ogen spreekt is echter niet overal hetzelfde, maar grotendeels cultureel bepaald. Zo kan oogcontact houden in sommige Aziatische landen als onbeschoft worden gezien, terwijl het bij ons als pure beleefdheid wordt ervaren.

Meer lezen

Hoe ik koning onder de apen werd.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Hoe belangrijk praten met je ogen is (iemand niet aankijken komt bijvoorbeeld ongeïnteresseerd over)
Sluiten