Planet 25 mei 2019 Rosa Bertram

Onderzoek: de biodiversiteit gaat rap achteruit. Wat kunnen we eraan doen?

We schreven al eens eerder over de biodiversiteit in Nederland die ontzettend snel daalt. Maar niet alleen in Nederland hebben steeds meer planten- en dierensoorten veel te verduren, het gebeurt wereldwijd. In een nieuw onderzoek (IPBES) van 500 wetenschappers uit 50 landen, blijkt nu hoe serieus het probleem is.

In Nederland zijn 8 procent van de zoogdieren, 11 procent van de vogels, 22 procent van de bijen en 28 procent van de reptielen bedreigd of ernstig bedreigd, schrijft NRC.

Een verminderde biodiversiteit: wat houdt dat in?

Biodiversiteit betekent letterlijk een diversiteit in verschillende planten- en dierensoorten. Voor wie denkt dat het niet uit maakt of we met een paar planten meer of minder leven: wanneer er een bepaalde plantensoort uitsterft waaruit bijen normaliter voedingsstoffen halen, wordt het ecosysteem in de war gebracht. Dat is kort gezegd wat er nu aan de hand is over de hele wereld. Even kort toegelicht:

  • We halen zoveel grondstoffen uit de wereld, dat de wereld daar niet genoeg van kan herstellen. Elk jaar komt de World Overshoot Day daarom eerder. Op die dag hebben we alle grondstoffen waarvan de aarde ons kan voorzien voor dat jaar al opgemaakt. In 2018 was dit begin augustus.
  • Het probleem ontstaat vooral bij het omkappen van bomen (ontbossing), door de klimaatverandering, vervuiling, landbouw en verstedelijking.
  • Planten- en dierensoorten verdwijnen sneller (tientallen tot honderden keren) dan de laatste 10 miljoen (!) jaar.
  • 1 van de 8 miljoen planten- en dierensoorten worden nu bedreigd in het voortbestaan.
  • Driekwart van alle natuurgebieden op land en tweederde van alle zeeën is inmiddels aangetast door mensen.

Hoe dat allemaal kan? Mensen en vooral landbouw nemen enorm veel grond in beslag. De ontbossing, visserij, bevolkingsgroei, de comsumptiemaatschappij, het verkrijgen van palmolie, energie-opwekking en de voedselindustrie dragen allemaal bij aan een verstoorde biodiversiteit, schrijft het NRC. En dat zal alleen maar meer worden, we zijn nu met 7,6 miljard mensen op de wereld, maar naar schatting zijn dat er 10 miljard in 2030.

Vooral de landbouw krijgt te maken met het verlies van diversiteit aan bodemorganismen, bestuivers en roofinsecten. Dat kan namelijk leiden tot een daling van de landbouwproductiviteit. Deze sector is dus óók de grootste veroorzaker van het probleem.

Dit vind je vast ook interessant: Waarom we meer natuurlijkvriendelijke landbouw nodig hebben; en wat jij daaraan kunt doen!

Veranderingen in maatschappij zijn de oplossing

In het uitgebreide onderzoek waaraan meer dan 50 landen meewerkten, blijkt hoe snel de planten- en dierensoorten verdwijnen. Het onderzoek is gegeven aan beleidsmakers voor het natuur- en milieubeleid. De Nederlandse Esther Turnhout, hoogleraar bos- en natuurbehoud in Wageningen, betwijfelt of overheden zich écht hard zullen maken. “De opbrengst van een palmolieplantage zal altijd hoger zijn dan die van een bos waarvoor de eigenaar financieel gecompenseerd wordt als hij het laat staan. De natuur kan dat gevecht nooit winnen,” vertelt ze aan NRC.

Toch zijn er oplossingen voor het weer versterken van de biodiversiteit:

Landbouw

Er komen steeds minder andere diersoorten voor naar geteelde gewassen of gehouden dieren. Dat wil je juist voorkomen in de landbouw, omdat dat het lastiger maakt om te blijven verbouwen op de lange termijn. Agro-ecologie, biedt een uitkomst. Landbouwtechnieken en wetenschappen worden gecombineerd voor betere landbouw en meer biodiversiteit.

Ook in het aanpassen van de wetten omtrent landbouw liggen kansen. Er liggen namelijk enorm veel stukken dor land, braak. Die zouden juist versterkt kunnen worden met de juiste regelgevingen voor boeren.

Lees ook: Fun fact: bijen helpen ons met onze voedselvoorziening én met internet

Natuurbescherming

Het simpelweg beschermen van natuur is een effectieve oplossing voor het beschermen van de biodiversiteit. Daarover is al eerder een akkoord gesloten waarin het doel is volgend jaar (2020) minimaal 17 procent van alle zoetwatergebieden te beschermen en 10 procent van alle oceanen en kustgebieden. Maar, dan moeten deze gebieden ook goed beheerd worden, dat gebeurt niet altijd door de lokale bevolking. Again: regelgeving.

Verstedelijking

Bij hoge temperaturen wordt het al snel warmer in een stad omdat er door het weinig groen, minder afkoel-mogelijkheden zijn. Een oplossing is bijvoorbeeld het opvangen van regenwater dat zorgen voor verkoeling. In Amsterdam is er onder andere dit toffe project waarbij er meer bomen in de stad worden geplaatst. Want groen draagt ook bij aan gezonde lucht en verkoeling in de stad.

Hoewel sommige industrieën nog zo winstgevend zijn en goed voor de economie (zoals de voedselindustrie), betekent een verminderde biodiversiteit een groot risico voor de wereldeconomie. En uiteindelijk kunnen (en willen) we toch echt niet zonder schone lucht, water, een vruchtbare bodem, bestuiving van planten door insecten en gezond eten, lijkt ons.

Bron: NRC.

Luister nu ook naar Bedrock

Ben je – net als wij – op zoek naar geluk en probeer je je quarterlifecrisis zonder al te veel kleedscheuren door te komen? Dan is onze podcast Bedrock Talks een perfecte match voor jou! Rosa en Lisanne interviewen in de eerste aflevering expert en gelukspsycholoog Josje Smeets.

Spoiler: ze vertelt waar geluk allemaal mee samenhangt en wat je vooral wel en níét wilt doen. Luister je mee?

Tip: Luister en volg Bedrock Talks via Spotify en iTunes & Apple Podcasts!

Meer verhalen zoals deze? Let's keep in touch!

Het is tijd voor een nieuwsbrief die je verder brengt

Reageer op artikel:
Onderzoek: de biodiversiteit gaat rap achteruit. Wat kunnen we eraan doen?
Sluiten