Een dringend pleidooi voor modern ouderschapsverlof: wie helpt er mee?

Hoe kan het dat het mooie, vooruitstrevende Nederland (door Forbes is Eindhoven zelfs uitgeroepen tot de meest inventieve stad ter wereld) waar we allemaal zo trots op zijn, tegelijk het land is dat wat betreft partnerverlof wereldwijd enorm achterloopt? En, om in de woorden van emeritus hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio te spreken, het lachertje van Europa is. Onderstaande tabel geeft dit duidelijk weer.

Omdat ik van nature geen gefrustreerd persoon ben en de positieve gevolgen van woede niet echt kan inzien zijn er maar weinig dingen waar ik me publiekelijk echt boos om kan maken. Tenzij het zo de spuigaten uitloopt dat woede wordt omgezet in verbazing. Dat wil ik graag inzetten om verandering te bewerkstelligen.

Het verheerlijken van vlees is één van die dingen. En de belachelijk (bijna om te lachen) ouderwetse ouderschapsregelingen in Nederland is de ander. Zeker nu ik zelf moeder ben geworden en dus heb ervaren wat de consequenties daarvan zijn.

PETITIE LATEN WE DE ACHTERSTAND INHALEN: MODERN OUDERSCHAPSVERLOF BETEKENT 1 MAAND PARTNERVERLOF

Eerder schreven we op Bedrock dat in andere Europese landen vaders gemiddeld acht weken verlof hebben. In landen als Zweden, die het gelijkheidsbeginsel hoog in het vaandel hebben staan, hebben beide ouders zelfs recht op 14 maanden verlof (tegen 80% van hun salaris) die ze onderling mogen verdelen (zolang de vader minstens 90 dagen daarvan opneemt).

In Nederland krijgen mannen (of partners van de moeder) een schamele twee dagen betaald verlof. Dat heeft onder andere tot gevolg dat Nederland in 2016 op de zestiende plek stond van de Global Gender Gap Index, achter landen als Duitsland, IJsland, Ierland en zelfs de Filipijnen, Rwanda. Burundi, Zuid-Afrika en Nicaragua. Als het puntje bij paaltje komt zijn de rollen dus behoorlijk traditioneel verdeeld in Nederland.

Volgens cijfers van het CBS (2016) gaat 47% van de vrouwen minder werken bij de geboorte van hun eerste kind terwijl 91% van de mannen evenveel blijft werken of zelfs meer gaat werken. Daarom richt ik me allereerst op het vaderschaps-/partnerverlof, omdat daar naar mijn idee de meeste winst te behalen valt. Dat neemt niet weg dat ik ook een groot voorstander ben voor de verlenging van het moederschapsverlof in Nederland. Maar in het kader van choose your battles, neem ik eerst het vaderschapsverlof onder de loep.

Partner/Vaderschapsverlof

Aanzienlijk langer partner-/vaderschapsverlof kan veel betekenen voor de verdeling van werk en zorg tussen vrouwen en mannen op de lange termijn vertelt Suzan Steeman van WOMEN Inc., de non-profit organisatie die zich inzet voor gelijke kansen voor vrouwen, aan Bedrock.

Onderzoek wijst namelijk uit, vervolgt zij, dat de verdeling van werk en zorg na de geboorte bepalend is voor de daaropvolgende jaren. Beide ouders moeten namelijk leren wat het betekent om moeder of vader te zijn, maar in het Nederlandse systeem krijgt vooral de moeder daar de kans toe. Dit zorgt ervoor dat vrouwen de verantwoordelijkheid nemen voor de zorg voor kinderen en mannen de financiële verantwoordelijkheid blijven dragen. Dat is te zien aan het feit dat moeders ruim twee keer zoveel tijd aan de zorg voor kinderen en huishouding besteden als vaders.

In Engeland en Duitsland is het beleid rondom ouderschapsverlof gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. In Engeland is het zwangerschapsverlof uitgebreid tot bijna een jaar, omdat uit meerdere onderzoeken (lees hier onder andere onderzoek van Kenniscentrum Rutgers) blijkt dat langer ouderschapsverlof bijdraagt aan de cognitieve ontwikkeling van kinderen. Ouders krijgen daar twaalf maanden verlof die ze vrij kunnen verdelen, waarbij ze 67% van hun netto inkomen vergoed krijgen. Om vaders te stimuleren krijgen ze zelfs twee maanden extra verlof (14 maanden in totaal) als de man minimaal twee maanden verlof opneemt.

