Pesten op kantoor komt vaker voor dan we denken (en dit is waarom)

Er plegen 200 mensen zelfmoord per jaar

Grote kans dat jij best goed op kunt schieten met je directe collega’s. Goed, natuurlijk zijn er mensen aan wie je je soms ergert, maar op vrijmibo’s denkt niemand daar meer aan. Pesten op kantoor, dat is toch allang verleden tijd?

Lang niet overal, blijkt uit onderzoek. Een enquête van IPSOS onder ruim 700 respondenten laat zien dat tien procent van de werknemers slachtoffer is van pesten op kantoor. In totaal komt dat neer op een half miljoen werkende Nederlanders die heel ongelukkig worden van hun baan.

Opvallend is dat de 10 procent ongeveer in elk werkveld gelijk is, en dat er ook tussen verschillende demografische groepen weinig verschil is. Zo geeft 12 procent van de lager opgeleiden aan gepest te worden, tegenover 10 procent van de hoger opgeleiden. Bij mannen en vrouwen is het respectievelijk 10 en 11 procent. Wel is er verschil in vorm: ‘Op de werkvloer is het vaak fysiek pestgedrag, maar hoe hoger de functie, hoe onzichtbaarder het wordt.’

Tweehonderd zelfmoorden per jaar

Er zijn dus vele vormen van pesten, van kleine plagerijtjes die eigenlijk vooral leuk bedoeld zijn, tot serieus wegpesten. Daartussenin zitten dingen als roddelen, buitensluiten en negeren. Het grootste verschil tussen pesten en plagen is niet de vorm, maar de regelmaat waarmee het gebeurt, aldus de onderzoekers. ‘Bij plagen is iedereen wel eens aan de beurt. Het gaat om een geintje hier of daar. Bij pesten is het echter structureel dezelfde persoon die het te vergelden krijgt.’ Bovendien gebeurt pesten vrijwel altijd in een groep.

Dat is niet zonder gevolgen: zo’n tweehonderd zelfmoorden jaar zijn direct te herleiden naar pesten op de werkvloer, aldus het onderzoek.

Er zijn verschillende redenen waarom we niet praten over pesten als we het zien gebeuren. Bijna een vijfde van de respondenten is bijvoorbeeld bang dat ze zelf ook gepest worden als ze het aankaarten. Een kwart heeft het idee de situatie niet goed genoeg in te kunnen schatten en zo’n 11 procent is bang voor negatieve effecten op de eigen carrière.

Dit vind je vast ook interessant: Hoe je een goede relatie kunt verpesten (en wat te doen om dat te voorkomen).

Bespreekbaar maken

Wat we daaraan kunnen doen? De eerste stap is om er aandacht aan te besteden. Als gevolg van het taboe op pesten heeft zeker een derde van de bedrijven nu nog geen enkele maatregel getroffen om pesten op kantoor bespreekbaar te maken. Slechts een derde van de bedrijven heeft pesten opgenomen in de gedragscode.

Werkgevers doen dat vaak niet, omdat ze zich niet realiseren en zich soms zelfs niet kunnen voorstellen dat hun werknemers elkaar pesten. Maar liefst 77 van de respondenten herkent pesten dan ook niet als probleem als kantoor, terwijl de kans toch redelijk groot is dat er minstens één iemand is die zich gepest voelt.

En maatregelen nemen tegen pesten op kantoor heeft niet alleen een positieve invloed op de werknemers, maar ook op de sfeer binnen het bedrijf én de productiviteit. Op dit moment worden er per jaar namelijk zo’n vier miljoen extra verzuimdagen opgenomen, wat werknemers zo’n 900 miljoen euro aan loondoorbetaling kost. Natuurlijk is dat minder belangrijk dan ons eigen geluk, maar het is wel iets om over na te denken.

Dus heb jij het idee dat je gepest wordt, iemand anders gepest ziet worden of daar misschien zelf ook wel aan meedoet? Zeg er eens iets van. Je maakt er een heleboel mensen gelukkig mee, maar vooral jezelf.