Dat de (langere) aanwezigheid van beide ouders in de cruciale levensfase van jonge kinderen belangrijk is staat dus als een paal boven water. En dat onze overheid het nog steeds beter denkt te weten (of allerlei obstakels op de weg ziet) is nog tot daar aan toe, maar waar zijn de geluiden van ongenoegen uit de samenleving? Waarom blijven vaders en moeders zo angstvallig stil in het publieke debat? En dat terwijl uit onderzoek van kenniscentrum Rutgers, dat in januari 2017 werd gepresenteerd, maar liefst 68% van de Nederlandse vaders graag uitbreiding van het vaderschapsverlof wil.

Snappen we niet dat er pas vanuit de overheid iets gaat veranderen wanneer zij van ons de urgentie voelen?

Petitie

In 2015 startte Ouders van Nu een petitie voor verruiming van het vaderschapsverlof. Deze petitie werd door maar liefst 40.000 mensen ondertekend en aan minister Asscher overhandigd, zo liet WOMEN Inc. aan ons weten. Hij heeft de petitie toentertijd gebruikt als munitie voor zijn wetsvoorstel voor de verlenging van 2 naar 5 dagen betaald vaderschapsverlof. Een stapje (met de nadruk op –je) in de goede richting. Maar je maakt de kat wijs dat dit een ‘mooie overwinning’ is op de weg naar modern ouderschapsverlof om in de woorden van PvdA-kamerlid Gijs van Dijk te spreken.

Voor mij omhelst modern ouderschapsverlof een hele andere definitie

Wanneer de overheid verzaakt zie je gelukkig dat (weliswaar in mondjesmaat) bedrijven opstaan. Zoals ING dat net heeft gedaan door jonge vaders een hele maand betaald verlof te geven.

Bij Bedrock vinden we dat wij bovenal als samenleving moeten opstaan. En laten wij, jij (ja jij dus!) daar vandaag nog mee beginnen, want we kunnen wel degelijk het verschil maken. Laten wij gaan staan voor modern ouderschapsverlof. En dat is tenminste één maand betaald partnerverlof. En dat geldt voor zowel werknemers als ondernemers en ZZp’ers.

Het is 2017 en we weten dat het kan, sterker nog dat het moet! Samen met Bedrock start ik daarom deze nieuwe petitie en wanneer dat is gehaald starten we een petitie voor verlenging van het moederschapsverlof. En als dat is gehaald gaan we het partnerverlof weer verlengen, tot we het punt hebben bereikt van wat we daadwerkelijk 360 graden modern ouderschapsverlof kunnen noemen. Sorry Gijs van Dijk, maar dat is dus niet 5 dagen vaderschapsverlof.

Daarom vragen wij jullie om samen met ons deze noodzakelijke beweging in gang te zetten, want het is alleen dan dat wij de overheid van de urgentie en noodzaak kunnen overtuigen.

PETITIE LATEN WE DE ACHTERSTAND INHALEN: MODERN OUDERSCHAPSVERLOF BETEKENT 1 MAAND PARTNERVERLOF

En het argument dat het zogenaamd Nederland teveel geld zou kosten gaat voor mij niet op. Oké, in Scandinavische landen wonen pro rato misschien minder inwoners, dus makkelijker te regelen. Maar waarom kunnen Duitsland, Frankrijk en Engeland het dan wel? Omdat zij de noodzaak ervan inzien, het belang ervan onderkennen en zich niet richten op de korte termijn nadelen (meer kosten), maar kijken naar de lange termijn voordelen.

Dit artikel is onderdeel van een tweeluik over de noodzakelijke verruiming van het vaderschaps(partner)verlof. Volgende week kun je meer lezen over de korte en lange termijn voordelen van een langer verlof voor vaders, moeders, kinderen en de samenleving als geheel.

Reageer op artikel:
Een dringend pleidooi voor modern ouderschapsverlof: wie helpt er mee?
Sluiten